Door een stroomstoring vorig weekend zou in een Cubaans ziekenhuis elke patiënt aan een beademingstoestel overleden zijn. Dat beweren Amerikaanse activisten op Cuba. Hoewel het land daadwerkelijk stroomonderbrekingen kent, en de blokkade van de VS de situatie nog verergert, blijkt er geen enkele betrouwbare bron voor het verhaal te zijn. Toch leeft het op sociale media.
Stierven er tientallen patiënten in Cuba door stroompannes? Daar is geen bewijs voor
Daan Nicolay
Gepubliceerd:
In het kort:
Wat? Activisten beweren dat in een ziekenhuis in Havana elke patiênt aan beademingsapparatuur overleden is nadat de stroom was uitgevallen. Dat zou de schuld zijn van een Amerikaanse blokkade van Cuba.
Maar? De activisten geven geen geloofwaardige bron voor hun bewering. Nadat het ziekenhuis het verhaal ontkende verwijderden ze hun bericht, maar de bewering gaat nog steeds rond op sociale media.
In de nacht van zaterdag 21 op zondag 22 maart krijgt Cuba te maken met een grote stroomstoring, de 2e al die week. Het Cubaanse ministerie van Energie kondigt aan dat het "nationale elektriciteitsnet" volledig is uitgevallen.
Dat weekend zijn westerse activisten op Cuba als onderdeel van het 'Nuestra America'-konvooi . Dat initiatief biedt humanitaire hulp in Cuba en vraagt ook aandacht voor de moeilijke situatie op het eiland en de impact van de economische blokkade door de VS.
Gehoord van een vriend
Een van de deelnemers, de influencer James Ray, deelt op X in de nacht van de stroomuitval een foto van het Hermanos Ameijeiras-ziekenhuis van Havana, grotendeels gehuld in duisternis. In het bijschrift wordt de VS-blokkade met de vinger gewezen. Iets later deelt hij nog een bericht waarin hij zegt dat hij “van een vriend in Cuba” heeft gehoord dat elke patiënt in dat ziekenhuis die aan beademingsapparatuur lag, die nacht overleden is. Dat bericht wordt minstens 7 miljoen keer bekeken.
Een uur later bericht Guy Christensen , een andere influencer en deelnemer aan het konvooi, nog gedetailleerder over het incident: 19 mensen zouden gestorven zijn. Hij had het van studenten geneeskunde gehoord. Ook zijn bericht wordt miljoenen keren bekeken.
Het verhaal wordt overgenomen door andere accounts en wordt ook op Instagram en TikTok gedeeld. Een verslag uit Cuba op de nieuwswebsite Current Affairs vermeldt het voorval ook en verwijst naar het bericht van Ray.
Stilte in de Cubaanse pers, ziekenhuis ontkent
Het is een ophefmakend verhaal, maar er is geen enkele bron die het bevestigt. De Amerikaanse activisten hebben het "gehoord van een vriend" of van studenten en geven verder geen informatie.
In de Cubaanse media is niets over het verhaal te vinden. Zowel de media die voor het regime zijn, als de media over Cuba die tegen het regime zijn, berichtten niet over doden in het Hermanos Ameijeiras-ziekenhuis.
Aangezien het verhaal wel blijft rondgaan op sociale media, reageert het ziekenhuis uiteindelijk zelf op Facebook . Ze ontkennen het verhaal en beweren dat er niemand aan beademingsapparatuur in het ziekenhuis is gestorven ten gevolge van de stroomstoring van 21 en 22 maart.
Sinds die verklaring heeft James Ray het bericht verwijderd. In de plaats daarvan heeft hij een soort van rechtzetting gepubliceerd. Guy Christensen heeft zijn bericht stilletjes verwijderd. In het artikel van Current Affairs is de verwijzing naar de doden in het ziekenhuis verwijderd zonder rechtzetting . Het gerucht wordt ondertussen wel nog gedeeld op sociale media.
Amerikaanse olieblokkade
Volgens de Unión Eléctrica de Cuba lag de oorzaak bij een probleem in de thermo-elektrische centrale in de provincie Camagüey, waarna een domino-effect bijna het hele Cubaanse elektriciteitsnet platlegde. Het Cubaanse elektriciteitsnet is erg verouderd waardoor stroomstoringen regelmatig voorkomen.
Sinds begin dit jaar blokkeert de VS alle olieleveringen aan Cuba. Daardoor is er zo goed als geen brandstof meer en dreigt de Cubaanse economie, die al meer dan 60 jaar lijdt onder een Amerikaans handelsembargo, nu volledig in te storten. De blokkade heeft de stroomstoring dan wel niet veroorzaakt, ze maakt het wel moeilijker om de gevolgen van die storingen op te vangen.
Als de stroom uitvalt, kunnen de meeste ziekenhuizen rekenen op noodgeneratoren. Maar die werken op brandstof, die steeds minder beschikbaar is. Daardoor wordt het ook voor ziekenhuizen steeds moeilijker om te werken tijdens stroomstoringen, zoals ook blijkt uit een reportage van NBC News .
Conclusie:
Amerikaanse activisten beweren dat in een ziekenhuis in de Cubaanse hoofdstad Havana alle patiënten aan beademingstoestellen zouden gestorven zijn als gevolg van een stroompanne.
Ze geven geen enkele bron voor het verhaal, behalve dat ze het van "een Cubaanse vriend" of studenten hebben gehoord.
Het verhaal wordt nergens bevestigd. Het ziekenhuis ontkent het verhaal, waarna de activisten hun bericht verwijderden. We beschouwen de bewering daarom als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
