Hoe vrijgevig is de Belg? Volgens de meest recente cijfers geven we gemiddeld 326 euro aan giften voor goede doelen aan op de belastingbrief. Het gaat dan enkel om wat fiscaal aftrekbaar is, niet om bijvoorbeeld de wafelverkoop of sponsorloop van de school of sportclub. Sinds de coronacrisis zijn Belgen vrijgeviger, maar nieuwe fiscale regels zouden die trend kunnen keren.
6 op de 10 Belgen zegt aan goede doelen te geven. Gemiddeld schenken Nederlandstaligen iets vaker dan Franstaligen, hoogopgeleiden iets vaker dan laagopgeleiden, en mensen van 35 jaar en ouder iets vaker dan wie jonger is. Dat blijkt uit de driejaarlijkse Barometer van de filantropie van de Koning Boudewijnstichting. Die baseert zich op officiële cijfers en op een bevraging bij 1.000 Belgen door marktonderzoekbedrijf Ipsos.
De meerderheid zegt daarbij elk jaar een bedrag tot 250 euro te doneren. Hoge bedragen boven de 500 euro zijn in dalende lijn tegenover de vorige bevraging, het aantal bedragen tussen 250 en 500 groeit dan weer.
Gemiddelde gift: 326 euro
De meest recente cijfers van de gaan dan weer over de giften die mensen in 2023 deden en in 2024 op hun belastingbrief hebben ingevuld.
Dat gaat over giften van minstens 40 euro, want daarvoor krijg je een belastingvoordeel. Zo werd er in 2023 voor 339 miljoen aan giften aangegeven. Gemiddeld gaat het om 326 euro per aangifte. Dat gemiddelde lag de vorige jaren iets hoger, het aantal mensen dat doneert groeit wel.
"Ondanks crisissen die elkaar opvolgen, blijven Belgen bereid om solidair te zijn met de rest van de wereld", concludeert Brieuc Van Damme, van de Koning Boudewijnstichting.
"Tijdens de coronacrisis waren Belgen bijzonder vrijgevig, dat werd vanuit de overheid toen ook extra fiscaal gestimuleerd. En dat heeft een duurzaam effect gecreëerd, want ook na correctie voor zitten we op een structureel hoger niveau van giften dan vóór de coronacrisis."
Fiscale verandering
De vraag is of dat duurzaam effect ook standhoudt nu giften boven de 40 euro niet langer voor 45 procent fiscaal aftrekbaar zijn, maar nog slechts voor 30 procent. De federale regering heeft die maatregel vorig jaar goedgekeurd. Het gaat over alle giften vanaf januari 2025. "Bijna 1 op de 5 Belgen denkt hierdoor iets minder te geven, maar dat gaan we later pas echt kunnen merken in de cijfers", weet Van Damme.
Tegelijkertijd geeft driekwart van de bevraagde mensen aan dat geven aan goede doelen nog belangrijker wordt door de actuele gebeurtenissen in de wereld.
Belangrijke bron van inkomsten
Voor de non-profitsector is die vrijgevigheid alleszins een belangrijke bron van inkomsten: lidgelden en giften vormen zo'n 36 procent van de totale inkomsten van deze organisaties.
Een mix aan inkomstenbronnen blijft belangrijk, vindt Van Damme: "We zien dat het deel van de goede doelen dat berust op de vrijgevigheid van de Belgen de voorbije jaren stijgt. Waarschijnlijk heeft dat ook te maken met het feit dat de overheid zich in een aantal gevallen terugtrekt."
"Het is belangrijk dat die diversiteit van inkomensbronnen gegarandeerd blijft in de toekomst en dat de doelen niet te afhankelijk worden van één financieringsbron."
