In Rekem (Lanaken) is het eerste forensisch zorghuis van Vlaanderen officieel van start gegaan. Het nieuwe initiatief van de federale overheid biedt een tussenstap voor geïnterneerden die de gevangenis verlaten, maar nog niet klaar zijn om volledig zelfstandig te wonen. In het zorghuis leren ze praktische vaardigheden, zoals koken, poetsen, werk zoeken en omgaan met digitale tools.
Eerste forensisch zorghuis Vlaanderen opent in Rekem: tussenstap voor geïnterneerden die gevangenis verlaten
Mariken Veldhuis
Gepubliceerd:
Met het nieuwe concept van zorghuizen wil de federale overheid de druk op Belgische gevangenissen verminderen. Dat schrijft het Belang van Limburg. "Veel mensen met een verblijven immers nog steeds onterecht in de gevangenis", zegt Kevin Pesout, clustermanager forensische zorg bij OPZC Rekem. "En daar moet het zorghuis een oplossing voor bieden."
Het zorghuis in Rekem is het eerste in Vlaanderen en wordt uitgebaat in samenwerking met het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum (OPZC) Rekem.
Tussenstap tussen gevangenis en maatschappij
Het zorghuis fungeert als een brug tussen een streng beveiligde omgeving en de terugkeer naar de samenleving. Geïnterneerden verblijven er maximaal 1 jaar. Gedurende die tijd ligt de focus vooral op het aanleren van heel wat praktische vaardigheden die nodig zijn om alleen te kunnen overleven.
"Dat gaat over alledaagse vaardigheden, zoals geldbeheer, financiële administratie of onderhoud van je woonst", vertelt Kevin Pesout, clustermanager forensische zorg bij OPZC Rekem. "Ook digitale apps zoals Itsme, wat wij misschien vanzelfsprekend vinden, leren we hen opnieuw aan."
Naast deze training wordt er ook intensief gezocht naar een definitieve woonst en een zinvolle dagbesteding, zoals werk of een opleiding.
12 plaatsen op 3 locaties
In totaal is er plaats voor 12 geïnterneerden, verspreid over 3 verschillende locaties. Daarvan liggen er 2 op de campus van OPZC zelf, en die zijn inmiddels geopend. Begin april opent een 3e locatie in de buurt van het psychiatrisch ziekenhuis.
Niet elke geïnterneerde komt zomaar in aanmerking voor een plek in het zorghuis. Het gaat specifiek om een omgeving met 'low security'. Waar een klassieke forensische behandeling vaak op een 'medium security' niveau plaatsvindt, wordt hier meer verantwoordelijkheid van de bewoners verwacht.
"Het is voor ons wel belangrijk dat mensen die kandidaat zijn om in het zorghuis te verblijven, zich ook kunnen aanpassen aan het niveau van de beveiliging", zegt Pesoet. "Er zijn geen strikt vastgelegde criteria, maar er wordt per persoon ingeschat of zij de geboden vrijheden kunnen hanteren."
Oplossing voor overbevolking in gevangenissen
De nood aan dit soort kleinschalige opvangvormen is hoog. De situatie in de Belgische gevangenissen is momenteel precair, met een grote overbevolking en geïnterneerden die noodgedwongen op de grond moeten slapen. "Voor een aantal mensen in de gevangenis zou het zorghuis een mogelijke oplossing zou kunnen bieden", volgens Pesout.
Bovendien hoopt de sector dat door de verkorte verblijfsduur in het zorghuis de doorstroom bevorderd wordt. "Als mensen sneller klaar zijn om zelfstandig te wonen, komt er aan het begin van de keten sneller ruimte vrij voor mensen die nu nog in de gevangenis op zorg wachten", aldus Pesout.
Hoewel Rekem de spits afbijt, zullen de komende maanden ook elders in het land zorghuizen hun deuren openen. Minister van volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) heeft in totaal 90 plaatsen toegekend, verspreid over België.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd: