In de Belgische gevangenissen slapen momenteel 644 gedetineerden op de grond in hun cel. Dat blijkt uit de jongste cijfers van 16 maart. Daarmee nadert het aantal opnieuw het record van 672 grondslapers, dat op 15 december 2025 werd geregistreerd. "Overbevolking in gevangenissen kan niet langer genegeerd worden", reageert het DG Gevangeniswezen.
Overbevolking in gevangenissen stijgt tot 644 grondslapers
Sinds de invoering van de penitentiaire noodwet op 1 augustus 2025 kwamen er 621 gedetineerden bij in de Belgische gevangenissen. In dezelfde periode steeg de totale capaciteit met 198 bedden, van 10.844 naar 11.042 plaatsen. "Sinds de invoering van de penitentiaire noodwet zijn er meer dan 3 keer zoveel gedetineerden bijgekomen als er extra bedden zijn geplaatst", zegt Robby De Kaey van ACOD.
Ook het aantal grondslapers nam in die periode sterk toe. Op 1 augustus 2025 ging het om 241 gedetineerden die op de grond sliepen, tegenover 644 vandaag. Dat zijn er 403 meer. "Het aantal mensen dat op de grond slaapt, benadert opnieuw het recordniveau van vorig jaar", zegt De Kaey.
Ook op korte termijn blijft de druk toenemen. In vergelijking met 10 maart kwamen er 76 gedetineerden bij. Het aantal grondslapers steeg in dezelfde periode met 52. Sinds 22 december 2025 kwamen er netto 23 gedetineerden bij, terwijl de totale capaciteit ongewijzigd bleef. Het aantal grondslapers nam sinds dan met 30 toe.
Verschillen per locatie
De toename zit niet overal gelijk. Ten opzichte van 10 maart steeg het aantal gedetineerden met 31 in de Nederlandstalige gevangenissen, met 35 in de Franstalige gevangenissen en met 10 in de Brusselse gevangenissen. In vergelijking met 22 december daalde het aantal in de Nederlandstalige gevangenissen met 79 en in de Franstalige met 12, terwijl de Brusselse gevangenissen er 114 gedetineerden bijkregen.
Sommige gevangenissen kampen ook met een ernstigere overbevolking dan andere. In Brugge verblijven 868 gedetineerden, terwijl er 612 bedden zijn. In Antwerpen gaat het om 714 gedetineerden voor 439 plaatsen. De gevangenis van Gent telt 485 gedetineerden voor 299 bedden en in Hasselt verblijven 652 gedetineerden voor 450 plaatsen. In Dendermonde zijn er 506 gedetineerden voor 444 plaatsen. In Wallonië telt de gevangenis van Lantin 1.110 gedetineerden voor 744 plaatsen.
DG Gevangeniswezen: bijzonder gevaarlijke cocktail
De huidige overbevolking in de Belgische gevangenissen is "totaal onverantwoord en kan niet langer genegeerd worden". Dat stelt het DG Gevangeniswezen. Volgens de directie vormt de combinatie van een groeiend personeelstekort en geplande besparingen op personeel een "bijzonder gevaarlijke cocktail" die de kwaliteit, veiligheid en werkbaarheid van de dienstverlening ernstig onder druk zet.
Het DG Gevangeniswezen zegt de inspanningen om extra capaciteit te creëren te erkennen, maar benadrukt dat die niet volstaan om de acute problemen op te vangen. "We erkennen en waarderen de stappen die reeds zijn gezet, maar benadrukken dat er nu ook concrete hulp nodig is om deze uitzonderlijke druk het hoofd te bieden." De directie roept "de bevoegde instanties" daarom op "om dringend maatregelen te nemen".
