Op het Antwerpse Zuid hebben archeologen een stuk van de 16e-eeuwse citadel van Alva blootgelegd. In de Verschansingsstraat en de Pourbusstraat werden kazernes van de citadel en restanten van de laatste verbouwing uit de 19e eeuw opgegraven. "DOVO is zelfs al 2 keer ter plaatse gekomen om granaten te ontmantelen", zegt erfgoedonderzoeker Marijn Van Gils.
Kazernes, kanonskogels en granaten: archeologen leggen resten van 16e-eeuwse citadel van Alva bloot in Antwerpen
Bente Vandekeybus
Gepubliceerd:
De Verschansingsstraat en de Pourbusstraat op het Antwerpse Zuid zijn momenteel volledig opgebroken om de straten groener en klimaatrobuuster te maken. Tijdens de werken kregen archeologen de opdracht om onderzoek uit te voeren en werden goed bewaarde resten van de 16e-eeuwse citadel van Alva opgegraven.
Er werden kazernes aangetroffen, waarvan er 1 dienst deed als logement voor de gouverneur in de 18e eeuw. Ook de muurresten van het magazijn met de wapenkamer bleven bewaard, net als de resten van enkele waterreservoirs.
'Dwangburcht'
De citadel werd tussen 1567 en 1572 gebouwd door de hertog van Alva, als uitbreiding van de Spaanse omwalling. Het vijfhoekige fort zou de stad tegelijk beschermen en onderdrukken. Het kreeg in de volksmond daardoor snel de bijnaam 'dwangburcht'.
De citadel op een gravure van Braun en Hogenberg (1568 - 1590).
2 massieve ijzeren kanonskogels die werden opgegraven.
Resten van de 19e-eeuwse bomvrije kazerne.
Meer dan 3 eeuwen lang domineerde het 5 hectare grote verdedigingswerk de zuidzijde van de stad. De vijfhoek had op elke hoek een bastion en bood plaats aan zo'n 2.000 Spaanse soldaten. De plattegrond van de kazerne, de kamers, vloeren en raamopeningen zijn goed bewaard gebleven.
De archeologen vonden verder verschillende kanonskogels, mortiergranaten en onderdelen van musketten. "Waarschijnlijk zijn deze munitievondsten afkomstig van de zware beschieting van de citadel in 1832 door het geallieerde Franse leger, toen het fort nog steeds bezet werd door de Nederlandse troepen", vertelt erfgoedonderzoeker Marijn Van Gils van het Agentschap Onroerend Erfgoed.
Granaten en kanonskogels
In een maand tijd werden er ongeveer 100.000 mortiergranaten en kanonskogels afgeschoten op de citadel. "DOVO is zelfs 2 keer ter plaatse moeten komen om mortiergranaten te ontmantelen", zegt Van Gils. Na de beschietingen gaf het Nederlandse leger zich over en kwam het bouwwerk in Belgische handen. De citadel werd gerestaureerd en terug opgebouwd.
In de loop van de 19e eeuw verloor de citadel haar militaire nut, met de bouw van de nieuwe, grotere Brialmontomwalling. Uiteindelijk werd ze in 1874 afgebroken om plaats te maken voor de nieuwe wijk Het Zuid.
Tot en met dit weekend blijft het stuk van de citadel nog zichtbaar voor passanten. Daarna wordt alles opnieuw onder de grond gestopt en worden de straten heraangelegd.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
