Het omstreden hoofd van de Amerikaanse grenspolitie, Gregory 'Greg' Bovino (55), gaat de komende weken met pensioen. Dat zegt hij zelf tegen Amerikaanse media. Van december tot januari was hij hét gezicht van het strenge en agressieve Amerikaanse immigratiebeleid, zowel aan de grens met Mexico als in Minneapolis.
Het zaadje voor zijn carrière werd geplant in een bioscoopzaal, toen Bovino nog een tiener was. Tijdens de film The Border hoort hij acteur Jack Nicholson, in de rol van een grensagent, zeggen: "In elke man schuilen twee mannen: één die doet wat hem wordt opgedragen, en één die doet wat hij moet doen."
Nicholson, met glanzende zonnebril, een sigaret in de mond en een wapperende Amerikaanse vlag op de achtergrond, maakt diepe indruk op de jonge Bovino.
"Het extreme geweld waarmee agenten van de grenspolitie te maken kregen, maakte veel indruk op me", vertelt Bovino later. Zijn carrièrepad lijkt dan al uitgestippeld.
In 1999 gaat Greg Bovino aan de slag bij de grenspolitie in El Centro, Californië, vlak bij de Mexicaanse grens. Stap voor stap klimt hij op in de rangen. Onder Donald Trump volgt in 2019 een grote doorbraak: hij wordt benoemd tot commandant van de New Orleans-sectie, waar hij alle operaties in de regio aanstuurt. Een jaar later keert hij terug naar El Centro, ditmaal als commandant van de plek waar zijn carrière ooit begon.
Grensagent of ICE-commandant?
Hoewel Greg Bovino verantwoordelijk is voor de bescherming van de zuidgrens van de VS, duikt hij steeds vaker op bij ICE-raids in steden als Los Angeles en het noordelijker gelegen Minneapolis.
De ‘’ en Immigration and Customs Enforcement (ICE) zijn zusterorganisaties. Beide vallen onder het Department of Homeland Security (DHS). Ze hebben elk hun eigen kerntaken, maar werken steeds vaker samen. De Border Patrol richt zich, zoals de naam al aangeeft, op de bewaking van de grensgebieden. ICE opereert vooral binnenlands en focust zich op invallen en uitzettingen.
Onder het harde immigratiebeleid van Donald Trump zijn de grenzen tussen beide organisaties steeds verder vervaagd. Ervaren leiders van de Border Patrol, zoals Bovino, worden daarbij ook ingezet bij binnenlandse operaties, vooral wanneer het gaat om grootschalige en politiek gevoelige acties.
Bovino duikt dan ook geregeld op bij ICE-raids, niet als uitvoerend agent, maar als ervaren operationeel commandant, bekend om zijn harde ‘’-aanpak. Zijn aanwezigheid is bovendien symbolisch: ze staat voor een bredere verschuiving, waarbij grenshandhaving steeds vaker overgaat in een agressieve aanpak binnen de landsgrenzen zelf.
"Nazi-jas"
Greg Bovino is bovendien niet vies van aandacht. Waar veel ICE-agenten hun gezicht om veiligheidsredenen bedekken, kiest hij er net voor om zichtbaar in beeld te komen. Met zijn kortgeschoren kapsel valt hij des te meer op tussen de vaak gecamoufleerde troepen.
Ook zijn kledingstijl springt in het oog. Bovino verschijnt geregeld in het openbaar in een lange, groene jas. De Californische gouverneur Gavin Newsom (Democraat) merkte daarover op tijdens het in Davos dat het leek "alsof hij een SS-kostuum op eBay had gekocht" - een vergelijking die ook op sociale media vaak terugkomt.
"Een nazi-jas is het weliswaar niet, maar de zijne staat wél symbool voor de militarisering van migratiehandhaving", schrijft Politico. Tegelijk zijn er duidelijke verschillen: de jassen van nazikopstukken waren vaak van leer, terwijl die van Bovino van stof zijn.
Bovino zelf pareert de kritiek bij Fox News. "Die jassen maken al ruim honderd jaar deel uit van het uniform van de grenspolitie", zegt hij. Over zijn critici: "Ze verliezen hun verstand."
Ook het Department of Homeland Security verwerpt de beschuldigingen. "Het is een standaarduniform", klinkt het. Volgens de officiële kledingvoorschriften van de Border Patrol klopt dat, al is de jas die Bovino draagt in principe bedoeld voor ceremoniële gelegenheden. Dat hij die ook in het veld aantrekt, maakt zijn keuze des te opvallender.
Ander en beter?
Naast zijn voorkomen is ook zijn communicatiestijl omstreden. "Petje af", zei hij bij Fox News na het omstreden schietincident waarbij een ICE-agent Renee Good doodschoot toen ze met haar wagen probeerde weg te rijden. Op social media deelt hij ook vaak video's over de harde operaties van de immigratiedienst.
Bovino gooit een traangasgranaat richting betogers
De aanpak van Bovino krijgt veel lof van de regering-Trump en zijn -aanhangers, maar kan bij Democratische politici en critici op veel kritiek rekenen.
Critici waarschuwen dat de door Bovino geleide operaties te ver gaan en stellen dat bij immigratie-arrestaties sprake is van etnisch profileren. In gesprek met CNN verwerpt Bovino die beschuldigingen. Volgens hem zijn de acties gebaseerd op inlichtingen: "We gaan naar de plek waar die dreiging zich bevindt."
Ondanks zijn torenhoge ambities eindigt de carrière van Greg Bovino bij ICE vrij abrupt en onder zware druk. Door twee schietincidenten waarbij Amerikaanse burgers om het leven kwamen, komt hij in opspraak. Om de gemoederen te bedaren, wordt hij begin dit jaar uit zijn rol als "commander-at-large" gehaald. Hij werd vervangen door Tom Homan, ook wel de 'border czar' van Trump genoemd.
Officieel werd hij teruggezet naar zijn eerdere functie bij de Border Patrol in El Centro, met het vooruitzicht van een nakend pensioen. Dat zou nu zijn aangebroken.
Normaal gesproken gaan federale Amerikaanse ambtenaren van zijn rang vaak rond 60 tot 65 jaar met pensioen, afhankelijk van dienstjaren en pensioenregeling. Bovino is 55. Mogelijk moet hij vervroegd afstand doen van zijn functie na de politieke hetze waarin hij de afgelopen maanden was terechtgekomen.
