"Historisch" en "gigantische overwinning": kleinzoon vermoorde Lumumba reageert op doorverwijzing Etienne Davignon

Bijna 15 jaar nadat de nabestaanden van Patrice Lumumba een klacht hebben ingediend tegen 10 Belgen die betrokken zouden zijn geweest bij de moord op 17 januari 1961, heeft de raadkamer in Brussel beslist dat Etienne Davignon zich publiekelijk voor de rechtbank zal moeten verantwoorden voor zijn mogelijke betrokkenheid.

Davignon werd destijds op 27-jarige leeftijd in opdracht van de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken naar Congo gestuurd, waar hij president Joseph Kasavubu van juridische argumenten moest voorzien om Lumumba af te zetten.

De eerste premier van Congo kende echter een veel grimmiger lot. Hij werd in het toenmalige Léopoldville - nu Kinshasa - op een vliegtuig gezet naar Katanga, waar hij werd gemarteld en werd geëxecuteerd. Het lichaam van Lumumba werd nadien in zuur opgelost.

"Dit is een gigantische overwinning", zegt Christophe Marchand, een van de advocaten van de nabestaanden van Lumumba. "In 2011, toen we een klacht indienden, had niemand gedacht dat België in staat zou zijn om een serieus onderzoek te voeren in dit dossier en deze koloniale misdaad voor de rechtbank zou kunnen brengen."

Kleinzoon Yvan Lumumba noemde de beslissing van de raadkamer onomwonden "historisch". "België moet zijn koloniaal verleden recht in de ogen durven kijken, en dat is vandaag gebeurd", zegt hij. "Dit is een enorme opluchting. We hoopten natuurlijk op een positief resultaat, maar we blijven evenwel voorzichtig. Er kan nog beroep worden aangetekend door Davignon."

De nabestaanden van de vermoorde Congolese premier vielen elkaar bij het buitenkomen van de rechtszaal in de armen. "Dit is een stap in de richting van gerechtigheid", klonk het. "Wij willen geen wraak, daarmee brengen we de doden niet terug. De misdaden die zijn gepleegd, hebben desastreuze gevolgen gehad die niet ongedaan kunnen worden gemaakt. Wij zoeken enkel erkenning."

Dat de beslissing om Etienne Davignon door te verwijzen naar de rechtbank hoogstwaarschijnlijk zal worden betwist voor de Kamer van Inbeschuldigingstelling, beseft de familie van Patrice Lumumba maar al te goed.

"Het verlies van onze grootvader weegt op Congo, op veel Afrikanen en op ons", reageert kleinzoon Yvan. "Elke stap in de richting van gerechtigheid is een stap in de goeie richting. Er komt vermoedelijk een procedure in beroep, maar de weg naar gerechtigheid ligt vol met obstakels. Wij blijven echter vechten. We doen dat intussen al 65 jaar lang."

De advocaten van Etienne Davignon willen voorlopig niet reageren op de beslissing van de raadkamer. "We zullen de beschikking bestuderen, vooraleer we beslissen over een eventueel beroep", klinkt het.