De veldleeuwerik is tot 'Vogel van het Jaar' gekozen. Dat heeft Vogelbescherming Vlaanderen bekendgemaakt. De stemming verliep bijzonder spannend: de veldleeuwerik haalde het in een millimeterspurt voor de patrijs en de boerenzwaluw. Achter de vogel schuilt een poëtisch verhaal, maar ook een bittere realiteit: de populaties zijn de voorbije decennia gekelderd. Vogelbescherming roept de Vlaamse regering op een sterk natuurherstelplan uit te werken.
Kort kuifje en spectaculaire zangvlucht: veldleeuwerik is de Vogel van het Jaar
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
De 5 genomineerden waren dit jaar allemaal boerenlandvogels. Naast de uiteindelijke top 3 waren de scholekster en de torenvalk in de running. Het brede publiek kon meestemmen via de website. De veldleeuwerik haalde 27 procent van de stemmen, de patrijs 26 procent en de boerenzwaluw 25 procent.
Julie Van Houtryve van Vogelbescherming Vlaanderen noemt de uitverkiezing van de veldleeuwerik "meer dan verdiend".
Voor velen is het sprankelende, jubelende gezang van de veldleeuwerik pure nostalgie
Julie Van Houtryve
"Generaties lang was de veldleeuwerik het symbool van het Vlaamse boerenlandschap en voor velen is zijn sprankelende, jubelende gezang pure nostalgie. Dat merken we aan de vele mooie en vaak emotionele getuigenissen die we van stemmers mochten ontvangen. Weet je dat er zelfs iemand is die een gedicht heeft geschreven in de stijl van Guido Gezelle?"
Bekijk een reportage uit Het Journaal over de veldleeuwerik
Kort kuifje en spectaculaire zangvlucht
De veldleeuwerik is een onopvallende vogel die je eerder zal horen dan zien. Door zijn bruingrijs verenkleed en korte, bijna onzichtbare kuif gaat hij meestal goed op in de omgeving.
"De camouflage is belangrijk want de veldleeuwerik leeft en broedt op de grond", aldus Van Houtryve. "Op zonnige dagen in het voorjaar stijgt het mannetje op voor een spectaculaire zangvlucht. Tierelierend vliegt hij tot wel 100 meter hoog, tot hij nog slechts een stipje aan de hemel is. Minutenlang blijft hij daar uitbundig en gevarieerd zingend hangen, om uiteindelijk, nog steeds zingend, weer naar de grond terug te keren."
Populatie is met 95 procent verminderd de voorbije decennia
Maar achter deze poëtische schets schuilt een ander, minder positief verhaal. Sinds de jaren 60 van de vorige eeuw is de populatie met maar liefst 95 procent verminderd, meldt Vogelbescherming. Dat komt onder meer omdat de landschappen in landbouwgebied fel zijn veranderd. Akkers werden groter, houtkanten met hagen verdwenen en er werd intensiever geploeg en gemaaid.
"Het areaal zomergraan en grasland nam af en braakliggende percelen en winterstoppelvelden verdwenen, waardoor geschikte rust- en broedplaatsen schaars werden. Bovendien leidde intensief pesticidegebruik tot een sterke afname van insecten. Minder insecten betekent minder voedsel voor volwassen vogels en hun jongen."
Oproep voor een ambitieus Vlaams natuurherstelplan
Vogelbescherming Vlaanderen roept de overheden daarom op tot een ambitieus natuurherstelplan. Ze pleiten voor "een sterk en ambitieus Vlaams natuurherstelplan met voldoende financiële middelen om het uit te voeren."
Concreet vraagt Vogelbescherming onder meer om "ervoor te zorgen dat minstens 10 procent van het boerenland uit kwaliteitsvolle natuur bestaat."
"Boerenlandvogels hebben een mozaïek van natuurlijke structuren nodig zoals houtkanten om te schuilen, broeden, rusten en voedsel te vinden. Om aan die 10 procent wilde natuur te komen ijveren we voor gebiedsgerichte en collectieve samenwerking tussen landbouwers."
Om ervoor te zorgen dat de vogel voldoende voedsel vindt, pleit Vogelbescherming Vlaanderen ook voor een pesticidevrije landbouw. Ze willen dat boeren die maatregelen nemen om meer vogels te hebben, een vergoeding krijgen.
