Drones, raketten en zelfs tanks: defensiebedrijven halen alles uit de kast op eerste wapenbeurs in Brussel

"Hier trek je aan om het wapen te laden. Nu kijk je door het vizier, en schiet maar op de drone."

Geen fragment uit een opleiding tot militair, wel een vertegenwoordiger van het Belgische wapenbedrijf FN Herstal die uitlegt aan een vrouw hoe ze met een van hun nieuwe wapens een drone uit de lucht kan schieten. Geen echte drone, voor alle duidelijkheid, en ook de kogels in het wapen zijn een simulatie.

Hoewel de vrouw in kwestie naast het doelwit schiet, is de boodschap wel duidelijk: hier worden de wapens van de toekomst gebouwd.

Het voelt wat bevreemdend om langs de vele standjes te slenteren. De ene stelt speciale spionagedrones tentoon, aan een ander standje liggen verschillende aanvalswapens en luchtafweersystemen. Het Belgische defensiebedrijf John Cockerill heeft zelfs een kleine tank binnengeloodst. Ook het standje van de Belgische Defensie pakt uit met zijn Griffons, de nieuwe pantserwagens van Defensie die net van de band zijn gerold.

Voor veel bezoekers - ook voor mij - is het de eerste keer dat ze al dat glanzende militaire materieel van dichtbij kunnen zien en aanraken. 

Op veel plaatsen is het bovendien een drukte van jewelste. Militairen in vol ornaat staan er te keuvelen met mannen in kostuum, vermoedelijk vertegenwoordigers van defensiebedrijven. Er worden handen geschud en papieren ondertekend. Het moet hier zijn dat de vele beloofde miljoenen van de politiek hun weg vinden naar de defensieindustrie. 

Iets verderop staat een bescheiden standje van Mol Cy, een bedrijf uit West-Vlaanderen. Tot voor kort bestond hun specialiteit voornamelijk uit de bouw van vrachtwagens en andere zware voertuigen, maar sinds 2018 rollen nu ook de Griffons voor Defensie van de band. 

"Oorspronkelijk waren wij eigenlijk een bedrijf dat voornamelijk focuste op de bouw van zware voertuigen voor verschillende doeleinden", vertelt Lieven Neuville, co-CEO bij Mol Cy.

"Toen kregen we de vraag van Defensie om te helpen aan de bouw van Griffons. We hebben daar ja opgezegd. Eigenlijk hopen we dat de voertuigen nooit zullen moeten worden ingezet, maar in deze onzekere tijden is het beter om te bouwen aan je defensie dan niets te doen. Daarom hebben wij besloten om te helpen."

Naast bedrijven uit eigen land staan er ook internationale kleppers. Denk dan aan Lockheed Martin, de producent van de Belgische F-35-gevechtsvliegtuigen, en Kongsberg, het Noorse bedrijf dat binnenkort NASAMS-luchtafweersystemen zal leveren aan ons land. 

"We zijn hier in Brussel om te tonen dat onze samenwerking verdergaat dan louter het leveren van wapens", vertelt de vicepresident bij Kongsberg Defense & Aerospace. "Denk maar aan het uitwisselen van technologie, het creëren van meer jobs. Daarover hebben we dezelfde visie als (minister van Defensie) Theo Francken."

Al spelen er mogelijk ook wel economische motieven. Kongsberg heeft vandaag ook 3 intentieverklaringen ondertekend met lokale Belgische bedrijven, waarmee het de samenwerking met ons land verder uitbreidt. 

Dat de beurs belangrijk is voor de defensiewereld, blijkt ook uit de prominente aanwezigen. Onder meer premier Bart De Wever, Vlaams minister-president Matthias Diependaele en minister van Defensie Theo Francken tekenen present. Er is ook hoog bezoek uit het buitenland: de organisatoren wisten NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte te strikken. Hij is alvast erg lovend over de defensiebeurs. 

"Ik ben erg trots op België", zegt hij tegen onze redactie. "Op deze manier neemt België een voortrekkersrol in Europa op vlak van defensie. België is terug van weggeweest."

Dat er ook wat kritiek komt op de wapenbeurs weerlegt hij. "Kijk, als je je wil verdedigen, dan moet je wapens produceren. Hoe kunnen we anders onze samenleving beschermen? Uiteindelijk wil niemand oorlog, maar we moeten wel zo sterk zijn dat niemand ons durft aan te vallen. En dan is een beurs als deze wel echt cruciaal."

Toch is lang niet iedereen zo enthousiast over het hele gebeuren. "Het probleem is dat veel van die bedrijven wapens leveren die in verschillende conflicten worden gebruikt", zegt Ludo De Brabander, woordvoerder van Vrede Vzw. De komende dagen plant hij protest tegen de wapenbeurs. 

"Denk bijvoorbeeld aan Myanmar of de Verenigde Arabische Emiraten, die wapens leveren aan partijen in Soedan. Dat maakt de handel in dit materieel problematisch, en daarmee ook de bedrijven zelf."

Daarnaast ziet hij de beurs als een symptoom van bredere trends in Europa en België. "Er is een duidelijke militarisering aan de gang, waarbij enorme hoeveelheden geld en middelen van de overheid naar wapens gaan. Dat zijn de belangrijkste klanten van de wapenindustrie. Vaak komt dat ten koste van andere overheidsuitgaven: besparingen in sociale of publieke sectoren staan tegenover stijgende defensie-uitgaven."

"De organisator van de beurs wil dat Brussel het ‘centrum’ wordt voor de wapenindustrie, net zoals Cannes dat is voor de filmwereld. Wij vinden juist het tegenovergestelde. Brussel is de hoofdstad van de Europese Unie en zou een uitstalraam moeten zijn voor diplomatie en politieke onderhandelingen, niet voor wapens."

De BEDEX-beurs op de Heizel in Brussel opent zaterdag en zondag zijn deuren voor het grote publiek.