Er komt een ambitieus Europees energiepakket dat moet zorgen voor lagere energiefacturen, meer investeringen in groene energie en de ontwikkeling van een nieuwe generatie kleine kernreactoren. De Europese Commissie heeft het pakket vandaag voorgesteld. De elektriciteitsfactuur zou door minder belastingen en heffingen met 200 euro per jaar moeten kunnen dalen, en burgers worden aangemoedigd om samen meer te investeren in wind- en zonne-energie.
Energiefactuur tot 200 euro goedkoper: EU stelt ambitieus energiepakket voor als antwoord op de oorlog in Iran
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Een van de steunpilaren van het nieuwe pakket is het Citizens Energy Package of Burgerenergieplan. Dat moet betaalbare en groene energie voor alle Europese burgers garanderen. Het moet de elektriciteitsfactuur doen dalen, de consumentenrechten versterken en energiearmoede bestrijden.
Lidstaten worden aangemoedigd om nationale belastingen en heffingen op elektriciteit tot het Europese minimum te verlagen. Volgens de kan zoiets huishoudens tot 200 euro per jaar laten besparen, of 14 procent van hun factuur.
De Commissie legt daarmee de bal in het kamp van de lidstaten; het valt af te wachten hoe ver de landen zelf daarin willen meegaan. De energiemarkt moet ook meer concurrentieel worden, benadrukt de Commissie.
In groep investeren in wind- of zonne-energie
Europa wil de overstap naar elektriciteit verder stimuleren, en wil het eenvoudiger maken om zelfopgewekte energie te delen in zogenoemde energiegemeenschappen of coöperaties. Burgers moeten makkelijker samen kunnen investeren in zonnepanelen en windenergie.
Het moet de afhankelijkheid van gas en massaal ingevoerd lng (vloeibaar gas) verminderen. Volgens schattingen kan het samenwerken in energiegemeenschappen burgers 260 tot zelfs 930 euro per jaar opleveren.
"Die coöperaties kunnen samen investeren in zonnepanelen of windmolens, energie produceren en delen binnen de gemeenschap, en zo de energierekening verlagen. Burgers kopen aandelen in de coöperatie vanaf bijvoorbeeld 100 euro en krijgen rendement op hun investering. Tegelijk betalen ze minder voor hun energie dan bij klassieke leveranciers", zegt Sara Matthieu van Groen daarover.
Iedereen wint
Sara Matthieu (Groen) over de burgercoöperaties voor groene energie
Dat gebeurt vandaag bijvoorbeeld al in Gent met Energent. "Energent toont al 10 jaar hoe eenvoudig het werkt. Meer dan 2.500 burgers investeerden samen in bijna 18.000 zonnepanelen op daken van bedrijven en organisaties. Die bedrijven hoeven niets te betalen en krijgen goedkopere stroom. De burgers krijgen rendement. Iedereen wint."
In België kunnen burgers investeren in windenergie op zee via SeaCoop. "Dankzij voormalig minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) kan je investeren in windmolens op zee en profiteren van de opbrengst," legt Matthieu uit. "Zo simpel kan het zijn."
Binnen 24 uur overstappen naar andere leverancier
De lidstaten worden ook gevraagd om kwetsbare huishoudens beter te beschermen wanneer hun energietoevoer afgesloten dreigt te worden. Energiecontracten moeten transparanter, en consumenten moeten binnen de 24 uur van leverancier kunnen veranderen.
Het niet overstappen naar de goedkoopste aanbieder kost burgers nu gemiddeld 152 euro per jaar. Leveranciers moeten jaarlijks verplicht een 'beste tariefadvies' geven.
Extra centen voor groene energie
De tweede pijler is de Clean Investment Strategy. Die focust op het vinden van grote private investeringen voor de energietransitie. Volgens de Commissie is elk jaar ongeveer 660 miljard euro aan investeringen nodig om de klimaatdoelstellingen te halen. De EU hoopt tegen 2050 de economie bijna volledig vergroend te hebben om zo te worden, zodat de klimaatcrisis niet meer verergert.
Europa wil het nodige geld ophalen met nieuwe financiële instrumenten zoals leningen, garanties en investeringsfondsen in samenwerking met de Europese Investeringsbank. Banken en investeerders moeten warm worden gemaakt om meer te investeren in energie-infrastructuur, elektriciteitsnetten en 'schone' technologieën zoals en koolstofopvang.
Bij geothermie wordt een buizensysteem aangelegd diep onder de grond om de warmte van de aarde te gebruiken. Bij koolstofopvang wordt de uitstoot aan de schoorsteen opgevangen, ofwel uit de atmosfeer gehaald met speciale installaties.
Maar die technieken blijven voorlopig nog duur en omslachtig, en zijn voorlopig maar een druppel op een hete plaat als het gaat over het oplossen van de klimaatcrisis.
Over de derde pijler, de zogenoemde Small Modular Reactors (SMR's) of kleine kernreactoren, berichtten we al uitgebreid tijdens het weekend.
