"Hij besefte dat hij haar kwijt was": ex van Sharon vermoordde haar in een verkeersongeval

Sharon Gruwez is amper 22 wanneer ze op 1 november 2018 om het leven komt bij een "verkeersongeval" in Oostvleteren. Haar ex-partner, met wie ze enkele maanden eerder gebroken had, rijdt die avond tegen hoge snelheid tegen een geparkeerde bus. Voor Sharon kan geen hulp meer baten, haar ex-partner blijft bijna ongedeerd. 

Voor de ouders van Sharon is het meteen duidelijk dat er iets niet klopt. 

Sharon had gedurende 2 jaar een relatie met de man. Een moeizame relatie. Hij was bezitterig, jaloers, controlerend. "Hij moet haar getrackt hebben", zegt haar moeder Vannessa. "Hij wist altijd waar ze was."

Waarom ze dan bleef? "Ze had schrik, ze zat vast", vertellen haar ouders James en Vannessa. 

Om haar nog meer te isoleren van vrienden en familie, overhaalde hij Sharon om te gaan samenwonen in een afgelegen huis in Woesten, maar al na een week liep het mis. "Zogezegd al spelend met de hond. Het verhaal was dat de bal tegen haar oor was terechtgekomen, en dat haar trommelvlies gescheurd was. Maar in het ziekenhuis hadden ze dat al snel door."

Meer dan eens verbrak Sharon de relatie, maar met dreigementen én beloftes dat hij zijn leven zou veranderen, slaagde hij erin haar opnieuw voor zich te winnen. Het was wat men noemt een knipperlichtrelatie, aan-uit, aan-uit, tot Sharon zich sterk genoeg voelde om een definitief einde te maken aan de relatie. Haar ouders zagen haar weer opfleuren. 

"Ze stond weer op foto's, al lachend, met vrienden. Maar dat was ook een keerpunt voor hem", beseffen ze. "Hij besefte dat hij haar kwijt was."

Voor Sharon was de relatie gedaan, maar haar ex-partner bleef haar belagen en bedreigen. Op een avond slaagde hij erin haar in zijn wagen te krijgen. Het werd haar dood. "Als het niet gedaan was geweest, had ze nog geleefd", denken haar ouders.

Voor de politie gaat het om een verkeersongeval, maar de ouders van Sharon leggen zich daar niet bij neer en stellen zich burgerlijke partij. Uiteindelijk komt de zaak niet voor de politierechtbank, maar voor het hof van assisen. Een trieste primeur, want het is in ons land het eerste verkeersongeval dat door een volksjury behandeld wordt.

Een gerechtspsychiater moet de man onderzoeken. Dokter Hans Hellebuyck komt tot de conclusie dat hij een narcist is, een label dat soms te snel en ten onrechte gebruikt wordt, maar dat in dit geval wel op zijn plaats is. 

"Een belangrijk kenmerk van narcisten is dat ze oppervlakkig emotioneel functioneren", legt Hellebuyck uit. "Maar ze zijn niet in staat om normale, warme menselijke emoties te ervaren. En als je zelf geen emoties kunt ervaren, dan kun je je ook emotioneel niet verplaatsen in de situatie van een ander. Dus heb je ook geen empathie, geen schuldgevoel. Dat zijn gevoelens, die veranderen niet."

Een narcist mag dan oppervlakkig emotioneel functioneren, hij wil wel een relatie, maar dat is geen normale relatie. "Ze willen een vrouw om hen te dienen, voor de seks, soms ook voor onderdak of om financiële redenen. Ze teren eigenlijk op het geld en op het werk van de partner."

Voor een slachtoffer is het niet altijd makkelijk om uit te maken of je te maken hebt met een narcist, zeker niet in het begin van een relatie. Narcisten zijn meester in het manipuleren en kunnen zeer charmant zijn om een partner aan zich te binden. 

"Als mensen te charmant zijn, is dat al een verdacht element, zou ik zeggen", benadrukt Hellebuyck. "Dan moet je proberen na te gaan of hij of zij emotioneel wel normaal functioneert. Mensen die emotioneel niet normaal functioneren, verspreken zich soms of zeggen zaken die niet helemaal in overeenstemming zijn met hun gedrag. Men kan ze ook betrappen op leugens, en daar hebben ze dan telkens een uitleg voor. Als je dan ook nog ziet dat men de partner begint te isoleren, dat de familie niet meer goed is, de vrienden niet meer goed zijn, dan moet je opletten."

Wat men ook vaak ziet, is dat zij de schuld bij de partner leggen. Het is de partner die hen verlaten heeft, de partner die hen emotioneel manipuleert. Ook als de feiten duidelijk bewezen zijn, blijven zij de schuld bij de partner leggen. 

"Nog een typisch kenmerk van narcisten is ook dat ze zich beter voelen dan iemand anders. Ze hebben een hoogwaardig zelfbeeld. Als ze afgewezen worden, is dat een vernedering. Die afwijzing kan soms ook een achteruitgang betekenen van een financiële status, want sommige van die mensen teren op hun partner. Als de relatie verbroken wordt, zijn ze niet alleen de relatie kwijt, maar vaak ook de financiële middelen en soms misschien hun onderdak."

Met andere woorden: voor een narcist is een relatiebreuk een geweldige krenking van zijn ego. Dat is volgens Hellebuyck meteen ook het motief voor de moord. Wanneer narcisten doorhebben dat de relatie niet te redden valt of dat de persoon een andere relatie heeft, dan besluiten ze om de partner te vermoorden. "Zij redeneren: als ik je niet kan hebben, een ander ook niet." 

Volgens Hellebuyck verklaart dat ook waarom hij soms opluchting ziet of voelt bij daders na een moord. "Die narcistische krenking is weg en ze zullen hun partner niet moeten afgeven aan een partner."

Uiteindelijk wordt de dader veroordeeld voor de moord op Sharon, hij krijgt 23 jaar cel. 

De ouders van Sharon vrezen de dag dat hij vrijkomt. Niet voor zichzelf, wel voor andere vrouwen. 

Volgens dokter Hellebuyck zijn narcisten inderdaad geen groot gevaar voor de maatschappij in het algemeen, maar wel voor partners, zowel toekomstige partners als ex-partners. Een gevangenisstraf en/of therapie zal hun karakter niet veranderen. "In therapie leren ze nog beter manipuleren", klinkt het bij de dokter. "Het is dus niet aangewezen hen daar naartoe te sturen."

"Hun basiskenmerken veranderen niet. Ze blijven emotioneel kil, blijven manipuleren, blijven even jaloers, even controlerend", gaat de dokter voort. Zijn advies is dan ook klaar en duidelijk: "Als je een narcist tegenkomt, moet je maken dat je wegkomt. En maken dat je veilig wegkomt."