De oorlog tussen Pakistan en Afghanistan is zijn zesde dag ingegaan, en de intensiteit van de gevechten lijkt voorlopig enkel toe te nemen. Pogingen tot bemiddeling, onder meer door de Turkse president Erdogan, draaiden voorlopig nergens op uit. Zeker 110 burgers zouden al zijn omgekomen en meer dan 20.000 mensen hebben hun huizen ontvlucht.
Pogingen tot de-escalatie gefaald: open oorlog tussen Afghanistan en Pakistan eist steeds meer slachtoffers
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
De ogen van de wereldpers zijn voorlopig gericht op het escalerende geweld tussen Iran, de Verenigde Staten en Israël, maar niet zo heel veel verder (Afghanistan is een buurland van Iran) voltrekt er zich een ander conflict: de grensclashes tussen Pakistan en Afghanistan. Ook daar zijn de gevechten, zowel op de grond als in de lucht, nu al dagenlang onophoudelijk bezig.
Escalatie op het terrein
Hoeveel slachtoffers daarbij al zijn gevallen, is niet helemaal duidelijk. Officiële Afghaanse cijfers spreken van zeker 110 burgerdoden en 120 gewonden, maar dat is moeilijk te verifiëren. Pakistan zegt dat het al honderden Talibanstrijders heeft gedood, Afghanistan beweert 55 Pakistaanse militairen te hebben omgebracht. Opnieuw zijn deze aantallen niet te controleren.
Wel duidelijk is dat deze oorlog opnieuw een hoge tol eist van de bevolking. Duizenden families (de VS schat zo'n 20.000 gezinnen) hebben hun huizen al moeten verlaten door de hevige gevechten. Volgens de Verenigde Naties heeft bijna de helft van de Afghaanse bevolking, zo’n 22 miljoen mensen, al humanitaire hulp nodig. Verdere escalatie zou die situatie alleen maar verergeren.
Toch lijkt de situatie er voorlopig niet op te beteren. Qatar, dat eerder bemiddelde bij grensconflicten tussen beide landen, voert volgens Kaboel opnieuw overleg om de crisis te bezweren. Ook de Turkse president Erdogan mengt zich in de bemiddelingen, maar de pogingen lijken voorlopig weinig succes te hebben. De Afghaanse Taliban zegt dan wel open te staan voor overleg, op het terrein lijkt de situatie enkel te escaleren.
Zo blijft Afghanistan voorlopig droneaanvallen uitvoeren op Pakistaanse militaire posities in het noordwesten van Pakistan. Die reageert dan weer met vergeldingsacties en bombardeert dan weer grensposities van de Afghani. Zo lijkt het conflict terechtgekomen in een vicieuze cirkel, waar een stabiel staakt-het-vuren nog erg veraf lijkt.
Al langer onrustig
Na de machtsovername door de taliban in 2021 zijn de spanningen tussen Pakistan en Afghanistan sterk toegenomen. Dat heeft vooral te maken met de verslechterende veiligheidssituatie aan de grens. Al sinds de jaren 80 is de grens omstreden: Pakistan erkent de grens wel, maar volgens Afghanistan is die historisch niet volledig. Regelmatig zijn er schietincidenten aan grensovergangen.
Pakistan beschuldigt de Afghaanse taliban er bovendien van onderdak te bieden aan de Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), een jihadistische militante groepering die de Pakistaanse staat omver wil werpen. Pakistan vindt dat de Afghaanse taliban de TTP niet hard genoeg aanpakken. De Afghaanse Taliban ontkennen dat ze de TTP actief steunen, maar de ideologische banden zijn sterk.
Begin 2023 startte Pakistan met de massale uitwijzing van honderdduizenden Afghaanse migranten zonder papieren, officieel omdat die illegale migratie veiligheidsrisico's met zich meebrengt. Afghanistan noemde die aanpak onmenselijk.
Hoewel de Afghaanse taliban goed getraind zijn in gevechten in bergachtig terrein, blijft het een ongelijke strijd: een grote militaire macht staat tegenover kleinere, goed ingespeelde eenheden. Toch zijn de gevechten op de grond intens, omdat dit de enige manier is voor de Afghaanse taliban om effectief weerstand te bieden.
