Het federaal parket en de FOD Mobiliteit onderzoeken momenteel een olietanker die vannacht is geënterd door het Belgische leger en nu in de haven van Zeebrugge ligt. Het schip, genaamd Ethera, maakt volgens minister van Defensie Theo Francken (N-VA) deel uit van de zogenoemde Russische schaduwvloot en staat op de sanctielijst van de Europese Unie. België kreeg bij de operatie steun van het Franse leger.
Belgisch leger entert olietanker van Russische schaduwvloot, parket en overheid voeren onderzoek: "Riskeren boete van 10 miljoen euro"
Samenvatting:
Het Belgische leger heeft afgelopen nacht een olietanker geënterd die vermoedelijk deel uitmaakt van de Russische schaduwvloot en nu in de haven van Zeebrugge ligt.
Het schip, de Ethera, staat op de Europese sanctielijst en voer volgens een eerste inspectie onder valse vlag.
Het is de eerste keer dat België zo'n operatie uitvoert. 93 militairen en een hond namen deel aan de actie, die werd uitgevoerd in samenwerking met het Franse leger.
Het federaal parket en de FOD Mobiliteit onderzoeken het schip en de 21 bemanningsleden. De eigenaar riskeert een boete van tot 10 miljoen euro.
De operatie kreeg de naam 'Blue Intruder'. Ministers Annelies Verlinden (CD&V), Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) en Defensie Theo Francken (N-VA) hebben de actie samen gecoördineerd en gaven vanmorgen een persconferentie vanuit de haven in Zeebrugge.
"Na 4 jaar oorlog in Oekraïne is het geen optie meer om op te treden, maar onze verantwoordelijkheid", zegt Francken. "Dit schip heeft een echte 'VIP‑behandeling' gekregen: 'very irritating policing'. Het werd nauwgezet opgevolgd, er was voortdurend aanwezigheid op het water en er wordt nu maximale juridische druk gezet", zegt hij.
"Die aanpak moet het de Russische schaduwvloot moeilijk maken, zodat ze hun routes moeten aanpassen of rekening moeten houden met extra toezicht."
Het is de eerste keer dat ons land een schip entert dat vermoedelijk deel uitmaakt van de Russische schaduwvloot. Dat zijn schepen die varen zonder of onder een valse vlag om zo handelssancties te vermijden.
Het schip is aangemeerd in de haven van Zeebrugge
Het is nog niet duidelijk voor hoe lang het aangehouden wordt, dat hangt volgens de ministers af van het verdere onderzoek. De interventie was een samenwerking tussen het Belgische en Franse leger, dat 2 helikopters voorzag en inlichtingen deelde.
Wat is de schaduwvloot?
Een schaduwvloot bestaat uit schepen die bepaalde tactieken gebruiken om sancties te omzeilen of andere illegale activiteiten uit te voeren. Een derde van de schepen in de schaduwvloot van Rusland vaart zonder geldige vlag, om internationale sancties te omzeilen.
In januari hield Frankrijk al een tanker aan die deel zou uitmaken van de Russische schaduwvloot. Na enkele weken mocht het schip weer vertrekken. De eigenaar kreeg wel een boete van enkele miljoenen euro. België is dus nog maar het tweede Europese land dat dergelijke operatie onderneemt.
Parket onderzoekt de tanker
Momenteel wordt het schip en de bemanning onderzocht door de diensten van de FOD Mobiliteit. Een eerste inspectie bevestigde volgens minister voor Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) de vermoedens van een valse vlag, zei hij vanmorgen tijdens de persconferentie in Zeebrugge.
Daarom is ook het een onderzoek begonnen, schrijft het in een persbericht. "Een valse vlag betekent dat het vaartuig niet voldoet aan een reeks internationale verplichtingen, waaronder regels voor de bescherming van het mariene milieu", klinkt het. "Het niet-naleven daarvan vormt een inbreuk op het Belgische Scheepvaartwetboek."
De mogelijke inbreuken op het strafwetboek worden momenteel verder onderzocht. Het federaal parket werkt daarbij samen met het parket van West‑Vlaanderen, de scheepvaartpolitie en het directoraat‑generaal Navigatie. Totdat het werk rond is, moet de bemanning op het schip blijven.
Volgens minister Crucke riskeert de eigenaar van het schip een boete van tot wel 10 miljoen euro. Dat zei hij vanmorgen op een persconferentie in Zeebrugge.
Bekijk: zo verliep operatie 'Blue Intruder'
Schip heet Ethera
Inmiddels is duidelijk over welk schip het gaat. Het schip in kwestie heet de Ethera, een olietanker die volgens VesselFinder onder Guineaanse vlag vaart en waar VRT NWS al onderzoek naar verrichtte. Het staat sinds oktober 2025 op een Europese sanctielijst en sinds juli op een sanctielijst van de VS .
Het schip zou voor het laatst vertrokken zijn vanuit Marokko. Momenteel ligt het stil in de haven van Zeebrugge. Alle 21 bemanningsleden zijn intussen geïdentificeerd, maar over hun identiteit wordt nog niets bekendgemaakt.
Op MarineTraffic.com is te zien hoe vanaf omstreeks middernacht Belgische tijd de snelheid van het schip veranderde. Het voer steeds trager en om 1u24 's nachts kondigde Francken dan op X de enteroperatie aan. Iets later, omstreeks 1u34 's nachts is te zien hoe het schip een scherpe knik maakt in zijn vaarroute. Rond 4u10 begint het richting Zeebrugge te varen. Daar is het intussen naar binnen begeleid.
Volgens War Sanctions, een website gelinkt aan de Oekraïense overheid, is het schip gelinkt aan Fractal Marine DMCC (VAE) een van de 3 grootste vervoerders van Russische ruwe olie en olieproducten.
Het schip zou eigendom zijn van Mohammad Hossein Shamkhani. Dat is de zoon van Ali Shamkhani, politiek adviseur van het regime in Iran en voordien minister van Defensie.
Gecoördineerd vanuit commandopost
De actie is afgelopen nacht vanuit de operationele commandopost gecoördineerd door de ministers van Justitie en Noordzee Annelies Verlinden (CD&V), Jean-Luc Crucke (Les Engagés) van Mobiliteit en Francken (N-VA) van Defensie. Op X toont minister Francken beelden van die operatie:
Het Belgische leger voerde de operatie uit na inlichtingen waaruit bleek dat het schip onder valse vlag voer en dus deel is van de schaduwvloot. Al sinds januari werd de interventie voorbereid, in samenwerking met het Franse leger, zegt chef Defensie Frederik Vansina.
93 militairen en een hond namen deel aan de actie. Rond middernacht hadden de militairen de controle over de brug overgenomen, het schip was volledig in handen om 1.11 uur afgelopen nacht, aldus Vansina.
De operatie van zaterdagnacht is volgens minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) een toonbeeld van "een doorgedreven en secure samenwerking".
De minister benadrukt dat de veiligheid op en rond de Noordzee een noodzaak is. "Toenemende geopolitieke spanningen en georganiseerde criminaliteit maken onze zee, haar infrastructuur, de scheepvaart en onze havens kwetsbaarder dan ooit", klinkt het.
Juridische drempels
Ons land monitort inkomende schepen voortdurend om de identiteit ervan na te gaan. Wanneer een schip geen of een frauduleuze vlag heeft, wordt het schip beschouwd als de facto ‘staatloos’ en mag elke staat het betreden en controleren.
Maar aan de ketting leggen is moeilijker. Daar zouden in het verleden nog juridische en praktische drempels rond hebben bestaan: volgens internationaal zeerecht is varen zonder vlag strafbaar, maar volgens Belgische wet is het dat niet. Dus een schip enteren ter controle mag wel, maar inbeslagname normaal gezien niet, al is die situatie juridisch complex.
België was daarom al een tijdje bezig aan een nieuw regelgevend kader om die drempels weg te werken, bleek in februari uit onderzoek van VRT NWS.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
