Freya (37) is een van de 116 vrouwen die moedermelk doneren: "Voor mij was het een no-brainer"

Voor te vroeg geboren baby’s is het niet evident om moedermelk te kunnen krijgen, omdat de melkproductie bij de moeder nog niet altijd op gang is gekomen als het kindje er te vroeg is. In het verleden werd er dan kunstmelk gedronken, maar die bevat geen antistoffen zoals in moeder- of donormoedermelk.

Om toch meer kwaliteitsvolle moedermelk aan te bieden, startten UZ Leuven en CHU Luik vorig jaar een eigen moedermelkdonorbank op. Die banken moesten te vroeg geboren baby's in ziekenhuizen over het hele land voorzien van gezonde moedermelk. In Vlaanderen gaat het om moedermelkdonorbank Doneo.

"Vorig jaar hebben we in Vlaanderen van 116 donoren moedermelk gekregen", vertelt dokter An Eerdekens, neonatoloog en lactatiedeskundige van UZ Leuven. "Daardoor hebben we 457 liter donormelk kunnen gebruiken op 6 neonatale intensieve zorgafdelingen en hebben we 266 kwetsbare baby's kunnen helpen."

Eerdekens is tevreden met die cijfers, maar heeft met de moedermelkdonorbank grotere ambities. "Dit is grosso modo een derde van de cijfers die we willen. We zouden toch naar een gemiddelde van 1.500 à 1.800 liter per jaar willen."

Dat die ambitie vorig jaar niet werd gehaald, heeft een duidelijke reden. "We moesten met alle ziekenhuizen overeenkomsten sluiten. Dat zijn veel betrokken partijen. De meeste donorbanken waren pas in de 2e helft van het jaar klaar. Sommige ziekenhuizen hebben zelfs pas op het einde van vorig jaar een contract getekend en daar leveren we nog maar sinds kort moedermelk. Hopelijk halen we in 2026 onze doelstelling."

Freya Schreurs (37) uit Aarschot is een van de moeders die moedermelk doneert bij Doneo. Ze begon met doneren in november 2025, toen haar dochter 8 maanden oud was. 

"Sinds mijn dochter ook vaste voeding krijgt, drinkt ze overdag minder melk. Omdat mijn productie nog goed zat, heb ik dan besloten om mij kandidaat te stellen bij de moedermelkdonorbank", vertelt ze aan VRT NWS. 

Ze hoefde ook niet lang na te denken om donor te worden. "Als ik anderen kan helpen, wil ik dat graag doen. Moedermelk is beter voor de groei en de ontwikkeling van baby's op de dienst neonatologie. Als baby'tjes geen moedermelk van de eigen moeder kunnen krijgen, is het goed dat ze het via een donor kunnen krijgen. Al moet de eigen mama daar natuurlijk mee akkoord gaan."

Al heeft Freya nog andere motivaties om te doneren. "Naast mijn dochter heb ik ook een tweeling van 7 jaar oud. Zij zijn direct na hun geboorte 3 weken op neonatologie verbleven. Borstvoeding geven verliep de eerste dagen moeizaam, omdat mijn eigen melkproductie traag op gang kwam. Daarom hebben ze uiteraard poedermelk gekregen die dagen."

"Als de moedermelkdonorbank toen al bestond, had ik zeker met donormelk ingestemd."

Toen ze het overwoog om melkdonor te worden, werd iemand in haar omgeving moeder van een premature baby. "Die geboorte was voor mij een extra stimulans om donor te worden. Een premature baby krijgen, is een zeer angstige periode voor ouders. Als je dan weet dat moedermelk de groei bevordert en dat ik daaraan indirect kan bijdragen, is melk doneren voor mij een no-brainer."

Freya neemt ons mee doorheen het proces bij de moedermelkdonorbank. "Wanneer je je kandidaat stelt, gebeurt er eerst een screening. Je krijgt een vragenlijst over je medische achtergrond, over hoeveel cafeïne en alcohol je drinkt, of je rookt en welke medicatie je gebruikt."

Tijdens het gesprek is er ook aandacht voor het mentaal welzijn van de donor en voor haar kinderen. "Er wordt nagegaan of er wel genoeg productie is voor je eigen kind. Een donatie mag natuurlijk niet nefast voor haar zijn."

Na die screening is er ook een bloedtest nodig. "De onkosten van dat onderzoek worden terugbetaald door Doneo." Als de resultaten goed zijn, kan de donatie van start gaan.

"Er is een startgesprek om alle stappen en instructies over hygiëne te overlopen. Je krijgt steriele flesjes waar je de melk na het kolven in moet bewaren. Die flesjes mag je langs de binnenkant niet aanraken om geen bacteriën te verspreiden."

Freya steriliseert op voorhand ook altijd haar kolfapparaat. "Na het kolven bewaar ik de flesjes direct in de diepvries. Die worden na uiterlijk 3 maanden opgehaald, of je kan ze zelf binnenbrengen bij de moedermelkdonorbank. Daar worden nog eens enkele testen uitgevoerd of er zeker geen bacteriën zijn overgedragen."

Van die donormelk worden er stalen genomen om te controleren of de borstvoeding voldoende zuiver is. De moedermelk zelf wordt sowieso ook nog gepasteuriseerd. Door dat hitteproces worden mogelijke ziektekiemen alsnog uit de melk gehaald.

In 4 maanden tijd heeft Freya al meer dan 3,5 liter moedermelk gedoneerd. Hoewel borstvoeding fysiek en mentaal zwaar kan zijn, ondervindt Freya weinig tot geen problemen. "Ik heb het geluk dat ik al vanaf dag 1 een goede productie heb", klinkt het.

"Ik heb ook een goede handsfree kolf, waardoor kolven niet echt belemmerend is. Momenteel is het voor mij ook goed mogelijk om het kolven te combineren met mijn andere dagtaken. Ik voel aan mijn lichaam wel dat ik meer moet eten en drinken, maar voor de rest voelt dit niet als een extra inspanning."

Freya realiseert zich ook wel dat borstvoeding geven niet voor elke moeder even evident is. "Ik kan me voorstellen dat veel mama's er na een bepaalde tijd mee willen of moeten stoppen."

"We zitten in een maatschappij die het onvoldoende mogelijk maakt om borstvoeding te kunnen blijven geven. Na 3 maanden wordt verwacht dat moeders weer aan het werk gaan, terwijl ze net een kind hebben gekregen. Persoonlijk vind ik dat veel te vroeg voor moeder én kind."

"Dan begrijp ik dat moeders stoppen met borstvoeding geven, omdat ze de combinatie met het werk niet mogelijk zien. Er worden te weinig maatregelen genomen om moeders die kiezen voor borstvoeding echt te ondersteunen."

Freya hoopt alvast dat ze nog lang kan blijven doneren.  "Ik plak er geen termijn op. We bekijken het dag per dag, wat mogelijk is. Maar zoals het nu loopt, zie ik het mezelf nog lang doen."