Het Grondwettelijk Hof fluit de federale regering terug over nieuwe wetgeving die er kwam onder impuls van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). Concreet gaat het over de opvang van mensen die al in een ander EU-land een asielprocedure hebben doorlopen. Ook worden de strengere regels geschorst voor gezinshereniging, voor mensen die 'subsidiair beschermd' zijn.
Grondwettelijk Hof fluit federale regering terug: strengere regels rond gezinshereniging en opvang van asielzoekers geschorst
Samenvatting:
Het Grondwettelijk Hof schorst 2 nieuwe wetten over asiel en migratie omdat ze mogelijk in strijd zijn met Europese rechtsregels.
De eerste wet die geschorst wordt, weigert opvang aan asielzoekers die al een asielprocedure hebben doorlopen in een ander EU-land, wat volgens het Hof "een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen"
Ook de strengere regels voor gezinshereniging worden geschorst. Het gaat om regels voor mensen met subsidiaire bescherming die gezinsleden willen laten overkomen naar België.
De regering-De Wever kondigde een jaar geleden, in het regeerakkoord aan, dat het voor asielzoekers minder aantrekkelijk moest worden om naar ons land te komen. Daartoe kwamen er onder impuls van minister van Asiel & Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) vorige zomer al 2 belangrijke wetswijzigingen.
De nieuwe wetgeving wordt nu door het Grondwettelijk Hof tijdelijk geschorst. Het rechtscollege dat wetten toetst aan de Belgische Grondwet twijfelt namelijk of de nieuwe regels stroken met de Europese rechtsregels.
Het Hof publiceerde vandaag 2 arresten: het eerste arrest schorst de gewijzigde opvangwet, het tweede arrest schorst de strengere voor gezinshereniging, voor mensen die subsidiair beschermd zijn.
Het eerste arrest, over de opvangwet, wordt geschorst nadat verschillende asielzoekers naar het Grondwettelijk Hof waren gestapt om 2 maatregelen uit die wet te schorsen.
Een eerste maatregel uit de wet laat toe het recht op opvang in te trekken voor mensen die in België asiel aanvragen terwijl ze eerder al in een ander EU-land een asielprocedure hebben doorlopen.
De tweede maatregel gaat over de afschaffing van de mogelijkheid om in bijzondere omstandigheden geen verplichte plaats van inschrijving toe te wijzen of om die op te heffen, waardoor een asielzoeker de opvang in financiële steun kon verkrijgen.
Wat zegt het Hof hierover?
Het Grondwettelijk Hof oordeelt nu in een arrest dat de weigering van materiële hulp aan asielzoekers die al asiel hebben gekregen in Griekenland hen "een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen".
Doordat het niet zeker is of het EU-recht België toelaat om in een dergelijke situatie materiële hulp te weigeren, stelt het Hof hierover een vraag aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Ook de afschaffing van de mogelijkheid van opvang in de vorm van financiële hulp kan een nadeel berokkenen aan asielzoekers die in België al een eerste asielaanvraag hebben ingediend en die wegens de verzadiging van het opvangnetwerk van Fedasil geen toegang hebben tot opvang.
Het Hof oordeelt dat de betrokken bepalingen strijdig lijken met het EU-recht en met een aantal grondrechten. Het schorst de bepalingen en zal binnen drie maanden uitspraak doen over de beroepen tot vernietiging van de bepalingen.
Ook strengere regels gezinshereniging tijdelijk geschrapt
Daarnaast heeft het Grondwettelijk Hof vandaag ook een uitspraak gedaan over de voorwaarden voor de zogenoemde gezinshereniging in België .
Afgelopen zomer werden die regels verstrengd op initiatief van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). De hervorming hield strengere voorwaarden in voor wie zijn gezin naar België wil laten overkomen. De nareizende familieleden zouden voortaan niet meer kunnen genieten van de voordelige Europese regels die tot dan golden.
Twee gezinnen die gebruik wilden maken van gezinshereniging gingen niet akkoord met de strengere regels en vorderden de schorsing en vernietiging van de maatregelen bij het . Ze vinden het niet kunnen dat 'nareizende' familieleden aan strengere regels worden onderworpen dan 'meereizende' familieleden of familieleden van vluchtelingen.
Vragen aan Europees Hof
Het Grondwettelijk Hof heeft zelf ook enkele vragen over de wetswijzigingen, specifiek voor subsidiair beschermden (zie kader). Het Hof vraagt zich af of de wijzigingen in strijd zijn met de Europese rechtspraak. Daarover heeft het Hof nu verduidelijking gevraagd aan het Europese Hof van Justitie.
Een definitieve uitspraak wil het Grondwettelijk Hof pas doen nadat die vragen zijn beantwoord. Tot dan schorst het Hof de strengere regels voor subsidiair bescchermden.
"Ernstig nadeel" dreigt voor betrokken gezin
Het Hof houdt bij dit arrest rekening met het feit dat de regels "een gezin dat de schorsing heeft gevraagd, een moeilijk te herstellen ernstig nadeel dreigen te berokkenen".
Het gaat om het gezin van een Jemenitische man die in België de subsidiaire beschermingsstatus heeft gekregen. De man wil zijn echtgenote en kind (1) die nog in Jemen zijn, laten overkomen, maar door de strengere regels dreigen zij nog een lange tijd van elkaar gescheiden te blijven, terwijl de scheiding reeds anderhalf jaar duurt.
"Het Hof houdt in rekening dat het kind slechts 12 maanden oud is, waardoor het laten voortduren van de scheiding ernstig afbreuk dreigt te doen aan de toekomstige relatie met diens vader, en met het feit dat de echtgenote en het kind zijn achtergebleven in een land dat zich in een ernstige humanitaire crisis bevindt waar hereniging onmogelijk is."
Wat zijn subsidiair beschermden?
Er bestaan statuten om iemand internationale bescherming te geven:
Het statuut van erkend vluchteling op basis van de Conventie van Genève: bedoeld voor wie persoonlijke vervolging riskeert vanwege bijvoorbeeld godsdienst, politieke overtuiging of seksuele voorkeur.
Het statuut van subsidiaire bescherming: bedoeld voor wie vlucht voor willekeurig geweld zoals een conflict of oorlog.
Het statuut van subsidiaire bescherming wordt in België minder uitgereikt. Wie in beide categorieën past, krijgt het statuut erkende vluchteling.
Erkende vluchtelingen moeten volgens Europese regels dezelfde behandeling krijgen als elke EU-burger. Dat is niet zo voor subsidiair beschermden. Dat maakt het mogelijk hen minder rechten te geven.
Voor Oekraïners bestaat er nog een 3e apart statuut: dat van tijdelijk ontheemden.
