"Sliepen dagenlang op straat met 2 kleine kinderen": Ahmad krijgt geen opvang door nieuwe regels voor asielzoekers, overheid al meermaals veroordeeld

"Ik lag heel de nacht wakker om mijn kinderen te kunnen beschermen. ‘s Nachts waren er veel mensen onder invloed van alcohol of drugs. Op zo’n moment voel je je machteloos als vader." Dat vertelt Ahmad uit Afghanistan, die 12 dagen met zijn vrouw en kinderen van 1,5 en bijna 3 in een tent op straat sliep. 

"We hadden verder niets. Zelfs geen matras. Door de regen werd een van mijn kinderen ziek. We vroegen een paar keer hulp en onderdak, maar dat hebben we dus niet gekregen. Mijn vrouw en ik zijn alletwee erg teleurgesteld."

Het gezin van Ahmad kwam in augustus aan in ons land. Ze vroegen al eerder asiel aan in Griekenland en werden daar ook erkend als vluchteling. Volgens de nieuwe opvangregels die minister Van Bossuyt (N-VA) invoerde, hebben ze daardoor geen recht meer op opvang in België. 

"Asiel draait om bescherming, niet om op zoek gaan naar waar je de meeste voordelen kan krijgen", zegt Van Bossuyt. "Het asielshoppen moet stoppen."

Volgens Van Bossuyt hoeven Ahmad en zijn gezin niet op straat te slapen. "Zij kunnen opgevangen worden in een terugkeercentrum in het kader van hun begeleiding naar het land waar ze bescherming hebben gekregen. Je kan je afvragen wiens verantwoordelijkheid dat is bij het feit dat ze beslissen omdat niet te doen." 

Maar volgens Ahmad waren de levensomstandigheden in Griekenland zo slecht, dat ze geen andere keuze hadden dan verder te reizen. "In Griekenland sliepen we in een tent nadat we erkend waren als vluchteling. Daardoor was het onmogelijk om een job te vinden of de kinderen naar school te laten gaan."

In totaal kregen tussen begin augustus, toen de nieuwe regels in werking traden, en midden september 143 personen geen opvang meer. Daarbij zitten 31 families. 

Na enkele nachten op straat in Brussel beslist het gezin van Ahmad naar de rechter in kort geding te stappen. Die oordeelt dat Fedasil, het agentschap voor de opvang van asielzoekers, hen onmiddellijk onderdak moet geven. 

"De wet zegt nog altijd dat er rekening moet worden gehouden met kwetsbare personen, zoals kinderen", zegt Estelle Didi, de advocate van het gezin. "Fedasil en de overheid doen dat duidelijk niet. Dat is illegaal."

Stabiele huisvesting is nodig "om het dreigende risico van een aantasting van hun lichamelijke integriteit en van de volksgezondheid te voorkomen", zo lezen we in het besluit van de rechter. 

De afgelopen weken zijn er bovendien nog zeker 9 andere veroordelingen geweest door de arbeidsrechtbank, voor het weigeren van opvang aan asielzoekers die al elders erkend werden als vluchteling. Het gaat om gezinnen en om alleenstaande mannen. Fedasil tekende telkens verzet aan tegen de uitspraken.

Het gezin van Ahmad heeft nog steeds geen opvangplek gekregen, Fedasil gaf dus geen gevolg aan de uitspraak van de rechter. Nochtans moet het agentschap een dwangsom van 400 euro betalen per dag dat ze geen opvang krijgen. 

Het gezin diende daarom, samen met nog 3 andere families, een strafklacht in tegen minister Van Bossuyt. "Door een weloverwogen, geplande en expliciete actie onderwerpt de minister mensen vrijwillig aan onmenselijke of op zijn minst vernederende behandelingen", zeggen de advocaten van de 4 gezinnen.

"Dat is in strijd met de internationale verplichtingen van België. Door haar handelen dwingt zij deze gezinnen om op straat te leven, in totale armoede, zonder zorg of voedsel."

"We doen ons best om noodoplossingen te vinden voor de gezinnen die op straat belanden", zegt advocate Estelle Didi. "Soms boeken we bijvoorbeeld een airbnb voor een paar nachten. Maar dat lukt niet altijd." 

Ahmad en zijn gezin vonden intussen onderdak bij een gastgezin in Brussel.

"Ze zagen er heel moe uit toen ze hier aankwamen", zegt Liora Gancarski die het gezin in huis heeft genomen. "Maar ik heb ook een glimlach gezien."

Liora is via de juridische helpdesk voor vluchtelingen in contact gekomen met hen. 

"Eerst dacht ik dat ze maar voor een paar nachten zouden blijven, maar intussen zijn we bijna 3 weken verder", zegt ze. 

Volgens Liora is de communicatie met het gezin het enige wat soms stroef loopt. "Ze spreken enkel Dari, dus we communiceren alleen via google translate over kleine, dagelijkse dingen. Een gesprek over hun situatie en hoe ze zich voelen heb ik daardoor nog niet gehad."

"Het is eigenlijk niet mijn taak om dit gezin op te vangen, maar de regering doet duidelijk haar werk niet. Dat maakt me boos", besluit Liora. "Het is ondraaglijk dat ze gezinnen met kinderen op straat laten slapen. Als de burgers deze gezinnen niet opvangen, wie zal het dan wel doen?" 

"Mijn grootste droom was om naar België te komen en een opvangplek te krijgen. Ik wil dat mijn kinderen naar school kunnen gaan", vertelt Ahmad nog. "Ook mijn vrouw en ik willen gaan studeren, zodat we daarna werk kunnen zoeken. Maar helaas..."