"Nooit winstgevend geweest": 2 op de 3 openluchtbaden laatste 30 jaar verdwenen 

Het aantal openluchtzwembaden in Vlaanderen is in vrije val. In 1995 telde Vlaanderen nog 145 openluchtzwembaden die voor het publiek toegankelijk zijn. In 2008 waren dat er nog 85, in 2019 slechts 64. Volgens de website van Outdoor Swimming Belgium kan je momenteel nog in 47 buitenbaden terecht. 

2 op de 3 openluchtzwembaden in Vlaanderen is dus verdwenen. De oorzaak ligt vaak bij de hoge kostprijs van de zwembaden. 

Dat is ook de voornaamste reden voor de sluiting in Izegem. Ook in Wetteren sluit het buitenzwembad binnenkort. "Het bad dateert uit de jaren 1950", zegt schepen van Sport Peter Blancqaert (N-VA). "Het is te duur om te renoveren, zeker voor een bad dat slechts enkele maanden per jaar open is."

"Het openluchtzwembad is nooit winstgevend geweest", zegt Blancqaert. "Op zich hoeft dat niet, want voor een deel is dat dienstverlening. Toch waren deze investeringen echt te duur."

Daarnaast zijn er nog andere uitdagingen bij een buitenzwembad. "Het vinden van personeel is heel moeilijk, niemand wil slechts voor een half jaar werken" zegt gedeputeerde van Sport van Vlaams-Brabant Ann Schevenels (Anders). 

Sigrid Spruyt van Outdoor Swimming Belgium is niet verbaasd door de dalende trend. "Dit gebeurt bij zowel de binnen- als buitenbaden. Lokale besturen sluiten hun zwembaden of ze worden overgenomen door grote spelers zoals Sportoase." 

"Rijke mensen leggen bovendien steeds meer een eigen zwembad aan", zegt Spruyt. "Ook dat heeft een invloed."

Nochtans hebben openluchtzwembaden een belangrijke functie, zegt Paul Steinbrück, woordvoerder van Pool is Cool. "Het is een plek waar alle lagen van de bevolking kunnen samenkomen." 

Hij wijst ook op het democratische karakter van buitenzwembaden. "Er wordt nu meer ingezet op zwemmen in open water, maar dat is vooral iets voor ervaren zwemmers. Op warme dagen kunnen minder goede zwemmers dus enkel terecht in de openluchtzwembaden."

Steinbrück pleit ervoor om creatief na te denken over de toekomst van openluchtzwembaden. "Ik denk bijvoorbeeld aan een combinatie met sauna of wellness." 

Het massale sluiten van de openluchtzwembaden zet een grote druk op de zwembaden die wel open zijn, zeker op warme dagen. Een deel van die druk wil men oplossen door zwemmen in open water op meer plaatsen toe te staan. 

Toch blijft ook daar de zwemruimte beperkt. "Er ontbreekt een plan op Vlaams niveau", zegt Sigrid Spruyt. "Alle lokale besturen moeten nu zelf de inrichting voorzien en dat gebeurt nog te weinig."

"Veel lokale besturen zijn namelijk bang om overspoeld te worden", zegt Spruyt. "Juist door het gebrek aan zwemwater in Vlaanderen durft niemand een openluchtzwembad te openen, uit angst voor het aanzuigeffect."

Een andere optie is het toelaten van zwemmen in bevaarbare waterlopen. Momenteel kan dat enkel in het Keerdok in Mechelen. "De minister heeft ook gevraagd om dat op andere plaatsen te onderzoeken", zegt Spruyt. "Dat is een goede zaak."

Volgens minister De Ridder (N-VA) blijft het noodzakelijk dat lokale besturen het zwemmen in open water organiseren. "Zij moeten die inschatting maken. Lokale besturen die extra zwemlocaties voorzien, krijgen daar subsidies voor", klinkt het.  

In totaal is er 1,5 miljoen euro voorzien om steden en gemeenten te overtuigen. Dat geld kan gebruikt worden voor onderzoek of het inrichten van zwemmen in open water. "De vraag naar zwemplekken in open water groeit jaar na jaar, daarom hopen we dat lokale besturen gebruik maken van deze regeling."