Verkoeling zoeken in jouw buurt? Deze 19 plekken worden onderzocht als mogelijke zwemzones

Het is een bloedhete zomerdag. Je wil verkoeling gaan zoeken in een zwemvijver of plas, maar alle recreatiedomeinen zijn volzet. Herkenbaar? Binnenkort is dat probleem misschien wel van de baan. 

Dat er dringend nood is aan meer open zwemwater, weet ook Vlaams minister van Sport Annick De Ridder (N-VA). De minister heeft samen met de Vlaamse Waterweg groen licht gegeven voor 19 locaties die zouden kunnen dienen als open zwemzone. Bekijk alle mogelijke zones op het kaartje hieronder.

De locaties zijn op basis van 3 criteria gekozen: de relatie met de scheepvaart, de veiligheid van het water (denk aan stromingen), en de beschikbare infrastructuur (kan je bijvoorbeeld veilig in en uit het water?). 

De Ridder benadrukt dat het om een voorlopige lijst gaat en dat zwemmen er op dit moment nog niet toegelaten is. De locaties moeten eerst nog grondig onderzocht worden, in overleg met onder andere het Agentschap Natuur en Bos en de huidige concessiehouders op sommige locaties. 

Als daarna blijkt dat zwemzones veilig genoeg zijn, dan is het aan de lokale besturen om de nieuwe locaties in te richten. "Ik stel 1,5 miljoen euro beschikbaar voor lokale besturen, zodat zij kwalitatieve en veilige zwemfaciliteiten kunnen creëren", aldus minister De Ridder.

"Ook geldt: wanneer een lokaal bestuur hun idee voor een potentiële zwemzone niet terugvindt in de huidige lijst, ze steeds contact kunnen opnemen met De Vlaamse Waterweg nv", gaat De Ridder verder. Na screening kan die locatie mogelijk nog worden toegevoegd. 

In Hasselt lanceerde oppositiepartij Groen hetzelfde voorstel al eind augustus. Het stadsbestuur reageert positief op het idee, al zijn er nog veel vragen. "We zijn het idee zeker genegen: hoe meer plekken er zijn om te zwemmen, hoe beter", reageert Tine Jans (Vooruit), schepen van Sport.

"Maar we hebben natuurlijk ook wel een aantal vragen, daarom heb ik ook aan mijn sportdienst gevraagd om te onderzoeken wat er nodig is om zo'n zwemzone mogelijk te maken. We willen ook zeker zijn of het veilig genoeg is. Dan is er ook nog de bezorgdheid rond blauwalg, dus we zouden de waterkwaliteit grondig moeten analyseren."

De stad Turnhout had zelf eerder ook al de zwaaikom aan de Oude Kaai aangeduid als mogelijke zwemzone. Maar ook daar zitten ze nog met enkele vraagtekens. "De Vlaamse overheid vraagt ook dat mensen veilig in en uit het water kunnen gaan", zegt schepen voor Sport Jan Otten (Vooruit).

"We moeten dus nog bekijken welke ingrepen we nog moeten doen aan de infrastructuur daar. De waterkwaliteit moet ook in orde zijn. Ik durf nog niet beloven dat zwemmen in open water tegen volgende zomer kan in Turnhout, maar we streven er wel naar om dat te realiseren."

Ook in Antwerpen is een extra zwemzone, naast het Bonapartedok, nog niet voor morgen. Daar is het Galgenweel op Linkeroever aangeduid. "Er moet niet alleen veilig en gezond kunnen gezwommen worden, er is ook overleg nodig met clubs die er nu al zitten", zegt sportschepen Stijn De Rooster (N-VA).

"Er zitten ook zeilclubs en je kan er ook wakeboarden. Dat moet ook kunnen in combinatie met zwemmen. Daar is dus nog meer overleg nodig, voor we kunnen beslissen om er te zwemmen."

"Goed dat er beweging komt in het dossier", reageert Vlaams Parlementslid Frederik Sioen (Vooruit). "Maar het voorstel van De Ridder gaat lang niet ver genoeg. 19 extra locaties in heel Vlaanderen waar het misschien kan? Dat blijft magertjes. Enkele steden, zoals Gent en Kortrijk, ontbreken ook in de lijst."

Mechelen heeft nu met het Keerdok aan de Dijle de enige plaats waar in bevaarbaar water kan gezwommen worden, niet alleen door clubs maar door het grote publiek. Maar de stad staat open voor meer zwemzones aan de Dijle, want ze zien het aantal zwemmers jaar na jaar toenemen.

Deze zomer konden voor het eerst ook mensen zwemmen in het Keerdok op momenten dat er geen toezicht was. Zo zou het in de toekomst misschien dus op meerdere plaatsen kunnen gebeuren.

Deze eerste keer is zonder problemen verlopen, maar de stad nam wel voorzorgen, zegt schepen voor Sport Abdraham Labsir (Voor Mechelen). "Mensen moesten zich verplicht registreren om te komen zwemmen en ook het reglement goedkeuren."

"We hebben in Vlaanderen nog niet meteen een cultuur van zwemmen in open water. Dat zal de komende jaren wel groeien. We moeten dus blijven inzetten op sensibiliseren, zodat mensen niet alleen de meerwaarde, maar ook de gevaren van zwemmen in open water leren kennen."

In Nieuwpoort zijn maar liefst 4 zwemzones aangeduid. “Maar wij hadden eigenlijk al zelf een zone op het oog, die niet in dit rijtje staat”, reageert burgemeester Chris Vandecasteele (CD&V). “Het gaat over de Oude Veurnevaart. Dat was de eerste zwemzone in onze gemeente, met een klein strand. Allemaal heel primitief hoor, het was gewoon een plekje in de natuur waar de mensen kwamen baden. Daarna bouwden veel gemeenten een zwembad en raakte die zwemzone in onbruik. Maar nu willen we ze herwaarderen. Onze aanvraag is al naar de minister vertrokken.”  

“Maar uiteraard gaan we ook de suggesties van de minister onderzoeken”, vervolgt Vandecasteele. “In het Spaarbekken bijvoorbeeld worden nu al surf- en zeillessen gegeven. We moeten bekijken of je daar dan nog veilig kan zwemmen. Op de andere plaatsen wordt er ook gevaren door kajakkers of wordt er gevist. Op zee houden we kajakkers en zwemmers bewust uit elkaar voor de veiligheid. Dat moeten we in de zwemzones dan ook doen. Voorts moeten we ook goed weten wie wat gaat doen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan staalnames en onderzoek van het water. En uiteraard willen we ook weten wie wat gaat betalen.” 

Outdoor Swimming, de vereniging die ijvert voor zwemmen in open water, is blij. "Er zijn op dit moment maar 7 zwemzones in vaarwater in het binnenland", zegt Sigrid Spruyt. "Daarvan is er maar 1 toegankelijk voor het grote publiek. De rest is voor clubs. Van 1 naar 20 is dus een grote stap vooruit en daar zijn we heel blij mee."

Aan de andere kant is het afwachten of er wel degelijk zo veel zwemzones zullen bijkomen. "Het is een stap vooruit, maar het is er weer een die maar op papier gebeurt. De woorden, de beloftes, moeten nu nog omgezet worden in de praktijk. Daar wringt het soms nog wat", zegt Spruyt.

"Er moet nog onderzoek gebeuren, wordt gezegd. Wie gaat dat doen? Wanneer? Er is overleg nodig met concessiehouders die nu dat vaarwater gebruiken. Moeten de steden en gemeenten dat doen of de Vlaamse Waterweg? De minister? Er zit nog een kloof tussen de woorden en de praktijk."