Van lievelingszoon tot grootste schande van de Britse monarchie: het schandalenparcours van Andrew

Wanneer Andrew, de op een na jongste zoon van koningin Elizabeth, in de jaren 80 voor het eerst in de Britse roddelpers verschijnt, is dat vooral met onschuldig ogende grappenmakerij en wat 'foute' vriendinnetjes.

Op dat moment geniet Andrew, naar verluidt de lievelingszoon van Elizabeth, nog veel respect vanwege zijn inzet als militair helikopterpiloot tijdens de Falklandoorlog.

Doorheen de jaren blijven de gênante krantenkoppen zich echter opstapelen, en die klinken hoe langer hoe minder onschuldig.

Veertig jaar later is Andrews reputatie compleet besmeurd. Hij is al zijn titels kwijt en hij wordt uit het openbare leven verbannen. Zijn arrestatie voor een verhoor over het lekken van vertrouwelijke documenten aan de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein, is het voorlopige (?) dieptepunt.

Hieronder een greep uit de incidenten waarmee Andrew zich de voorbije jaren steeds meer in diskrediet heeft gebracht.

Er verschijnen foto's van prins Andrew, op dat moment 24 jaar, met de Amerikaanse actrice Kathleen 'Koo' Stark op een koninklijke vakantie op Mustique. Dat is een zeer exclusief privé-eiland in de Caraïben waar de internationale jetset graag vertoeft. Het is het begin van een reputatie als 'ondeugend' figuur in de roddelbladen.

De relatie van Andrew en Koo Stark trekt de aandacht, ook omdat ze meegespeeld heeft in een soft-erotische film. Na 1,5 jaar gaat het koppel uiteen, maar ze blijven wel goed bevriend. Koo Stark blijft Andrew ook steunen wanneer de controverse rond Jeffrey Epstein voor het eerst opduikt.

De jonge prins heeft een voorliefde voor 'practical jokes', en die doen meer dan eens de wenkbrauwen fronsen.

Tijdens een officieel bezoek aan de Verenigde Staten krijgt Andrew een rondleiding op een bouwwerf in Los Angeles. Hij weet niet beter dan de aanwezige journalisten en fotografen te besproeien met witte verf. "Dat vond ik leuk", zegt hij terwijl hij zijn handen afveegt aan een stuk krant.

Stilaan krijgt Andrew de reputatie van 'koninklijke onbeschofte ijdeltuit', "een label dat zijn moeder bedroefde en zijn vader irriteerde", schrijft het Amerikaanse entertainmentmagazine Vanity Fair  in 1986.

In 1986 trouwt prins Andrew met Sarah Ferguson, een meisje van gewone komaf. Het lijkt een sprookjeshuwelijk, gezegend met dochters Beatrice (1988) en Eugenie (1990). Tot in 1992 foto's verschijnen van 'Fergie' met haar minnaar John Bryan en het huwelijk met de prins ontploft.

De scheiding wordt uitgesproken in 1996, al blijven Andrew en Fergie goede vrienden. Ze sturen gemeenschappelijke kerstkaartjes en delen ook een woonst. Genoeg voer voor de roddelpers over de status van hun relatie.

In 1999 leert Andrew naar verluidt Jeffrey Epstein kennen, een invloedrijke Amerikaanse investeerder en miljardair. Hij zou met Epstein in contact gekomen zijn via Ghislaine Maxwell, de zakenpartner van Epstein. Het komende jaar worden de 3 geregeld samen gefotografeerd.

Zo verschijnen Andrew en Ghislaine Maxwell samen in het exclusieve Italiaanse toprestaurant Nello op Madison Avenue in New York. Bronnen vertellen later aan Vanity Fair dat zijn contact met Maxwell zijn levensstijl compleet omgooide. "Van een bankhanger is hij veranderd in een man van de wereld, die niks anders te doen heeft dan van de ene naar de andere vakantie te gaan", citeert het magazine een vriend.

In februari 2000 worden Andrew, Maxwell en Epstein samen gezien in de club van Donald Trump op Mar-a-Lago in Florida. In april van dat jaar wonen Maxwell en Epstein een feest bij in Windsor Castle, georganiseerd door koningin Elizabeth, ter ere van Andrews 40e verjaardag. 

Andrew heeft intussen ontslag genomen uit de Britse marine en wordt aangesteld als speciaal vertegenwoordiger voor internationale handel en investeringen. Dat betekent dat hij het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigt op handelsbeurzen en conferenties over de hele wereld.

De prins heeft geen bedrijfskennis of bestuurlijke vaardigheden, maar leert snel volgens het Britse ministerie van Handel en Industrie. Dat noemt Andrew "een eersteklasdiplomaat". Maar niet iedereen is het daarmee eens. Ambassadeurs klagen over arrogantie en botheid. Andrew komt te laat op officiële afspraken en maakt verwaande opmerkingen.

Maar niet alleen dat. Zijn reizen, betaald door de Britse belastingbetaler, gaan wel opvallend vaak naar luxe-oorden en golfbanen. Hij wordt gefotografeerd op exotische stranden en luxejachten, feestend en omringd door vrouwelijk schoon. Het levert Andrew weinig flatterende bijnamen als Playboy Prince, Party Prince, Randy (opgewonden, red.) Andy, Prins Gratis en Airmiles Andy op.

Nog tijdens zijn periode als handelsvertegenwoordiger worden vragen gesteld over de zakelijke connecties die Andrew legt.

Een daarvan is Tarek Kaituni, een Libische wapensmokkelaar, en Saif Al Khaddafi, de onlangs overleden zoon van de omstreden Libische leider, kolonel Moe'ammar Al Khaddafi. Volgens zijn woordvoerders brengt Andrew wel zijn vakanties door bij de Khaddafi’s in Tripoli, maar hij is niet bevriend met vader en zoon Khaddafi.

In 2007 verkoopt Andrew zijn huis in Sunninghill Park, vlak bij Windsor Castle. Volgens Britse media zou de koper 20 procent meer dan de vraagprijs van 15 miljoen pond hebben betaald. De koper was Timur Kulibayev. Dat is de schoonzoon van Nursultan Nazarbayev, destijds president van Kazachstan. Het wekt de vrees dat de deal een poging is om invloed in Groot-Brittannië te kopen. Een onderzoek volgde, maar dat leidde niet tot een formele aanklacht.

In 2008 wordt Jeffrey Epstein in de Verenigde Staten veroordeeld voor misbruik en prostitutie met minderjarigen. Hij bekent schuld en krijgt een celstraf van 18 maanden. Epstein zit bijna 13 maanden daarvan uit, waarna hij tot augustus 2010 een jaar lang onder huisarrest staat.

In december 2010 verschijnen foto's van Andrew die Epstein bezoekt in New York. Ze maken samen een wandeling door Central Park. Foto's die ook binnen het Verenigd Koningrijk veel ophef veroorzaken. Een Britse prins die gemoedelijk wandelt en keuvelt met een veroordeelde zedendelinquent, het valt niet bepaald in goede aarde.

De kritiek op Andrew neemt steeds meer toe, rond Epstein, maar ook rond zijn connecties met Kaituni en Khaddafi. In de zomer van 2011 neemt hij ontslag als speciaal handelsvertegenwoordiger voor het Verenigd Koninkrijk.

Op 30 december 2014 dient de Amerikaans-Australische Virginia Giuffre in Florida een klacht in tegen Jeffrey Epstein en Ghislaine Maxwell. Ze beschuldigt hen van het ronselen van minderjarige meisjes, onder wie zijzelf, voor prostitutie en misbruik. Ze werd gedwongen om seks te hebben met enkele van zijn invloedrijke kennissen.

In een van de documenten valt de naam van prins Andrew. Giuffre zegt dat ze gedwongen werd tot seks met Andrew toen ze 17 was. Schandaal in het Verenigd Koninkrijk en daarbuiten. Buckingham Palace, waar dan nog koningin Elizabeth regeert, ontkent de beschuldigingen.

De beschuldigingen van Giuffre tegen Epstein worden in 2015 uit de rechtszaak in Florida geschrapt, maar het kwaad is dan al lang geschied.

In de zomer van 2019 wordt Jeffrey Epstein in de Verenigde Staten gearresteerd en aangeklaagd voor mensenhandel en misbruik. Hij pleegt een maand later zelfmoord in zijn cel, in afwachting van zijn proces. Het schandaal werpt opnieuw licht op de beschuldigingen van Giuffre tegen Andrew, maar hij ontkent alles.

De prins blijft in het oog van de storm zitten. In november wil hij de kritiek sussen door in te stemmen met een lang interview in het BBC-programma Newsnight, waarin hij op de rooster gelegd wordt door journalist Emily Maitlis. Het interview is tenenkrullend, ronduit desastreus.

Andrew verdedigt zijn relatie met Epstein en zegt dat hij in december 2010 -nadat hij met Epstein gefotografeerd werd in New York- alle contact verbrak. Onthoud die uitspraak, want ze zal later nog als een boemerang in zijn gezicht terugkeren.

Hij toont geen empathie voor de slachtoffers en geeft verklaringen voor zijn gedrag die maar moeilijk te geloven zijn. Hij zegt dat hij nooit seks gehad heeft met Giuffre. Hij ontkent zelfs dat hij haar ooit heeft gezien, hoewel foto's het tegendeel bewijzen.

De kritiek op Andrew wordt na het interview zo mogelijk nog groter. De koninklijke familie kan niet anders dan reageren: Andrew trekt zich terug uit publieke opdrachten als lid van de koninklijke familie. Hij is ook niet langer de beschermheer van 230 goede doelen.

Andrew hoopte dat het interview hem de kans zou geven om zijn vriendschap met Epstein uit te leggen en zijn naam te zuiveren, vertelt een bekende van de prins later aan Vanity Fair . "Hij is een heel oprecht persoon, en ze dachten dat als hij zijn versie van de gebeurtenissen kon vertellen, mensen hem zouden geloven. Ze dachten echt dat dit dé oplossing zou zijn."

In de zomer van 2021 spant Virginia Giuffre in de Verenigde Staten een burgerlijke rechtszaak aan tegen Andrew. Daarin beschuldigt ze hem van seksueel misbruik toen ze 17 jaar was. De prins en zijn advocaten ontkennen alles, blijkt uit gerechtsdocumenten. Ze proberen op allerlei mogelijke -wettelijke- manieren de klacht ongegrond te laten verklaren. 

De rechtbank in New York, waar Giuffres klacht is ingediend, verwerpt alle pogingen om een rechtszaak te vermijden. Het ziet er dus naar uit dat Andrew onder eed zal moeten getuigen, maar dan komt in februari 2022 het verrassende nieuws dat Andrew een schikking heeft getroffen met Giuffre.

"Prins Andrew heeft nooit de intentie gehad om mevrouw Giuffres karakter te beschadigen en erkent dat zij heeft geleden, zowel als erkend slachtoffer van misbruik als door oneerlijke publieke aanvallen", klinkt het. "Het is bekend dat Jeffrey Epstein jarenlang talloze jonge meisjes heeft verhandeld."

"Prins Andrew betreurt zijn band met Epstein en prijst de moed van mevrouw Giuffre en andere overlevenden die voor zichzelf en anderen opkomen. Hij belooft zijn spijt over zijn band met Epstein te tonen door de strijd tegen de misstanden van mensenhandel te steunen en de slachtoffers ervan te helpen."

Door de schikking wordt een rechtszaak vermeden. Het exacte bedrag wordt niet bekendgemaakt. Er circuleren bedragen tot 10 miljoen dollar.

Anonieme bronnen vertellen aan de pers dat het rampzalige BBC-interview de koninklijke familie ervan heeft overtuigd dat Andrew die schikking moest treffen. "Charles en Elizabeth konden zich geen nieuw rampzalig optreden van de Hertog van York veroorloven. Er moest daadkrachtig worden opgetreden. Er was weinig keus. Hij moest tot bezinning komen."

De storm rond de escapades van Andrew gaat nooit helemaal liggen. In december 2024 duikt dan ook nog eens het verhaal op van Andrews vriendschap met een vermeende Chinese spion. Het gaat om de zakenman Yang Tengbo. Die werd de toegang tot het Verenigd Koninkrijk ontzegd uit vrees dat hij een bedreiging vormde voor de nationale veiligheid.

Tijdens een zitting voor het Britse Hooggerechtshof kwam aan het licht dat Yang Tengbo een vertrouweling van Andrew zou zijn geweest. Veiligheidsfunctionarissen waren bezorgd dat Yang Tengbo zijn invloed op Andrew zou kunnen misbruiken.

Daarop wordt aangekondigd dat Andrew het traditionele kerstfeest van de Britse royals in Sandringam niet zou bijwonen. Zijn kantoor laat weten dat hij alle contact met de man, die hij via "officiële kanalen" had ontmoet, had verbroken. "Er is nooit iets van gevoelige aard besproken", klinkt het nog.

Virginia Giuffre, intussen 41 jaar, overlijdt in Australië. Ze is uit het leven gestapt. Op dat moment was al bekend dat Giuffre werkte aan haar memoires, die later dat jaar zullen verschijnen.

In het Verenigd Koninkrijk verschijnt een nieuwe biografie van prins Andrew, genaamd 'Entitled: the rise and fall of the house of York'. Daarin stelt auteur Andrew Lownie dat Andrew en zijn ex-vrouw Sarah Ferguson Epstein al 10 jaar kenden vóór 1999, het jaar waarin ze hem naar eigen zeggen voor het eerst ontmoetten.

De prins zou een "nuttige idioot" zijn geweest voor Epstein, zegt het boek. Epstein zou compromitterend materiaal over Andrew hebben doorgespeeld aan de Israëlische geheime dienst Mossad, de Saudische autoriteiten en de Libische inlichtingendiensten van Moe'ammar Khaddafi. Compromitterend materiaal over Andrew zou ook in Russische handen zijn terechtgekomen.

Weet je nog, de uitspraak van Andrew uit het BBC-interview dat hij in december 2010 het contact met Epstein verbroken had? In de Britse kranten verschijnt nu een gelekte e-mail van Andrew aan Epstein van eind februari 2011.

In de mail heeft Andrew het over de aanhoudende heisa in de media over het Epstein-schandaal waarin hij dan zelf verwikkeld zit. "We're in this together", schrijft Andrew. "We zitten hier samen in. We zullen erbovenuit moeten stijgen. Blijf anders in contact, we'll play some more soon!"

Het hoeft amper gezegd dat de kritiek op Andrew -en op het aanhoudende stilzwijgen van de Britse royals- alleen maar luider en luider wordt.

De memoires van Virginia Giuffre, 'Nobody's girl', verschijnen postuum. Daarin zegt ze onder meer dat Andrew haar 3 keer heeft misbruikt toen ze nog een tiener was. Haar beschrijvingen zijn erg gedetailleerd. Ze zegt ook dat Andrew geloofde dat het "zijn geboorterecht" was om seks met haar te hebben.

Hoewel de beweringen van Giuffre over seksueel misbruik niet nieuw zijn, slaan haar onthullingen over Andrew in als een bom. De commotie is zo groot dat Andrew zegt dat hij zijn koninklijke titel en andere eretitels opgeeft. "De aanhoudende beschuldigingen aan mijn adres leiden de aandacht af van het werk van Zijne Majesteit en de koninklijke familie", klinkt het.

Na een - voor sommigen veel te lange - oorverdovende stilte grijpt Buckingham Palace dan toch in. Koning Charles neemt Andrew al zijn titels en onderscheidingen af. 

Hij mag zich geen prins meer noemen, vanaf nu is het Andrew Mountbatten-Windsor. Hij mag ook geen openbare opdrachten meer vervullen en moet Royal Lodge verlaten, zijn verblijf in Windsor. 

"Deze sancties worden noodzakelijk geacht, ondanks het feit dat hij de beschuldigingen tegen zich blijft ontkennen", klinkt het in de mededeling van de koninklijke familie. "Onze gedachten en medeleven gaan uit naar de slachtoffers van alle vormen van misbruik."

In de Verenigde Staten is het ministerie van Justitie begonnen met het vrijgeven van documenten uit de zaak-Epstein. Justitie is daartoe verplicht na een stemming in het Amerikaanse Congres. Het duurt niet lang of Andrew duikt weer op.

In een eerste reeks documenten, gepubliceerd op 23 december 2025, zit ook correspondentie van een man die wordt aangeduid als 'A'. Dat lijkt Andrew te zijn. In die gesprekken bespreekt hij met Ghislaine Maxwell het faciliteren van ontmoetingen met "ongepaste vrienden".

Bij de documenten zitten ook e-mails uit 2001 en 2002 tussen Maxwell en een correspondent, die in de conversatie ook verschijnt als 'De onzichtbare man' en zegt dat hij vanuit Balmoral schrijft.

Eind januari publiceert het Amerikaanse ministerie van Justitie opnieuw een massa documenten uit de Epstein-files. Daaruit kunnen we afleiden dat Andrew minstens tot 2010 contact had met Epstein. Op dat moment was hij nog handelsvertegenwoordiger voor het Verenigd Koninkrijk.

De gepubliceerde documenten suggereren dat Andrew vertrouwelijke handelsdocumenten zou hebben gedeeld met Epstein. Ook werd hij genoemd in e-mails waarin hij uitnodigingen stuurde voor diners op Buckingham Palace.

En er verschenen suggestieve foto's van Andrew, knielend op handen en voeten bij een vrouw die op de grond ligt.

Februari is amper 1 dag oud als de BBC schrijft dat er een tweede vrouw is die zegt dat ze door Epstein naar het Verenigd Koninkrijk is gestuurd voor seksueel contact.

Die ontmoeting zou plaatsgevonden hebben in Royal Lodge, waar Andrew dan woont, en nadien zou de vrouw nog een rondleiding in Buckingham Palace gekregen hebben. De politie van Thames Valley onderzoekt het verhaal.

Drie dagen later komt het nieuws dat Andrew zijn verblijf Royal Lodge officieel verlaten heeft. Hij is verhuisd naar een tijdelijke woonst op het landgoed Sandringham, in Norfolk, dat is privébezit van de Britse royals. Andrew had in oktober al de opdracht gekregen om te verhuizen. 

Opnieuw opschudding, en dat uitgerekend op de 66e verjaardag van Andrew: de politie pakt hem op voor verhoor in verband met het mogelijk lekken van vertrouwelijke handelsdocumenten aan Jeffrey Epstein. De arrestatie heeft voor alle duidelijkheid dus niets te maken met onderzoek naar seksueel misbruik.

Het is de eerste keer in de moderne geschiedenis van het Britse koningshuis dat de politie een royal arresteert. Koning Charles zegt in een korte mededeling dat het gerecht zijn werk moet doen. Ook kroonprins William en prinses Catherine steunen die verklaring.

Na een hele dag van ondervragen wordt Andrew 's avonds vrijgelaten. Het onderzoek kan nog weken of maanden duren, klinkt het. Het lijkt er dus op dat er aan dit lange verhaal vooralsnog geen einde zal komen.