Kinderrechtencommissaris vindt aparte scholen voor leerlingen met gedragsproblemen geen goed idee: "Dit is stigmatiserend"

Vlaams Belang-parlementslid Jan Laeremans had minister Demir in de commissie een vraag gesteld over scholen die geconfronteerd worden met zogenoemde 'carrousel-leerlingen'. Dat zijn leerlingen die steeds van school worden gestuurd en van de ene naar de andere school gaan.

In haar antwoord zei Demir onder meer dat ze voorstander is om in extreme gevallen leerlingen te kunnen verplichten om zich enkel in te schrijven in een aparte school waar gewerkt wordt rond bepaalde gedrags- en disciplineproblemen.

"Het gaat echt over een heel klein percentage, waarbij we zeer diepgaand moeten gaan resetten om dan van nul op te bouwen", zei ze. "We zijn volop aan het onderzoeken met de welzijnsinstanties wat we best doen. Want als je al 2 keer bent uitgesloten van een school, is de vraag: wat doe je dan met je leven? Het heeft geen zin dat die leerling zich voor een derde of vierde keer inschrijft op een school wanneer we weten dat het probleem eigenlijk veel diepgaander is."

Demir onderzoekt of zo'n systeem juridisch waterdicht is. "We moeten wat tijd hebben om dat allemaal rond te krijgen. Daarom is het schooljaar 2027-2028 opgenomen als tijdspad", klonk het. 

De minister benadrukte in de commissie ook dat ze de eerste minister is die een actieplan hierover heeft opgesteld. Gedragsexperts ondersteunen scholen in een intern traject. Er is ook een leerlijn, een deelaspect van de nieuwe minimumdoelen, gericht op gedrag. "Bovendien maken we het mogelijk om het tuchtdossier over te dragen. Scholen kennen de historiek van een leerling niet, dat is een terechte frustratie", zei ze.

Kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens heeft haar bedenkingen. "Voor ons is dit niet de juiste weg. Het is stigmatiserend. Het is geen goed idee om jongeren te gaan groeperen in een aparte school. We zijn met het beleid net op weg naar scholen voor iedereen, dit is weer een hele andere richting uit."

Het is voor scholen, leerkrachten en directies soms niet evident om met uitdagend gedrag om te gaan, erkent Vrijens. "Wij kunnen ons voorstellen dat scholen soms geen andere keuze hebben dan definitieve uitsluiting. In meldingen en signalen die wij al jaren binnenkrijgen, zien wij echter dat het ook echt heel vaak veel te snel gebeurt, en met nog jonge kinderen, in de lagere school."

"Er wordt soms te snel gegrepen naar die zeer zware sanctie. Als wij in die dossiers duiken, zien we dat er voordien nog heel wat andere stappen gezet hadden kunnen worden, die niet gezet zijn."

Volgens Vrijens zijn er vandaag al mooie voorbeelden van scholen "die tonen dat het kan op een manier waarbij je jongeren niet uit hun omgeving gaat halen en ook nog eens gaat concentreren in een aparte school."

Het Kinderrechtencommissariaat heeft aanbevelingen over hoe scholen én het beleid de problemen zouden kunnen aanpakken. "Wij pleiten voor een welzijnsprofessional in elke school. Iemand die geen les geeft, iemand die geschoold is, met expertise om leerkrachten te ondersteunen en om die jongeren vast te pakken en structuur aan te bieden", zegt Vrijens.

Ze verwijst ook naar heel wat voorbeelden van creatieve projecten, of andere projecten van dagbesteding. "Die kunnen lopen naast de school als het even niet meer gaat, daar kan de jongere de structuur en zijn traject terug opbouwen."

Voor de Kinderrechtencommissaris is het ook echt belangrijk om te kijken naar wat er achter het gedrag van de leerling zit. "Dat mis ik in de oplossing die vandaag wordt voorgesteld: wie is die jongere, wat zit daarachter. We kijken hier naar jongeren in volle ontwikkeling, ze hebben in de eerste plaats ondersteuning nodig."

Volgens Vrijens gaat het vaak over drie soorten leerlingen met gedragsproblemen: jongeren met psychische problemen, een andere problematiek of beperking, jongeren met een moeilijke thuissituatie of jongeren die beïnvloed worden door anderen. "We moeten kijken hoe we daar iets aan kunnen doen."

"Hen gewoon uit de school weghalen en samenzetten in een aparte school, waar dan een mirakeloplossing uit de bus moet komen, dat kan je niet doen."