Het AfricaMuseum in Tervuren weigert geologisch archiefmateriaal over Congo over te dragen aan een Amerikaans mijnbedrijf dat de gegevens wil gebruiken om waardevolle grondstoffen in kaart te brengen. "We willen de digitalisering zelf uitvoeren en niet overlaten aan een privébedrijf", klinkt het. De regering-Trump verhoogt intussen via diplomatieke weg de druk.
AfricaMuseum weigert geologisch archief over Congo over te dragen aan Amerikaans mijnbedrijf, ondanks druk van Trump
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Het AfricaMuseum in Tervuren weigert geologisch archiefmateriaal over Congo over te dragen aan het Amerikaanse mijnbedrijf Kobold Metals.
"Wij willen die digitalisering zelf uitvoeren, op een wetenschappelijke manier, en niet overlaten aan een privébedrijf", zegt directeur Bart Ouvry.
De Amerikaanse regering oefent diplomatieke druk uit op België en het museum om het archiefmateriaal te verkrijgen.
Het digitaliseringsproject gebeurt met steun van de Europese Unie en in samenwerking met de Geologische Diensten in Congo.
Het kabinet van minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot steunt het standpunt van het museum en wil geen exclusieve toegang voor privébedrijven.
Volgens de Britse krant The Financial Times sloot de Congolese overheid vorig jaar een overeenkomst met het Amerikaanse bedrijf Kobold Metals om oud archiefmateriaal over de Congolese ondergrond te digitaliseren.
Het mijnbedrijf, dat deels in handen is van Amazon-oprichter Jeff Bezos en techmiljardair Bill Gates, wil die gegevens met behulp van analyseren om zo nieuwe, geschikte mijnlocaties op te sporen. De Congolese bodem is rijk aan kritieke grondstoffen zoals kobalt, koper en .
Wij willen die digitalisering zelf uitvoeren, op een wetenschappelijke manier, en niet overlaten aan een privébedrijf
Bart Ouvry, directeur AfricaMuseum
Het archief in kwestie bevindt zich in het AfricaMuseum in Tervuren en dat weigert het materiaal over te dragen aan het bedrijf. "Wij willen die digitalisering zelf uitvoeren, op een wetenschappelijke manier, en niet overlaten aan een privébedrijf", verklaart museumdirecteur Bart Ouvry in De Wereld Vandaag op Radio 1.
"Dit zijn publieke archieven, geen bedrijfsarchieven die zomaar kunnen worden doorgegeven. Het project gebeurt met steun van de Europese Unie en in samenwerking met de Geologische Diensten in Congo, die als wetenschappelijke partners nauw betrokken zijn."
"Wij gaan dit niet overlaten aan een privébedrijf": beluister het interview met museumdirecteur Bart Ouvry in De Wereld Vandaag op Radio 1
Halve kilometer aan archief
Wat zit er precies in die archieven? "Het gaat om documenten van Belgische mijnbedrijven die eind jaren 60 zijn gestopt", legt Ouvry uit. "Die archieven bevatten informatie over Congo, maar ook over Rwanda, Burundi en andere Afrikaanse landen. Die nuance is belangrijk: het is dus niet vanzelfsprekend dat alles zomaar automatisch ter beschikking van Congo wordt gesteld."
Hier worden de archieven bewaard
Doordat het over een publiek federaal archief gaat, is het materiaal in het archief al publiek raadpleegbaar voor onderzoekers. Dat is ook zo voor privébedrijven als ze toestemming krijgen van de Congolese overheid voor een specifiek onderdeel van het archief. "Het gaat om een enorme hoeveelheid materiaal - ongeveer een halve kilometer archief - en de inventarisering is nog maar gedeeltelijk gebeurd", zegt Ouvry.
"Het is sowieso de bedoeling dat dat binnen de 4 jaar gebeurt. Vanaf dan komt die gedigitaliseerde inhoud bij de Congolese overheid zelf te zitten en kan zij er haar voordeel mee doen. We hebben 8 extra mensen in dienst genomen en hopen het werk binnen 4 jaar af te ronden. Bovendien zit er ook relevant materiaal in de Rijksarchieven."
Rijk aan kritieke grondstoffen
De grondstoffen in de bodem van Congo zijn heel veel waard, omdat ze nodig zijn voor de ontwikkeling van moderne technologie. Neem bijvoorbeeld kobalt, een essentiële grondstof voor elektrische auto's en andere elektronica zoals smartphones. Hoewel de ontginning en export van die grondstoffen forse winsten opleveren, profiteert de gewone Congolees vaak niet mee.
Druk van regering-Trump
Volgens De Standaard zou de regering-Trump politieke druk uitoefenen op het museum om het archief voor digitalisering over te dragen aan Kobold Metals. De Amerikaanse president heeft al langer zijn zinnen gezet op de bodemrijkdommen in Congo.
"Er zijn enkele maanden geleden technische contacten geweest met de Congolese overheid", bevestigt de woordvoerder van minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (). "Ook de Amerikaanse ambassade heeft hierover een gesprek gehad met onze Afrikadesk. Dat gebeurde vooral op diplomatiek en technisch niveau, niet op ministerieel niveau. Het gaat om contacten die al een tijd lopen."
Het is niet de bedoeling dat een privébedrijf zomaar een bevoorrechte of exclusieve toegang krijgt
Kabinet van minister Prévot
Het kabinet van Prévot steunt in ieder geval het standpunt van het AfricaMuseum. "Er loopt al een digitaliseringstraject tussen het museum en de Congolese overheid en het is niet de bedoeling dat een privébedrijf zomaar een bevoorrechte of exclusieve toegang krijgt", klinkt het.
"Dat er tussen Kobold Metals en de Congolese overheid een deal heeft plaatsgevonden, verandert op zich niets aan het lopende project van het AfricaMuseum. Zodra de digitalisering is afgerond en gefinancierd, krijgt hopelijk het Congolese volk zelf toegang via de officiële kanalen van hun overheid."
Volgens Ouvry zou er tussen het museum zelf en de Congolese overheid geen al te grote onenigheid bestaan. "Wij hebben aan de Congolese overheid uitgelegd wat we doen en dat we zelf de middelen hebben om dit project uit te voeren. De onenigheid lijkt vooral tussen ons en Kobold te zitten. De Congolese partners lijken tevreden met onze aanpak."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
