Ethiopië heeft de afgelopen maanden in het geheim een militair kamp gebouwd om strijders voor de Soedanese militie Rapid Support Forces (RSF) te steunen en op te leiden. Dat meldt Reuters op basis van satellietbeelden en een hooggeplaatste bron in de Ethiopische regering. "De hele regio wordt instabieler, waardoor de oorlog steeds moeilijker op te lossen valt", zegt correspondent Oost-Afrika Elles Van Gelder.
Ethiopië bouwt militair kamp om RSF-strijders in Soedan te helpen en op te leiden
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Ethiopië heeft in het geheim een militair kamp gebouwd aan de grens met Soedan om strijders van de Soedanese RSF-militie te steunen en op te leiden, meldt Reuters op basis van satellietbeelden en bronnen.
Het kamp wordt volgens Reuters gefinancierd door de Verenigde Arabische Emiraten, die ook militaire instructeurs sturen; Egypte steunt het Soedanese regeringsleger, wat de spanningen in de regio verhoogt.
"Dit is absoluut geen strijd meer tussen twee generaals, het is nu echt een proxyoorlog geworden," zegt Elles Van Gelder, correspondent Oost-Afrika.
Op satellietbeelden van de grensregio tussen Ethiopië en Soedan zijn sinds november bouwactiviteiten te zien. Nu meldt Reuters dat het gaat om een militair kamp. Reuters ziet de beelden als het eerste rechtstreekse bewijs voor Ethiopische betrokkenheid bij de Soedanese burgeroorlog, die al sinds 2023 doorraast.
"Er gingen al langer geruchten over wat er aan de gang was aan die grens, maar het was nooit echt duidelijk wat er zich ontplooide", zegt correspondente Oost-Afrika Elles Van Gelder in De Ochtend op Radio 1. "Nu zien we dat het inderdaad gaat om een geheim militair kamp dat beetje bij beetje groter wordt."
Het is volgens Reuters een nieuwe weg om de Soedanese RSF-militie te bevoorraden en nieuwe strijders op te leiden. Dat is slecht nieuws voor de Soedanezen: "Die militie wordt al langer beschuldigd van gigantische massamoorden en mensenrechtenschendingen. Als ze gesteund worden door Ethiopië met wapens en manschappen, dan betekent dat dat de RSF weer terrein zal winnen."
En de RSF heeft net al heel wat terrein gewonnen, juist in die regio tegenover het grenskamp, stelt Van Gelder. "Er gebeurt dus absoluut wel van alles en dat maakt de regio steeds instabieler."
Ethiopië bouwt geheim kamp om Soedanese RSF-strijders op te leiden
Het conflict in Soedan: een overzicht
In Soedan doet een machtsstrijd binnen het leger het land nu al 3 jaar op zijn grondvesten daveren. Tienduizenden burgers zijn al om het leven gekomen. Schattingen gaan van 140.000 doden tot meer dan 400.000. Meer dan 14 miljoen mensen zijn op de vlucht voor het geweld.
Centraal in het conflict staat de rivaliteit tussen 2 generaals: die van het reguliere leger, Abdel Fattah al-Burhan, en die van de paramilitaire groep RSF (Rapid Support Forces) Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti.
Na de val van dictator Omar al-Bashir in 2019, zou een burgerregering aan de macht komen in Soedan. De RSF en het regeringsleger SAF waren het echter niet eens over het tempo en de verdeling van de macht.
De 2 generaals kwamen daarbij lijnrecht tegenover elkaar te staan, en beide groeperingen begonnen zich te bewapenen en troepen te verplaatsen, wat leidde tot wederzijdse beschuldigingen en het uitbreken van gevechten in april 2023.
Het gewapende conflict heeft het land in de grootste humanitaire crisis ter wereld gestort. Miljoenen mensen hebben hun huis moeten verlaten, en een ernstige hongersnood teistert de helft van de Soedanese bevolking. Volgens de Verenigde Staten plegen de rebellen van RSF een genocide.
Emiraten als bondgenoot
Het nieuwe militaire kamp zou gefinancierd worden door de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), zeggen 8 bronnen aan Reuters, onder wie een hooggeplaatste bron binnen de Ethiopische regering. En uit geheime documenten van de inlichtingendienst van het land blijkt dan weer dat de VAE ook militaire instructeurs naar het kamp sturen.
Dat is geen verrassing voor Van Gelder: "We weten al langer dat de RSF gesteund wordt door de Verenigde Arabische Emiraten." In VN-rapporten wordt het land al langer genoemd als een belangrijke sponsor van de militie. Ze zouden in ruil voor Soedanees goud wapens en drones leveren.
Ethiopië wil dus niet dat Egypte samen met het Soedanese leger de leiding krijgt over het land
Elles Van Gelder, correspondent Oost-Afrika
Dat er al andere landen betrokken zijn bij de oorlog in Soedan, is dus geen geheim. Vraag is waarom nu ook Ethiopië zich wil mengen in het conflict. Van Gelder ziet daar 2 duidelijke redenen voor: een bondgenootschap met de VAE enerzijds, ruzie met Egypte anderzijds.
"De Emiraten zijn een grote bondgenoot van Ethiopië: ze krijgen veel geld van het land in de vorm van investeringen en andere hulp. Die willen ze niet kwijtspelen."
Ruzie met Egypte over dam
En dan is er nog Egypte, het land waarmee Ethiopië al langer in de clinch ligt. "Egypte steunt het Soedanese leger (de tegenstanders van de RSF, red.). Ethiopië heeft geen goede band met hen, vooral als het gaat om de Renaissance-dam, dat is een grote waterkrachtcentrale die dicht bij het drielandenpunt ligt en dus ook in de buurt van het nieuwe kamp. Egypte is bang dat die de toevoer van de Nijl richting hen stopt."
Ethiopië wil dus niet dat Egypte samen met het Soedanese leger de leiding krijgt over het land, want dat zou nadelig zijn voor hen, stelt Van Gelder.
"Dit is absoluut geen strijd meer tussen 2 generaals die vechten om een land. Het is nu echt een proxyoorlog geworden", besluit Van Gelder. Een proxyoorlog is een oorlog waarin 2 grote spelers het tegen elkaar opnemen door een derde, vaak kleiner, land te steunen met geld, wapens en training. De 2 hoofdrolspelers vechten dus niet rechtstreeks met elkaar.
115.000 Soedanezen vluchten uit Kordofan
Intussen gaan de gevechten op het terrein door. Meer dan 115.000 Soedanezen zijn gevlucht uit de regio rond Kordofan, centraal gelegen in Soedan. Eind oktober heeft de RSF Darfoer volledig ingenomen na een bloedige strijd in Al-Fashir. Geschat wordt dat er 60.000 doden vielen.
Sindsdien probeert de militie van daaruit ook Kordofan in te nemen. De VN heeft al meermaals gewaarschuwd dat de regio zal worden blootgesteld aan dezelfde wreedheden als Darfoer. Volgens Van Gelder is het Soedanese leger daar momenteel wel aan de winnende hand.
De VN dringt er ook op aan dat de wereld niet langer mag wegkijken van het conflict. Want dat doen we nu wel, zegt ook Van Gelder. "Eerder is al vastgesteld dat ook via Tsjaad wapens geleverd worden, daar is veel bewijs van. En toch tikken westerse landen hen niet op de vingers uit eigenbelang."
In december stond Soedan ook nog voor de derde keer op rij op de eerste plaats in de Emergency Watchlist van het International Rescue Committee (IRC), dat op die manier ineens waarschuwt dat 2026 het dodelijkste jaar ooit kan worden voor het land.