Bedrijf, zaakvoerder en werfleider schuldig aan gasexplosie in centrum van Oostende, maar krijgen (voorlopig) geen straf

Even terug naar 2022: op donderdagochtend 13 oktober kort na 11 uur raakte een kraanman bij rioleringswerken op de hoek van de Christinastraat en de Ooststraat een gasleiding. Daarbij kwam er heel wat gas vrij en de hulpdiensten kregen verschillende meldingen binnen over het gaslek.

Politie en brandweer kwamen ter plaatse en gingen toen over tot het afzetten van de Ooststraat, een stuk van de Christinastraat en de Aartshertoginnestraat. De buurt in centrum van de stad werd ook geëvacueerd. Nauwelijks enkele minuten later vond er een grote ontploffing plaats in de Ooststraat.

Er ontstond een grote luchtverplaatsing en een vuurbal, waarbij verschillende mensen werden weggeblazen. 3 mensen raakten daarbij ernstig gewond: een politieagent, een brandweerman en de 27-jarige Friedl Cornillie.

Friedl was op het moment van de explosie aan de slag als begeleidster in Lizette en Lucien, een restaurant waar mensen met een beperking werkten. Friedl kon iedereen nog in veiligheid brengen, maar raakte bij de explosie zelf verbrand.

Ze lag 3 maanden lang in het brandwondencentrum van Neder-over-Heembeek, bij Brussel. Na 4 jaar is ze aan de beterhand, toch moet ze levenslang revalideren. "Het was een accident, maar wel eentje dat niet had mogen gebeuren", blikt Friedl vandaag terug.

Intussen werkt Friedl wel terug bij Lizette en Lucien, op de nieuwe locatie in Oostende. "Het is fysiek pittig, maar ik vind het werk nog steeds heel erg leuk om te doen", zegt Friedl voor het proces van start ging in de rechtbank van Brugge.

Naast het menselijk leed, was ook de ravage na de explosie enorm. Enkele huizen en appartementen werden weggeblazen en tal van ramen sneuvelden. In totaal liepen een 20-tal gebouwen schade op en 4 panden werden onbewoonbaar verklaard en gesloopt. 

Uit onderzoek van de gerechtsdeskundige en de branddeskundige bleek dat het gaslek en de ontploffing werden veroorzaakt terwijl de kraanman een damplaat in de grond aan het trillen was. Dat is een soort plaat die in de grond wordt gestoken om grond en water tegen te houden. Bij de werken maakte de damplaat een snede aan de zijkant van de gasleiding en raakte die zo beschadigd. Hierdoor lekte het gas ondergronds uit de gasleiding.

Ook bleek dat zowel het bedrijf dat de werken uitvoerde, de zaakvoerder als de werfleider voor aanvang van de werken het KLIPplan niet had geraadpleegd. Zo'n KLIPplan toont waar de gasleiding ligt. Daardoor werd er verkeerde uitrusting gebruikt en was er ook geen goedkeuring voor de werken van distributienetbeheerder.

Volgens de rechtbank wist de werfleider zeer goed dat de werken ter hoogte van de Ooststraat en de Christinastraat complex waren. "Zeker door de specifieke ligging van de ondergrondse leidingen en de smalle straat waar gewerkt moest worden. De werfleider nam niet de nodige voorzorgsmaatregelen en had meer aandacht moeten besteden aan een risicoanalyse en het veiligheidsplan", klinkt het in het vonnis. 

De rechter oordeelt daarom dat zowel het bedrijf, de zaakvoerder als de werfleider schuldig zijn aan onopzettelijke slagen door gebrek aan voorzichtigheid of voorzorg, maar sprak een gewone opschorting van de uitspraak van de veroordeling uit.

Lees: de 3 zijn schuldig, maar ze krijgen geen straf opgelegd als ze voor een bepaalde periode geen andere misdrijven plegen. Voor het bedrijf geldt die proeftijd voor 5 jaar, voor de zaakvoerder en de werfleider is dat 3 jaar.

Bij de uitspraak hield de rechter rekening met het feit dat het bedrijf onmiddelijk na de explosie de nodige stappen zette om de werken aan te passen en gelijkaardige situaties in de toekomst te voorkomen. Ook zou een straf volgens de rechter te grote gevolgen hebben voor het 3-tal en zou dat het voortbestaan van het bedrijf in gevaar kunnen brengen.

Wel moeten het bedrijf en de zaakvoerder aan verschillende burgerlijke partijen schadevergoedingen betalen. Om te bepalen hoe groot de schadevergoedingen moeten zijn, stelde de rechter een geneesheer-deskundige aan.

De kraanman, de veiligheidscoördinator en een werknemer van de veiligheidscoördinator werden vrijgesproken. Volgens de rechter had de kraanman louter een uitvoerende functie onder toezicht van de werfleider en beschikte hij niet over een leidinggevende of coördinerende functie.

"Zodra de gasgeur werd opgemerkt, heeft hij ook de werkzaamheden stopgezet, de omstaanders verwittigd en de noodprocedure gestart. Hij heeft correct en accuraat gehandeld", klinkt het. Ook wijst niets erop dat de veiligheidscoördinator en zijn werknemer foutief, onzorgvuldig of nalatig zouden hebben gehandeld.

"Het is voor mij ergens wel een opluchting dat de kraanman is vrijgesproken", reageert Friedl Cornillie na afloop van het proces. "Ik heb vanaf het begin gezegd dat niemand die dag is opgestaan om voor een 'spektakel' te zorgen, alleen is het met deze uitspraak voor mij nog niet afgelopen."

"Ik ben nog steeds aan het revalideren en daar zal ik de rest van mijn leven mee bezig zijn. Hoewel ik er dagelijks mee geconfronteerd word, denk ik er niet meer zoveel aan. Je leert ermee omgaan, maar het blijft lastig."