"Zelfs na 15 jaar kan er plots een trigger zijn waardoor je gewicht na een gastric bypass weer toeneemt”, legt abdominaal chirurg Thierry Lafullarde uit in de Radio 2-podcast ‘Alles goed?’. “Een obesitasoperatie is niet de makkelijke oplossing. Integendeel, het is zeer moedig.”
Meeste mensen komen 10 procent bij na vermageringsoperatie: "Het is een hulpmiddel, geen wondermiddel”
Mona Junger
Gepubliceerd:
“Een obesitasoperatie, of gastric bypass, is een hulpmiddel om de patiënt opnieuw de kracht te geven om de toevoer van calorieën te beheersen, maar het is geen wondermiddel.” Thierry Lafullarde, abdominaal chirurg in het ziekenhuis van Geel, is duidelijk.
Ook na een gastric bypass kan je gewicht toenemen. “Obesitas is een chronische aandoening. Een operatie kan die niet genezen. Je gaat levenslang de aanleg hebben om dat overgewicht aan te maken.”
Bijkomen na een gastric bypass
Gemiddeld verlies je in het eerste jaar na de operatie zo’n 30 procent van je lichaamsgewicht. “Maar na een paar jaar komt er bij de meeste mensen ongeveer 10 procent van je lichaamsgewicht bij”, legt Lafullarde uit.
“Je hebt patiënten die na een paar jaar beginnen aan te komen. Je hebt er ook die 10 jaar hun lage gewicht blijven behouden, maar plots toch bijkomen door een trigger.” Dat kan zelfs na 15 jaar.
Daarom is het volgens Lafullarde belangrijk contact te houden met de patiënt. “Als je voelt dat je het niet meer onder controle hebt, kunnen we samen aan de alarmbel trekken. We kunnen je dan op een eenvoudige manier weer op het juiste spoor helpen.”
Sommige patiënten zijn bang om terug te komen. “Zij willen de chirurg niet teleurstellen, maar dan kan het zijn dat die eenvoudige manier moeilijk wordt. Onthoud: het is geen teleurstelling. Neem contact op en blijf niet alleen of te lang met je angst zitten.”
Welke vermageringsingrepen zijn er?
Jaarlijks ondergaan in ons land ongeveer 11.000 mensen een 'bariatrische ingreep' of vermageringsoperaties, waarvan meer dan 70 procent vrouwen. Mensen met een BMI van 40 of hoger komen hiervoor in aanmerking. Hetzelfde geldt voor mensen met een BMI van 35+ in combinatie met een aandoening zoals slaapapneu of diabetes.
Sleeve (maagverkleining): Bij deze ingreep wordt een deel van de maag verkleind zonder de darm te wijzigen. De operatie brengt minder risico’s met zich mee, maar het gewichtsverlies is ook beperkter.
Roux-en-Y gastric bypass (RYGB) en de minigastricbypass: Ook hier wordt een deel van de maag operatief verkleind, maar daarnaast gaan chirurgen ook een deel van de dunne darm uitschakelen. Hierdoor vermager je sneller, maar komt alcohol ook sneller in de bloedbaan terecht nadat je iets drinkt.
In 2022 vonden er 11.615 procedures plaats in ons land. 60-70 procent kreeg een RYGB- of minigastricbypass, 30-40 procent koos (eerst) voor een sleeve.
Het is niet alleen fysiek, maar ook psychologisch geen makkelijk proces. Volgens Lafullarde moet je hoofd meewillen om het effectief te laten slagen. “De motivatie moet blijven om je eet- en leefgewoonten op een continue basis aan te pakken. Dat vraagt veel moeite van de patiënt.”
Daarom hebben psychologen hier een belangrijke rol. Zij helpen om die motivatie te blijven behouden. “Vaak heeft eten een stressverwerkingsrol. Als dat wegvalt, moet je een ander soort stressverwerking zoeken. Het is aan de psychologen om de nodige tools aan te reiken, zodat je je stress op een andere manier kwijtraakt. Anders is de operatie gedoemd om te mislukken.”
Als je na de operatie niet begeleid wordt, kan het zijn dat er andere zaken gebruikt worden om die emotionele stress weg te krijgen. “Mensen zoeken naar datzelfde geluk, daardoor is soms alcohol een probleem. Met psychologen probeer je weer plezier te krijgen uit sporten of andere gezonde zaken.”
Zo'n ingreep is een moedige keuze. Het makkelijkste is om niets te doen aan je overgewicht, te blijven zoals je bent.
Dr. Lafullarde
Geen quick fix
Lafullarde wil dus alvast één misverstand de wereld uithelpen. “Het is een mythe dat mensen met overgewicht die zo’n operatie ondergaan lui zijn. Het is niet de schuld van de patiënt dat hij overgewicht heeft.
Je zit met die aangeboren genetica die beslist dat je telkens naar een bepaald overgewicht streeft. Je lichaam en je hoofd doen er alles aan om dat overgewicht te bereiken. ‘Eet wat minder, dan heb je geen operatie nodig.’ Dat is waar, maar om dat mogelijk te maken, heb je juist een operatie nodig.”
Eén keer boven een bepaald overgewicht is het moeilijk voor een patiënt om op eigen kracht zijn lichaamsgewicht op een blijvende manier naar beneden te krijgen. “Wat we willen, is het gezondheidsprobleem aanpakken door blijvend gewichtsverlies te hebben. Jojoën heeft voor de gezondheid weinig nut.”
Een obesitasoperatie is dus absoluut niet de makkelijke oplossing. “Zo'n ingreep is een moedige keuze. Het makkelijkste is om niets te doen aan je overgewicht, te blijven zoals je bent en je eet- en leefgewoonten te handhaven. Dat is makkelijk.”
“De moed hebben om te kiezen voor de juiste behandeling, om een operatie te ondergaan voor het gezondheidsprobleem dat je hebt en door nadien natuurlijk ook de nodige aanpassingen door te voeren in je eet- en leefgewoonten, is eerder moedig dan makkelijk.”
