AI-paniek doet beleggers softwarebedrijven dumpen, maar is dat terecht?

Softwarebedrijven als Adobe, ServiceNow, Intuit, Trend Micro en Salesforce zagen gisteren in de loop van de dag hun aandelen kelderen, waarna ook grote ICT-dienstenbedrijven als Capgemini, Infosys of Tata Consultancy Services in de klappen deelden.

Grote investeerders als KKR, Blackstone of Blue Owl Capital - die zelf sterk aanwezig zijn in de softwaremarkt - volgden mee in de neerwaartse spiraal.

De drang om softwareaandelen van de hand te doen was zo pertinent dat analisten het al snel over de 'SaaSpocalyps' hadden: een apocalyptisch moment voor aandelen van bedrijven die zich met software-as-a-service (SaaS) bezighouden. Bij SaaS wordt software via het internet aangeboden en onderhouden, in de plaats van de klassieke installaties op lokale computers en servers.

Het totale verlies aan beurswaarde liep gisteren op tot bijna 300 miljard dollar. En vandaag gaat de verkoopgolf gewoon door.

Aanleiding zijn recente aankondigingen van AI-bedrijven als OpenAI (bekend van ChatGPT) en Anthropic (bekend van Claude). Beide bedrijven kwamen de voorbije dagen met zogenoemde 'agentic' AI-tools, die met minimale instructies verschillende acties kunnen ondernemen en dus automatiseren. 

Bij Anthropic gaat het om Cowork, dat specifiek bijvoorbeeld juridische researchtaken en contractanalyses van bedrijfsjuristen kan overnemen. Het verklaart waarom ook in het zog van de SaaS-spelers aandelen van aanbieders van specifieke juridische softwarediensten, zoals Thomson Reuters, RELX, Wolters Kluwers of Legalzoom.com onderuit gingen.

Die beweging naar agentic AI is al veel langer gaande, maar via Anthropic en OpenAI worden ze plots wel heel toegankelijk en dus algemeen inzetbaar. "Dat verklaart de vrees bij beleggers: die tools kunnen functies en jobs vervangen waarin je exact dezelfde acties onderneemt", legt Dimitri Van Landuyt uit, hoofddocent bedrijfsinformatica aan de KU Leuven. 

Beleggers vrezen dat AI-start-ups op die manier veel makkelijker gaan kunnen concurreren met grote SaaS-bedrijven, die vaak heel gespecialiseerde clouddiensten aanbieden. Dat er dus aan het marktaandeel van die grote spelers wordt geknabbeld, en dus aan hun winst.

Wim Casteels, docent IT & AI aan de AP Hogeschool Antwerpen, heeft er wel begrip voor. Hij merkt op dat eerder al tools als Cursor en Lovable schokgolven door de wereld van de softwareontwikkeling hebben gestuurd. Maar dit lijkt toch nog van een andere orde.

"Het gevoel heerst: 'Dit kan meer dan we dachten'. In dat opzicht zou dit voor agentic AI wel eens kunnen zijn wat het ChatGPT-moment in 2022 was voor taalmodellen: het moment waarop de technologie uit de niche breekt en voor het grote publiek tastbaar wordt."

"Beleggers zien grote softwarebedrijven, met veel personeel en een 'oude' manier van werken, die dreigen beconcurreerd te worden door veel kleinere organisaties, die met compacte teams hetzelfde kunnen bieden."

Volgens Van Landuyt is dit daarom het moment waarop SaaS-bedrijven zichzelf zullen moeten bewijzen tegenover het scepticisme van beleggers. Ze moeten aantonen dat AI net voor groei kan zorgen, eerder dan dat het aan hun poten zaagt. "Er is duidelijk een verschuiving gaande in de manier waarop software wordt ontwikkeld. Voor softwarebedrijven is het de uitdaging om dat te integreren."

Daarin kan de ervaring en expertise van grote SaaS-bedrijven in specifieke domeinen een rol spelen, denkt Van Landuyt. "Binnen grote bedrijven moet je vaak kunnen bewijzen hoe een bepaald proces is verlopen. Als er fouten opduiken moet je dat kunnen uitleggen.

Dat is veel makkelijker met technologie die zich gedraagt volgens het boekje. "SaaS-bedrijven bieden die aan. Bij AI is dat altijd moeilijker. Je wilt niet dat de verklaring voor een fout is: 'Het was een hallucinatie van onze AI-tool'."

"Opvallend genoeg zegt Anthropic dat zelf ook: de resultaten van hun tool zijn niet per se juridisch bindend. Er moet altijd menselijk overzicht zijn, want er moet iemand aansprakelijk zijn voor het resultaat."

Dat gezegd zijnde, is er ook nog weinig bewijsmateriaal dat de tools die Anthropic aanbiedt ook exact de juiste resultaten opleveren, oppert Van Landuyt. "Er is nog heel veel werk om dat te valideren en te verbeteren."

Dat is trouwens ook de mening van Jensen Huang, de topman van Nvidia, dat chips voor AI bouwt. Hij zag zich vanochtend genoodzaakt om te reageren op de beurspaniek. "Er is het idee dat de software-industrie in verval is en zal worden vervangen door AI. Dat is het meest onlogische ter wereld, en de tijd zal het uitwijzen."