Kunstenaars kritisch voor bijgestuurd museumplan: "Geen enkele garantie dat het M HKA een museum blijft"

Sinds begin oktober lijkt het geen seconde stil rond het Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen (M HKA). Als een donderslag bij heldere hemel kondigde Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) toen aan dat ze het Vlaamse museumlandschap zou veranderen en het M HKA zou omvormen tot kunstencentrum.

Zo zou het niet langer een museum blijven. Er volgde een storm aan kritiek, zowel van het museum zelf, als van kunstenaars en zelfs buurtbewoners. Uit protest voerden kunstenaars onder de noemer 'Museam at Risk' zelfs 24 uur lang actie tegen de plannen.

Die groep kunstenaars, met onder anderen Luc Tuymans en Rinus Van de Velde, bleef zich verzetten en won zelfs juridisch advies in en noemde de beslissing van Gennez "onwettig".

Na al die kritiek, werd het plan nu bijgestuurd. Het M HKA kan een museum blijven, maar dan moet het "zichzelf heruitvinden". Hoe dat dan juist moet, daarover heerst veel onduidelijkheid bij de kunstenaars.

"We zijn verrast door het nieuws van vanochtend", reageert Tamara Beheydt van Museum at Risk. "We wisten dat er een nieuw voorstel kwam, maar hadden geen idee hoe dat er zou uitzien. De krantenkoppen klinken misschien euforisch, maar we hebben heel wat kritische bedenkingen bij het nieuwe plan van aanpak."

Voor de kunstenaars is er niet veel veranderd in vergelijking met oktober. "We zien geen enkele garantie dat het M HKA een museum kan blijven - of met welke middelen, infrastructuur en werking dat moet kunnen", gaat Beheydt verder. "Het M HKA moet een eigen traject aangaan, maar er staat nergens vermeld waar dat traject naartoe moet. Waarom moet het M HKA zich als enige museum bewijzen?"

Volgens Museum at Risk is er geen kader waarbinnen dat traject moet worden aangegaan. "Het lijkt alsof het M HKA een examen moet afleggen, maar niet weet voor welk vak of hoe het beoordeeld wordt", aldus Beheydt. "Kan het museum na de resultaten van het eigen plan, toch nog verdwijnen? Dat is allemaal onduidelijk."

Bij Museum at Risk hebben ze samen met buurtvereniging TeamZuid en het NICC, een vereniging die de belangen van kunstenaars behartigt, een brief gestuurd aan de raad van bestuur van het M HKA. Daarin roepen ze het museum op om zijn verantwoordelijkheid te nemen.

Het museum werkt alvast aan een toekomstplan. "Het bijgestuurde plan is voor ons het startpunt voor een nieuw traject", zegt Dieter Vankeirsbilck, waarnemend directeur van het M HKA. "De voorwaarden waaraan we moeten voldoen, daar zal de komende weken meer duidelijkheid over moeten komen."

Wat het museum beter moet doen, is de samenwerking met andere musea. "Daar kan niemand tegen zijn", aldus Vankeirsbilck. "Daarnaast moeten we meer inzetten op inclusiviteit, duurzaamheid en diversiteit. We moeten ook prioriteit geven aan de samenwerking met lokale kunstenaars en openheid creëren voor kunstenaars, verzamelaars, gallerijen en buurtverenigingen."

Lien Van de Kelder (Vooruit), schepen voor Cultuur, is blij dat het M HKA een museum kan blijven. "Nu is het alle hens aan dek om het M HKA 2.0 uit te werken. Er is voor en achter de schermen hard aan gewerkt om dit gedaan te krijgen."