Vandaag start de 6e editie van de Week van de Belgische muziek. De muziek van onze Belgische artiesten zal massaal te horen zijn op radio, tv en onder andere ook op gratis concerten. Tegelijk wil de muzieksector enkele bezorgdheden aankaarten. Dit zijn 3 hete hangijzers volgens VI.BE, Vlaams steunpunt voor artiesten en de muzieksector.
AI, de btw-verhoging en de financiële stress voor artiesten: hier ligt de Belgische muzieksector van wakker
Kirsten Sokol
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De 6e week van de Belgische muziek start vandaag, met veel aandacht voor Belgische artiesten op radio, tv en gratis concerten.
De muzieksector uit nogmaals zijn bezorgdheid over de geplande btw-verhoging op concert- en festivaltickets, die volgens Mike Naert (Het Depot) "fundamenteel oneerlijk" is voor pop- en rockmuziek.
Jelle Denturck (Dressed Like Boys) getuigt over de financiële stress voor artiesten, door hoge kosten en weinig subsidies
AI-muziek vormt volgens Brecht De Man (PXL-Music) voorlopig geen bedreiging voor menselijke creativiteit.
De btw-verhoging voor concerttickets
De veelbesproken btw-verhoging van 6 naar 12 procent bezorgt de brede Belgische sector van concerten, festivals en het nachtleven kopzorgen. De ticketprijzen stijgen vanaf 1 maart. Maar vorige week raakte bekend dat die btw-stijging niet voor de hele cultuursector geldt.
In het ontwerp van Koninklijk Besluit krijgen voorstellingen van (straat)theater, choreografie, circus, opera en klassieke muziek een uitzondering. Voor die tickets blijft de btw op 6 procent, voor pop/rockconcerten niet. "Onbegrijpelijk en discriminerend", zegt AFAS Dome-baas Jan Van Esbroeck in Het Journaal.
Het ontwerp moet nog via de passeren. Daar zal blijken of de tekst juridisch overeind blijft. "Dit zijn absurde situaties", zegt hoogleraar fiscaal recht Michel Maus (VUB) in Terzake over de hele btw-hervorming die op tafel ligt.
Op vraag van VRT NWS laat de woordvoerder van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) weten dat hij voorlopig geen verdere commentaar geeft. Het kabinet wacht het advies van de Raad van State af. Dat komt er "eerstdaags".
Wat op tafel ligt, is fundamenteel oneerlijk voor de hele cultuursector
Mike Naert, concertzaal Het Depot in Leuven
Ook de muzieksector wacht af. "De btw-verhoging is aangekondigd, maar nog niet goedgekeurd", horen we hoopvol bij verschillende spelers.
"Wat op tafel ligt, is fundamenteel oneerlijk voor de hele cultuursector", zegt Mike Naert van Het Depot aan VRT NWS. "De pop/rocksector wordt opnieuw als een minderwaardige speler gezien, terwijl we een breed publiek bereiken."
"We doen ons uiterste best om laagdrempelig te zijn voor een jong publiek en beginnende artiesten. Zij zijn de toekomst van de sector. We vragen de overheid om het evenwicht te herstellen. Nu krijgen opera en klassieke sector 45% van de federale subsidies en de pop/rocksector amper 2 à 3 %. Die kloof is te groot. De middelen moeten eerlijker verdeeld worden."
Ook voor het imago van België bij buitenlandse artiesten is de btw-verhoging nadelig. Ons land wordt als btw-recordhouder van Europa (nog) minder aantrekkelijk dan onze buurlanden. Popsterren als Harry Styles en Bruno Mars laten België sowieso al links liggen dit jaar, onder andere door het gebrek aan degelijke concertinfrastructuur.
In de reportage reageren Jan Van Esbroeck van de AFAS Dome, Mike Naert van Het Depot en Serge Platel van de festivalfederatie:
Artiesten ervaren veel financiële stress
Kunnen leven van muziek: het is voor veel Belgische artiesten niet evident. Optreden is de belangrijkste bron van inkomsten, maar de kosten zijn hoog. Subsidies zijn er nauwelijks. Laura Tesoro heeft in 2024 al getuigd over de financiële stress in haar muziekcarrière. "Mijn muziek is een verlieslatende hobby", zei ze.
Een herkenbaar verhaal voor artiesten, want veel media-aandacht is nog geen garantie op een inkomen. Ook Jelle Denturck kan ervan meespreken. Als Dressed Like Boys heeft hij in 2025 zijn debuut uitgebracht. Hij maakt daarmee kans op 6 MIA’s, maar financieel is de balans minder positief.
"Ook al beleef ik een droomscenario en wordt mijn muziek opgepikt in het buitenland: er is een financiële put", vertelt hij aan VRT NWS.
"Ik wist op zakelijk vlak niet waar ik aan begon als soloartiest, ook al was ik niet nieuw in de muziekwereld (Denturck speelde o.a. bij rockgroep DIRK., red.). Als jonge artiest ben je verplicht om enorme investeringen te doen. Je kan alleen hopen dat je muziek aanslaat."
Het gebrek aan financiële stabiliteit geeft Denturck stress. "Door mijn artiestenstatuut kan ik overleven. Maar ik heb de voorbije jaren zeker paniekaanvallen gehad op momenten dat ik nog maar enkele euro’s op mijn rekening had. Met dromen koop je geen brood."
In Keulen kreeg ik 500 euro voor mijn optreden. Per buitenlandse show heb ik 1.500 euro verlies gemaakt
Jelle Denturck over de tournee van Dressed Like Boys
"Ik heb nu een 100-tal shows gespeeld in 10 landen, zonder subsidies. Mijn platenfirma heeft ervoor gekozen om op heel Europa te mikken. Zij doen die investering in mij, want zelf zou ik dat nooit kunnen betalen. Maar België is een klein muziekland, dus bijna iedereen zet ooit de stap naar het buitenland. Al verdien ik daar momenteel niets aan."
"Een voorbeeld: mijn muziek werd plots gedraaid op de Duitse radio. Op naar Keulen, waar ik een show heb gespeeld voor 500 euro. Daar blijft na de vaste kosten niets van over. Gemiddeld heb ik per buitenlandse show 1.500 euro verlies gemaakt. Gelukkig word ik voor Belgische shows iets beter betaald. Dat geld kan ik investeren in mijn carrière."
"Letterlijk elke buitenlandse show is verlieslatend, ook al delen we goedkope hotelkamers met de band en letten we op elke euro. Het is niet omdat je veel kan optreden dat je er geld mee verdient. Je moet in elk land een boeker hebben om aan shows te geraken en er zijn altijd de reiskosten voor de verplaatsing en overnachting. Dan heb je nog geen tourbus gehuurd en zijn de crew en muzikanten nog niet betaald."
In de muzieksector zijn er weinig subsidies. Overheidssteun is welkom om de kosten van een tournee mee te helpen dragen
Jelle Denturck van Dressed Like Boys
"Het lijkt soms een straatje zonder einde. Momenteel komt er te weinig geld binnen om mezelf en mijn 4 muzikanten correct te betalen. Dat is pijnlijk, want ik ga voor mijn droom, dus ik neem die financiële onzekerheid erbij. Maar ook mijn muzikanten gaan een engagement aan."
"Helaas werkt de muzieksector bijna zonder subsidies. Je moet als artiest zelf investeren om ergens te geraken, zonder garanties. Andere disciplines worden tijdens het maakproces gesubsidieerd. Meer overheidssteun voor artiesten is welkom, bijvoorbeeld om de basiskosten van een tournee mee te dragen."
Stilaan is er beterschap in zicht voor Denturck. "Geen moment te vroeg, want ik heb een relatief lange periode financieel moeten overbruggen. Ik ben mijn plaat beginnen te schrijven in het najaar van 2022. Gelukkig had ik wat spaargeld en heb ik geen kinderen. Maar ook voor mijn partners is dit stresserend."
Nu er shows blijven bijkomen, ziet het ernaar uit dat Dressed Like Boys 2026 zal eindigen in groene cijfers. "Een mijlpaal. Daarnaast proberen we - zoals elk bedrijf - een buffer op te bouwen. Maar over 2 weken begin ik mijn nieuwe plaat op te nemen. Weer een investering, maar als artiest moet je de kansen grijpen als ze zich voordoen."
"Mijn passie voor muziek houdt me overeind. Er is nu ook interesse voor Dressed Like Boys in Canada: geweldig toch als Belgische artiest?"
De passage van Dressed Like Boys in 'Live Live Live' met 'Pinnacles':
De opkomst van AI-muziek en virtuele artiesten
Op internationaal vlak baart de opkomst van artificiële intelligentie veel sectoren zorgen, ook de muziekwereld. Integrale AI-nummers vinden via streamingplatformen vlot een publiek en vallen nauwelijks te onderscheiden van 'echte' muziek.
2 recente voorbeelden: virtuele artiest Sienna Rose haalt miljoenen streams en de AI-cover van 'Papaoutai' van Stromae gaat viraal zonder zijn medeweten of medewerking. Tegelijk beslissen winkelketens als Brico en Carrefour om over te schakelen op AI-muziek. Opnieuw een streep door de rekening van artiesten.
"AI-programma's die muziek genereren, gebruiken bestaande nummers als bronmateriaal om nieuwe, gelijkaardige muziek te maken. Ons standpunt is dat er auteursrechten betaald moeten worden aan muziekmakers, als hun werk wordt gebruikt om AI muzikaal te trainen", verduidelijkt auteursrechtenvereniging Sabam in een reactie aan VRT NWS.
Voorlopig zet AI nog niet het hele muzikale maakproces op zijn kop
Brecht De Man, hoofd onderzoek bij PXL-Music in Hasselt
"Ik denk niet dat AI nu een existentiële dreiging vormt voor de menselijke creativiteit van onze artiesten. Voorlopig zet het niet het hele muzikale maakproces op zijn kop. De voorbeelden van AI-muziek met miljoenen streams zijn maar enkele spraakmakende gimmicks", zegt Brecht De Man, hoofd onderzoek bij de muziekopleiding PXL-Music in Hasselt aan VRT NWS.
"Het publiek zal zich altijd het meest aangesproken voelen door het totaalverhaal van een artiest en z’n persoonlijkheid. Ook populaire muziek van pakweg Lady Gaga spreekt veel mensen aan omdat het atypisch en vernieuwend klinkt. AI is altijd getraind op bestaande muziek. De AI-modellen van vandaag zullen dus nooit een trendsetter zijn, eerder een imitatie van bestaande muziek."
"Tegelijk is AI sowieso deel van onze realiteit, als je ziet wat er de laatste jaren met Chat GPT is gebeurd. Muziektechnici maken ook al langer gebruik van een soort ondersteunende AI. Niet de zogenoemde 'generatieve AI' die integrale nummers verzint uit het niets. We mogen de belangstelling voor AI in de muziekwereld dus niet overschatten."
"In onze muziekopleiding aan PXL-Music geven we momenteel geen apart vak over AI. Gastcolleges zijn er wel. We vinden het belangrijk om onze studenten wegwijs te maken in de mogelijkheden. Als onderwijsinstelling zijn we ons beleid volop aan het uitwerken. We volgen de ontwikkelingen sowieso met belangstelling op."
De 6e week van de Belgische muziek loopt van 2 tot en met 8 februari. Op woensdag 4 februari worden de MIA’s uitgereikt. Op vrijdag 6 februari wordt De Nieuwe Lichting bekendgemaakt. Meer initiatieven vind je op deze website . Meer over AI in de muziekwereld lees je hier .
