Frans wetsvoorstel wil 'verplichte seks' binnen het huwelijk uitsluiten

In de Franse politiek wordt druk gediscussieerd over de 'huwelijkse plichten' en of seks onder die plichten valt. "In de Franse wet staat nu dat gehuwde partners verplicht zijn 'een gemeenschappelijk leven te leiden'", zegt correspondent Frank Renout in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. Volgens de uitspraken van bepaalde Franse rechters valt ook seks met je partner onder die noemer van 'gemeenschappelijk leven'. Maar niet elke rechter denkt daar hetzelfde over.

Net daarom ligt er in Frankrijk een nieuw wetsvoorstel op tafel. "In dat nieuwe wetsvoorstel staat dat een 'gemeenschappelijk leven' zoals het in de wet staat, niet betekent dat een van de partners verplicht is om seks binnen dat huwelijk te hebben. Er staat ook dat een echtscheiding nooit afgekondigd kan worden op grond van het feit dat een van de partners geen seks wil, wat tot nu toe wel gebeurde door rechters."

"Dat wordt deze en volgende week besproken en wordt door alle partijen in principe gesteund", weet Renout. "In de Franse politiek wordt gezegd dat het burgerlijk wetboek niet meer van deze tijd is. Niemand kan verplicht worden tot seks, ook niet in het huwelijk."

Er zijn verschillende zaken waar de interpretatie van de wet al parten gespeeld heeft. "Maar er is één heel spraakmakende zaak geweest", zegt Renout. "Daarmee kwam alles in een stroomversnelling en daar kwam ook dat wetsvoorstel uit voort."

Het gaat om een scheidend echtpaar waarvan de man een voordelige regeling eiste omdat zijn vrouw naar verluidt al jarenlang geen seks meer met hem wilde. "In hoger beroep in 2019 zei de rechter dat de vrouw in de fout was gegaan omdat ze geen intieme relatie met haar man wilde. Een intieme relatie hoorde volgens die rechter bij een 'gemeenschappelijk leven', zoals in de wet staat."

Maar daar liet de vrouw het niet bij. Ze ging in cassatie en stapte zelfs naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. "Het Hof heeft Frankrijk een jaar geleden veroordeeld. De Europese rechters vonden dat een vrouw die geen seks wil, niets te verwijten valt. Dat werd overgenomen door de Franse regering."

De kans dat de wet niet door het Frans parlement goedgekeurd wordt, is volgens Renout bijzonder klein. "Het krijgt hele brede steun van alle politieke partijen. Dat is ook logisch: het wetsvoorstel volgt veel maatschappelijke en politieke ontwikkelingen in Frankrijk."

Zo was er de zaak Dominique Pelicot die het land in rep en roer zette, waarbij een man zijn vrouw jaren lang drogeerde en misbruikte of liet misbruiken. "Toen is echt een debat ontstaan in Frankrijk over het begrip 'instemming' bij seks. Dat leidde vorig jaar tot een nieuwe wet waarbij alle seks zonder instemming per definitie als verkrachting werd bestempeld."

"Nu is er dan deze nieuwe wet die vrouwen wil beschermen tegen ongewenste seks binnen het huwelijk. Dat is niet voor niets: uit onderzoek blijkt dat ruim de helft van de Françaises wel eens tegen hun zin seks binnen het huwelijk hebben gehad. De wet is hard nodig, zeggen politici, en daar zijn eigenlijk alle partijen het over eens."

"De gewoonten en het klimaat in Frankrijk zijn veel veranderd", besluit Renout. "Mede door de internationale #metoo-discussie, die in Frankrijk iets later op gang kwam dan in Amerika. Er is veel maatschappelijk debat, er zijn spraakmakende rechtszaken geweest, er zijn feministes in Frankrijk die zich veel meer roeren dan voorheen, en nu is ook de politiek in actie gekomen."