Het kan best dat het bizarre gedrag van rapper Kanye 'Ye' West te wijten is aan een auto-ongeluk, zoals hij zelf zegt. Dat bevestigen 2 psychiaters met veel ervaring in de materie. Een beschadigde frontale kwab kan inderdaad een bipolaire stoornis veroorzaken en zo de impulscontrole verstoren. Die aandoening is niet helemaal te genezen, maar valt met medicatie en een gezonde levensstijl wel te behandelen.
Na verontschuldigingen van Kanye 'Ye' West: kan zijn bizarre gedrag echt te wijten zijn aan een hersenletsel?
De uitreiking van de VMA-Awards verstoren, zijn ex-vrouw Kim Kardashian het leven zuur maken, swastika's op shirts drukken en zelfs een nummer maken ter meerdere eer en glorie van Hitler: volgens West kwam het allemaal door een hersenletsel na een verkeersongeval. Dat schreef hij in een paginagrote advertentie in The Wall Street Journal.
Wat is daarvan aan? "Het kan zeker dat je na een verkeersongeval een hersenletsel oploopt", zegt psychiater Pascal Sienaert van het Universitair Psychiatrisch Centrum KU Leuven in de podcast 'Het kwartier'. Hij krijgt in zijn dagelijkse werk vaak te maken met bipolaire stoornissen.
Meer zelfs: een verkeersongeval is een van de belangrijkste oorzaken van hersenletsels.
Kan rust in Minneapolis terugkeren? Het handelsakkoord met India en Kanye zegt sorry
Als dan ook nog eens de frontale kwabben geraakt zijn, dan kan dat wel degelijk het gedrag beïnvloeden. "Die kwabben doen ons nadenken voor we iets doen. Ze reguleren onze impulsen en laten ons de gevolgen van ons gedrag inschatten."
"Als zich daar een letsel voordoet, dan werkt die controlefunctie niet meer. Dan gaan mensen heel impulsief reageren. Ze handelen zonder nadenken, zonder in te schatten wat de impact van hun gedrag op de omgeving is."
Foute beslissingen
West schrijft in zijn brief dat hij door het hersenletsel soms de verbinding met de werkelijkheid kwijt is, en een bipolaire stoornis heeft opgelopen. "Dat is een aandoening die gekenmerkt wordt door verschillende manische episodes in de loop van het leven, die vaak ook afgewisseld worden met depressieve episodes", legt Sienaert uit.
"Zo'n manische episode is, zoals West zelf ook beschrijft, een periode van meer uitgelaten gedrag of verminderde impulscontrole. Mensen zijn bijvoorbeeld veel actiever, hebben geen slaap nodig, doen heel druk, nemen foute beslissingen, doen grote bestellingen en geven heel veel geld uit."
Maar kan zo'n bipolaire stoornis veroorzaakt zijn door zijn hersenletsel? "Dat is niet uitgesloten. We gaan ervan uit dat een bipolaire stoornis ontstaat uit een complex samenspel van dingen die we meekrijgen bij onze geboorte en stressfactoren die we in de loop van ons leven oplopen. Een hersenletsel kan bij iemand met een verhoogd risico de druppel zijn."
"Meestal zien we dat er een aantal verschillende dingen samenkomen", beaamt psychiater Nele Van de Velde (UZ Gent) in "De wereld vandaag'. "We weten dat genetische factoren of genetische voorbeschiktheid ook wel een een belangrijke rol spelen."
"Niet uitgesloten" dat stoornis achter Hitler-verheerlijking zit
En dan de hamvraag: die Hilter-verheerlijking en de antisemitische uitspraken die West heeft gedaan, kan dat allemaal echt te wijten zijn aan dat hersenletsel?
"Het gedrag dat hij vertoond heeft, past absoluut bij een bipolaire stoornis", zegt Van de Velde. "Mensen die een bipolaire stoornis hebben, kunnen het contact met de realiteit verliezen en daarbij grootheidswaan ontwikkelen of impulsieve dingen doen."
Kanye wijt zijn antisemitisme aan een auto-ongeluk, kan dat kloppen?
"Het is niet uitgesloten" dat dat inderdaad geleid heeft tot Wests nazisympathieën, denkt ook collega-psychiater Sienaert. "Mensen met een frontaal letsel hebben een verminderd empathisch vermogen, en dus ook een verminderde moraliteit."
Medicatie en gezond leven
Kan West nog genezen? "Bij een trauma op latere leeftijd is herstel niet altijd meer helemaal mogelijk. Dan komt het erop aan om manieren te vinden om om te gaan met de beperkingen", vervolgt Van de Velde.
Dat de diagnose pas nu gevallen is, zal West ook niet geholpen hebben. "Ik hoor vaak van patiënten dat het soms wel makkelijker is voor henzelf en de mensen in hun omgeving als er een duidelijk aanwijsbare reden is waarom ze ziek zijn. Mentale stoornissen zijn onzichtbaar. Je kan die niet altijd zien. Het leidt soms tot vreemd gedrag dat mensen niet altijd kunnen plaatsen."
"Soms zeggen patiënten dat ze liever een been in het gips zouden hebben. Dan zouden mensen tenminste zien en weten wat het is."
Toch is er ook goed nieuws voor West. Want zo'n letsel én een bipolaire stoornis van type 1 zijn allebei dan wel ongeneeslijk, de gevolgen kunnen wel verlicht worden. "De kans dat je een nieuwe episode krijgt, is groot. Het is dus belangrijk om medicatie te nemen die de stemming stabiliseert. Het is belangrijk dat je die medicatie lang neemt."
"Maar daarnaast is het ook belangrijk dat je je levensstijl verandert. Zorg dat voldoende slaapt, een goed dag-nachtritme hebt, dat je voldoende ondersteund wordt door je omgeving. Dat kan allemaal herval voorkomen, net zoals contact met lotgenoten."
In 'De wereld vandaag' vult collega-psychiater Sienaert dat lijstje nog aan: "Gezond leven, gezond eten en veel bewegen."
En net al die dingen doet West nu naar eigen zeggen ook.
