Kobani, symbool van de Koerdische strijd tegen IS, is omsingeld door regeringsleger van Syrië

Kobani, een stadje aan de grens met Turkije, is na de opmars van het Syrische regeringsleger afgesneden van de rest van het autonome Koerdische gebied in het noordoosten van Syrië. Het stadje is volgelopen met inwoners uit naburige dorpen die zijn ingenomen door de regeringstroepen.

In niet meer dan 2 weken zijn de door Koerden geleide SDF (Syrische Democratische Strijdkrachten) verdreven uit grote delen van het gebied ze al 10 jaar lang autonoom bestuurden.

Het zuidelijke deel van dat gebied is nu in handen van het regeringsleger. Het gaat om de provincies Rassa eb Deir ez-Zor, waar vooral Arabieren wonen. Ook de grootste olievelden liggen daar.

Het regeringsleger zegt ook Qamishli en Al Hassakah, het hartland van de Koerden, binnen te vallen als de SDF niet vóór zaterdag komt met een plan voor aansluiting bij de centrale overheid in Damascus. Dat ultimatum heeft de Syrische regering gesteld aan de Koerdische militie. 

Intussen is sinds begin deze week een bestand van kracht, maar in de praktijk wordt dat niet nageleefd.

Kobani, het stadje dat nu wordt omsingeld door de Syrische regeringstroepen, heeft een grote symboolwaarde. Het was de eerste stad die werd bevrijd van terreurgroep IS. 3 jaar later viel uiteindelijk het IS-bolwerk Raqqa. 

De SDF, aangevoerd door Koerden, vormde tijdens de oorlog in Syrië de ruggengraat van de strijd tegen IS, daarbij gesteund door de VS. 

Maar die steun is weggevallen, nu de nieuwe president Ahmed al-Sharaa de macht heeft overgenomen in Syrië. Hij wil het Koerdische gebied onder centraal gezag plaatsen. In ruil daarvoor worden de Koerden als minderheid erkend, net als hun taal, die verwant is met het Perzisch (Farsi). 

Voor de VS is Al-Sharaa nu de door de VS gesteunde partner in Syrië. Al-Sharaa, die nochtans zelf een jihadistisch verleden heeft, zegt zich te engageren om de controle over te nemen over de gevangenissen met tienduizenden IS-gevangenen, die al jarenlang worden bewaakt door de SDF.  

De troepen van Al-Sharaa hebben intussen het beruchte detentiekamp van Al-Hol onder controle. Daar zitten al jaren duizenden leden van terreurgroep IS, maar ook hun vrouwen en kinderen. Daarbij zijn ook gevangenen die afkomstig zijn uit landen in West-Europa.

Omdat wordt gevreesd dat de veiligheid van tienduizenden IS-gevangenen in deze chaotische situatie niet kan worden gegarandeerd (zeker niet als het bestand tussen Damascus en de Koerden helemaal zou verkruimelen), zijn de VS van plan om zeker 7.000 gedetineerden over te brengen naar gevangenissen in buurland Irak. 

Naast de VS is ook Turkije een steunpilaar van de regering in Syrië. Turkije financiert en traint ook het Syrische regeringsleger. Na de val van Assad heeft het zijn activiteit ook opgedreven in het Syrisch-Koerdische gebied.

De regering van president Recep Tayyip Erdogan zag een autonoom Koerdisch gebied vlak bij zijn grens nooit zitten, en vreest nu ook voor onrust in de Koerdische regio in Turkije. 

Daar wordt al dagenlang geprotesteerd tegen de situatie van de Koerden in Syrië. Dat is met name zo in de provincie Diyarbakir in het zuidoosten, waar de Koerdische bevolking al dagenlang op straat komt. Enkele dagen geleden was er een mars naar de grens met Syrië.

In Diyarbakir hebben de autoriteiten nu een samenscholingsverbod uitgeroepen. Bijeenkomsten en protestmarsen zijn de komende 4 dagen verboden. Net als "verklaringen aan de pers, het opzetten van tenten, het ophangen van posters en spandoeken."