Vorig jaar hebben er zich 7.360 kandidaat-stamceldonoren aangemeld bij het Rode Kruis-Vlaanderen. Dat zijn er 4 keer meer dan in 2024. En nog opvallender: daar zaten 2.972 kandidaten bij met Marokkaanse of Turkse roots, maar liefst 40 keer meer dan het jaar voordien. "We kunnen spreken van een Berrin- en een Hafsa-effect", besluit het Rode Kruis.
Daar is het Hafsa-effect: recordaantal Vlaamse kandidaat-stamceldonoren met Marokkaanse en Turkse roots
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
De 11-jarige Hafsa Bidri was misschien wel dé grote blikvanger van de voorbije editie van De Warmste Week. Ze heeft een levensbedreigende bloedziekte, maar slaagde er niet in om een geschikte stamceldonor te vinden. Dat komt doordat er een groot tekort is aan stamceldonoren met Afrikaanse, Turkse en gemengde roots.
De juffen van Hafsa trokken naar het Warmste Huis in Genk om de aandacht te vestigen op haar situatie. "Aan alle Marokkanen in België: meld je aan als stamceldonor, zodat Hafsa langer in leven kan blijven", vroegen ze.
Die oproep is dus een doorslaand succes gebleken. 2025 was voor het Belgische stamcelregister een kantelpunt, zegt het Rode Kruis-Vlaanderen. "Er is een gigantische sprong gekomen in het aantal kandidaat-stamceldonoren met roots buiten Europa, en dan specifiek uit Marokko en Turkije", zegt Vincent Verbeecke van het Rode Kruis.
Dat komt volgens Verbeecke dankzij Hafsa, maar ook dankzij de 8-jarige Berrin. Dat meisje uit Zonhoven, met Turkse roots, had eveneens een levensnoodzakelijke stamceltransplantatie nodig en deed in februari 2025 een oproep.
Beide oproepen hebben geleid tot bijna 3.000 nieuwe kandidaat-stamceldonoren met Turkse en Marokkaanse roots. Een groot verschil, zegt Verbeecke. "Zo kunnen we ook een kans geven aan mensen met roots die buiten Europa liggen om een goede stamceldonor te vinden."
De grote uitdaging is nu om systematisch veel kandidaat-stamceldonoren te krijgen
Vincent Verbeecke, Rode Kruis-Vlaanderen
Of dat grotere aantal kandidaten ook tot meer matches heeft geleid, kan het Rode Kruis nu nog niet zeggen. "Maar op termijn zal dat sowieso wel een gigantisch effect hebben voor mensen met Marokkaanse of Turkse roots die een stamceldonor zoeken."
Toch is de klus met dit eerste succes nog niet geklaard. "De grote uitdaging is om systematisch veel kandidaat-stamceldonoren binnen te krijgen die een correcte afspiegeling van de samenleving vormen", zegt Verbeecke. "Het beste is dat mensen zich spontaan aanmelden. Dan weten we dat als er verder in de toekomst een match zou zijn, ze ook zullen voortgaan met dat traject. Zij kunnen levens redden."
Wil je je kandidaat stellen als stamceldonor? Dat kan op de website www.stamceldonor.be van het Rode Kruis. Na een bloedafname en een gesprek met een arts kom je dan terecht in een internationale databank. De kans bestaat dat je dan wordt opgeroepen om stamcellen te doneren.
Geschikte donor vinden, is erg moeilijk
Vorig jaar werden er in België 333 stamceltransplantaties uitgevoerd via het stamcelregister tussen mensen die niet verwant waren met elkaar. 171 van die transplantaties gebeurden in Vlaanderen. Tegelijk bleven er 540 Belgen op zoek naar een stamceldonor, 15 meer dan in 2024.
Een stamceltransplantatie kan levensnoodzakelijk zijn bij sommige bloed- en beenmergaandoeningen zoals leukemie of Beta thalassemie. Bij zo'n ingreep worden de zieke stamcellen vervangen door de stamcellen van een gezonde donor.
Maar een geschikte donor vinden, is erg complex. De weefseltypes moeten zeer goed tot perfect overeenkomen. De kans op zo'n match is het grootst binnen de eigen familie. Is er daar geen match te vinden, dan kunnen patiënten zich wenden tot het internationale stamcelregister.
