Dat jonge kinderen vaak weigeren om nieuwe voeding te proeven, is helemaal normaal en zelfs genetisch bepaald. Dat zegt Filip Fontaine, voorzitter van het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM). Het fenomeen heet 'voedselneofobie': een aangeboren reflex die kinderen voorzichtig maken tegenover onbekend eten. Ouders hoeven zich daar dus niet schuldig over te voelen, benadrukt Fontaine. Weerstand tegen nieuwe smaken is geen opvoedfout, maar een natuurlijk ontwikkelingsstadium.
Proeft jouw kind met veel moeite iets nieuws? Niet jouw schuld, maar die van onze genetica
Het kan de hel op aarde zijn, zegt Filip Fontaine, voorzitter van het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM): ruziemaken met je jonge kind wanneer het iets niet wil leren eten. "Die frustratie is begrijpelijk en bij vele ouders herkenbaar", zegt hij. Maar als je het wetenschappelijk onderzoek erop nakijkt, heeft dat gedrag volgens hem een logische verklaring.
En daarbij is 'voedselneofobie' het sleutelwoord. "Dat is de specifieke afkeur die sommige kinderen, tussen de 2 en 6 jaar oud, kunnen hebben voor nieuw voedsel", legt Fontaine uit in de 'De Wereld van Sofie' op Radio 1. "Voedselneofobie gaat verder dan louter kieskeurig zijn. Kieskeurig ben je over eten dat je kent, maar kinderen met voedselneofobie weigeren vooral eten dat ze nog niet kennen."
Vanaf hun 7de verjaardag beginnen kinderen meer open te staan voor nieuwe smaken
Filip Fontaine, CEO van VLAM
En de reden daarvoor heeft met onze menselijke evolutie te maken. "Kinderen op die leeftijd zijn vaak nog niet slim genoeg om risico's in te schatten. Ze moeten nog leren dat ze niet zomaar alles in de mond mogen steken. Zeker in het verre verleden kon dat al eens gevaarlijk zijn."
Zuur en bitter
Met andere woorden: voedselneofobie is dus eigenlijk gewoon een genetisch vastgelegd instinct om jonge kinderen te behoeden voor giftig eten.
Een kind dat in verzet gaat tegen nieuw voedsel, is dus niet vreemd en zelden de schuld van de ouders, stelt Fontaine ons gerust. Het wordt bovendien gemakkelijker om hen nieuwe dingen te laten proeven naarmate ze ouder worden. "Omstreeks hun 7e verjaardag beginnen kinderen meer open te staan voor nieuwe smaken."
Filip Fontaine, CEO van het VLAM, over kinderen en eten
Maar op die leeftijd zijn ze wel nog steeds gevoelig voor de textuur van het eten: ze zijn sneller geneigd om iets glad te eten dan iets ruw. "Van zodra kinderen 10 tot 12 jaar oud zijn, zullen ze vooral op smaak letten bij het al dan niet lusten van iets nieuw."
"Onze genetica verklaart trouwens ook waarom we in principe niet graag bittere of zure dingen eten", voegt Fontaine eraan toe. Ook op dat vlak proberen onze instincten ons te beschermen. "Ons brein associeert een zure smaak vaker met bedorven voedsel, terwijl een bittere smaak vaker zou wijzen op giftigheid", zegt Fontaine.
15 keer proeven
Maar zelfs als je kind zich verzet, mag je niet te snel opgeven wanneer je hem of haar iets nieuws probeert te leren eten. Een nieuwe smaak moet je volgens Fontaine immers 10 tot 15 keer proeven vooraleer je hem echt accepteert. "Als je na 4 pogingen al opgeeft bij het leren eten van een spruitje, zal het kind het inderdaad nooit leren smaken", zegt Fontaine. Volhouden is dus de boodschap.
Wat je thuis leert eten, blijft bovendien nog jarenlang je referentiekader. "Wanneer jongvolwassenen zelf beginnen te koken, grijpen ze meestal terug naar wat ze van thuis kennen. Nieuwe recepten passen ze aan hun comfortzone aan, met vertrouwde ingrediënten", legt hij uit.
Net omdat opvoeding zo’n grote rol speelt, veranderen onze eetgewoontes maar traag. En dat is niet zonder gevolgen, waarschuwt Fontaine. "We slagen er bijvoorbeeld nauwelijks in om de zogenoemde eiwitshift te maken: dierlijke eiwitten vervangen door plantaardige, zoals bonen."
"In 8 jaar tijd zijn we amper één procent opgeschoven, ondanks alle campagnes en beleidsinitiatieven. Nochtans is die eiwitshift cruciaal voor het milieu."
