Het UZ Leuven heeft een nieuwe bloedtest ontwikkeld om kanker vroegtijdig op te sporen. De test is veel gevoeliger dan de klassieke onderzoeksmethode. Vandaag is vaak nog een biopsie nodig, waarbij een klein stukje weefsel wordt weggenomen en onderzocht, soms onder verdoving. Dankzij de nieuwe test zullen biopsieën in de toekomst minder vaak nodig zijn, zegt professor genetica Joris Vermeesch. De onderzoekers hopen dat de test tegen het einde van het jaar klaar is voor gebruik.
Innovatieve test uit Leuven maakt kankerdiagnose mogelijk via eenvoudige bloedtest
Joppe De Hert
Gepubliceerd:
De nieuwe DNA-test om kanker op te sporen is een bloedtest. In plaats van het tumorweefsel rechtstreeks te onderzoeken, wordt gezocht naar genetisch materiaal afkomstig van tumoren dat in het bloed terechtkomt.
Die bloedtest combineert 2 complementaire methoden. Dat wil zeggen dat de test 2 zaken opspoort: zowel mutaties die kanker kunnen veroorzaken als patronen in de DNA-fragmentjes die op een tumor wijzen en specifiek zijn voor het celtype waaruit de kanker is ontstaan.
Die 2e methode – het opsporen van patronen in DNA-fragmentjes – is gebaseerd op een nieuwe techniek, fragmentomics. Het profiel van de DNA-fragmentjes vormt een soort vingerafdruk van de tumor.
"Veel gevoeliger"
Volgens het UZ Leuven verhoogt de combinatie van die 2 analyses de kans om kanker vast te stellen, omdat ze onafhankelijke informatie geeft over de aanwezigheid van een tumor.
"De combinatie van klassieke mutatiescreening met de analyse van DNA-fragmenten maakt de test veel gevoeliger", zegt professor en geneticus aan het CME, Joris Vermeesch.
"Dat opent nieuwe mogelijkheden om verschillende soorten kanker nauwkeuriger en waarschijnlijk ook vroeger op te sporen, al moeten die toepassingen nu verder klinisch worden onderzocht."
Patiënten met Li-Fraumeni-syndroom
De nieuwe DNA-test is ook minder invasief dan de klassieke biopsie (een medische procedure waarbij een stukje tumorweefsel uit het lichaam verwijderd wordt om onder de microscoop te onderzoeken, red.) en kan herhaaldelijk worden uitgevoerd.
Dat biedt kansen om het ziekteverloop in de tijd op te volgen, het effect van behandelingen te meten en herval vroeger op te sporen.
Het is net voor die toepassingen dat de test in eerste instantie wordt ontwikkeld. "Een van de eerste patiëntengroepen waarbij we de techniek testen, zijn mensen met het Li-Fraumeni-syndroom: een erfelijke aandoening die gepaard gaat met een zeer hoge kans op het ontwikkelen van kanker", legt professor Vermeesch uit.
"Voor deze groep bestaat een grote medische nood aan gevoelige methoden om kanker tijdig op te sporen en te identificeren."
Het Li-Fraumeni-syndroom kwam onlangs nog in het nieuws, nadat er in ons land 52 kinderen werden verwekt met het sperma van een Deense donor die drager is van het kankerverwekkende gen.
Verder lopen er ook al studies bij patiënten met borstkanker, colorectale (tumoren die ontstaan in de dikke darm of endeldarm), endocriene (klieren die hormonen produceren) en hematologische kankers (gelinkt aan het bloed, beenmerg en lymfestelsel).
Op termijn ook voor preventieve screening
De technologie van de nieuwe test is klaar voor commerciële ontwikkeling. Er wordt verwacht dat de test eind dit jaar al gebruikt zal worden in de klinische praktijk.
Op termijn zou de technologie ook een rol kunnen spelen bij preventieve screening van de algemene bevolking, al is er daarvoor nog meer onderzoek nodig.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
