Dat ook oudere vrouwen nog steeds seksueel actief zijn, en ook op jongere mannen kunnen vallen, is de Vlaamse televisiekijker niet gewend. Dat zegt communicatiewetenschapper Femke De Sutter (UGent), nu Marianne in 'Thuis' een zogenoemde 'toyboy' heeft gevonden. "Seksualiteit bij ouderen, en zeker bij oudere vrouwen, komt historisch gezien amper aan bod in de Vlaamse cinema." Maar, zegt De Sutter, zulke representatie is net heel belangrijk om taboes te doorbreken.
Toyboy van Marianne in 'Thuis' doorbreekt taboe: "Seksualiteit bij oudere vrouwen komt amper in beeld"
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Samenvatting:
In 'Thuis' op Eén heeft het personage Marianne, bijna 80, een relatie met een jongere man, wat voor veel kijkers verrassend kan zijn.
"Seksualiteit bij ouderen, en zeker bij oudere vrouwen, komt historisch gezien eigenlijk amper aan bod in de Vlaamse cinema," reageert communicatiewetenschapper Femke De Sutter (UGent).
De Sutter benadrukt dat meer realistische en positieve representatie van oudere vrouwen met een actief liefdesleven belangrijk is om taboes te doorbreken.
Het wordt misschien even slikken voor de kijkers van Thuis op Eén. Niet alleen keert het personage Marianne terug van haar reis met haar zus Claire, de 2 zussen brengen ook een opvallend gezelschap mee: een knappe toyboy. In de komende weken krijgen kijkers te zien hoe Mariannes omgeving — zij nadert in de reeks de 80 — op die relatie reageert.
Dat Marianne een jongere man aan haar zijde heeft, kan voor sommige kijkers verrassend zijn. Maar eigenlijk zijn Vlaamse televisiekijkers het sowieso al niet gewend om oudere vrouwelijke personages te zien met een actief liefdesleven.
"Seksualiteit bij ouderen, en zeker bij oudere vrouwen, komt historisch gezien amper aan bod in de Vlaamse cinema", zegt communicatiewetenschapper Femke De Sutter (UGent). Zij onderzoekt voor haar doctoraat de representatie van oudere vrouwen in Vlaamse films en series tussen 1945 en 2022.
Enkele fragmenten uit Thuis
Historisch gezien zijn oudere vrouwen sterk ondervertegenwoordigd in film en televisie
Femke De Sutter, communicatiewetenschapper (UGent)
"Historisch gezien zijn ouderen sterk ondervertegenwoordigd in film en televisie. En wanneer ze wél verschijnen, krijgen ze vaak stereotype rollen die vooral in functie staan van andere personages. Denk aan de zorgzame oma of de kregelige tante."
Vrouwen als aseksueel
Marianne is in Thuis nu wat sommigen een 'cougar' zouden noemen: een oudere vrouw die bewust kiest voor een jongere man. Een term met vaak een eerder negatieve connotatie.
Dat stereotype duikt volgens De Sutter vaker op in het buitenland dan bij ons. Denk aan de iconische film 'The Graduate' (1967), waarin het kersvers afgestudeerde hoofdpersonage, gespeeld door Dustin Hoffman, verleid wordt door de oudere, aantrekkelijke Mrs. Robinson. "Op het Vlaamse beeldscherm is zoiets eerder zeldzaam", zegt De Sutter.
Integendeel: lange tijd werden de oudere vrouwen in Vlaamse films eerder als aseksuele personen uitgebeeld, zegt ze. "Voor oudere mannen geldt het omgekeerde: hun liefdesleven komt veel meer aan bod. Bovendien is er minder taboe rond wanneer een oudere man in films een relatie heeft met een jongere vrouw."
Wat wel opvalt in De Sutters onderzoek, is dat we in Vlaamse films wel meer oudere vrouwen te zien krijgen in het algemeen. Zeker in vergelijking met Hollywood, merkte ze. "Dat heeft veel te maken met het dramagenre, waarin familieverhalen centraal staan. Daarin spelen oudere vrouwen vaker een belangrijke rol. Dramafilms zijn hier erg populair."
Mee met de tijdsgeest
In de jaren 90 veranderde het beeld van de oudere vrouw mee met de tijdsgeest. "Er ontstond in de maatschappij het idee van 'succesvol ouder worden', dat sijpelde mee door naar films", zegt De Sutter. "Oudere vrouwen werden vaker voorgesteld als actief, sociaal en nog steeds verliefd en betrokken in de samenleving."
Recente films tonen dat die evolutie zich voorzichtig doorzet. In 'Achter de wolken' (2016) wordt een liefdesrelatie tussen 2 oudere mensen ook op seksueel vlak in beeld gebracht. Toch blijft dat wennen voor het publiek. "Mijn studenten reageren vaak ongemakkelijk op naakte oudere lichamen. Dat zijn we niet gewoon, en er rust nog altijd een taboe op."
Ook relaties tussen oudere vrouwen en jongere mannen verschijnen steeds vaker, zoals in 'Babygirl' met Nicole Kidman of in 'Knokke Off'. Zulke scènes veroorzaken wel nog veel ophef. "Net omdat ze zo uitzonderlijk zijn, choqueren ze. Dat taboe zou kleiner zijn als we dit soort relaties vaker en realistischer zouden tonen."
Tegelijk verschijnen er meer films die liefde en seksualiteit op latere leeftijd positief benaderen, zoals 'Good Luck to You, Leo Grande' met Emma Thompson. In die film gaat een gepensioneerde schooljuf - een rol waarvoor Thompson meerdere awardnominaties binnensleepte - op latere leeftijd op zoek naar "de eerste goede seks" in haar leven.
"Die film toont seksualiteit op oudere leeftijd als iets volkomen normaals", zegt De Sutter. En zulke verfilmingen kunnen op termijn de maatschappelijke perceptie positief veranderen. "Oudere mensen hebben nog steeds seks. Dat is gewoon een realiteit", besluit ze.
