Leuvense handelaars lijken vaker voor Engels te kiezen, maar "weinig kans dat Nederlands in gevaar komt"

Wie door de Muntstraat of Tiensestraat wandelt, krijgt al snel de indruk dat Engels bij veel Leuvense handelaars en restaurants de voertaal is geworden. Namen van restaurants, gerechten en hele Engelstalige menu's prijken in het straatbeeld.

Voorbijgangers lijken dat gevoel te bevestigen. "We zijn vandaag in een koffiebar al aangesproken in het Engels", zegt een vrouw. "Het is onaangenaam om te moeten communiceren in een andere taal in je eigen stad." Een jonge vrouw merkt de evolutie ook. "Het is inderdaad een beetje raar, want je gaat er in Leuven toch van uit dat je in het Nederlands bediend wordt, maar mij maakt het niet zoveel uit." Een andere voorbijganger vindt het een jammerlijke evolutie. "Onze taal gaat verloren. Eerst de dialecten en nu het Nederlands zelf." 

De evolutie is ook de Vlaamse Volksbeweging opgevallen, een organisatie die zich inzet voor de bescherming van het Nederlands."We zien het de laatste jaren steeds vaker, vooral in bars en restaurants", zegt directeur Nick Peeters. "Het gaat inderdaad om menu's en namen van zaken, maar ook personeel dat geen Nederlands spreekt."

Ook bij N-VA Leuven komen gelijkaardige signalen binnen. "We kaarten vaker taalkwesties aan op de gemeenteraad", legt fractieleider Zeger Debyser uit. "Dat gaat nooit over handelaars, want daar geldt vrijheid van taal. Toch komen Leuvenaars na zo'n discussie aankloppen met hun ervaringen in een winkel of restaurant."

Volgens Peeters heeft dat vooral te maken met het internationale karakter van de stad. "Leuven heeft een grote internationale gemeenschap. Naast de gewone migratie van een centrumstad trekt Leuven veel internationale studenten en werknemers aan. Daar zetten de universiteit en technologische bedrijven zoals Imec hard op in. Voor handelaars is het evident om daar op in te zetten en ook internationale studenten een job te geven."

Waarom kiezen ondernemers bijvoorbeeld voor een Engelse naam? Doctor-assistent Nederlandse taalkunde Karlien Franco van KU Leuven ziet enkele oorzaken. "We weten uit onderzoek dat Engels de taal is van de geglobaliseerde wereld. Als mensen met andere nationaliteiten in contact komen, is Engels de taal die ze gebruiken. Door Engelstalige media vinden we de taal hip en modern. Met slogans of namen willen bedrijven tonen dat ze hip zijn. Dat ga je natuurlijk sneller zien bij een ketenrestaurant of een bar dan bij de bakker om de hoek."

Al dat Engels hoeft geen bedreiging te zijn voor het Nederlands, zegt Franco. "Sommige mensen zijn daar bang voor, maar er is weinig kans dat onze moedertaal in gevaar komt. In de geschiedenis heeft onze taal al vaak onder druk gestaan. Toch is het Nederlands blijven bestaan. Het is bijvoorbeeld geen probleem dat mensen vaker Engelse woorden gebruiken: dat is nu eenmaal een natuurlijk deel van taal. Een belangrijk teken is dat ouders hun kinderen bijna altijd in het Nederlands opvoeden."

Peeters vindt het belangrijk om het Nederlands in de kijker te zetten. "Dat komt niet uit bekrompenheid, maar uit bezorgdheid. Taal verbindt mensen, en we vrezen dat overmatig gebruik van andere talen in de handel tot isolatie kan leiden. Daarom proberen we het Nederlands in Leuven te stimuleren: sinds 2024 reiken we de Meester Jan-prijs uit aan Leuvense handelszaken die een originele Nederlandstalige naam hebben."

Debyser is voorstander van dat soort initiatieven. "Natuurlijk willen we de handelaars niet nog meer regels opleggen", zegt hij. "Ze hebben het al moeilijk genoeg. Sensibiliseren is hier meer op zijn plaats. Een verandering in taalgebruik zal uiteindelijk toch van de handelaars zelf moeten komen."