Bij een zware brand in het Zwitserse skioord Crans-Montana zijn tijdens de nieuwjaarsnacht 40 doden en 119 gewonden gevallen. Alles wijst erop dat de brand in het café is ontstaan door feestvuurwerk.
40 doden, 119 gewonden en ook Belgen bij slachtoffers: dit weten we over de cafébrand in Zwitserland
Wat is er gebeurd?
Rond 1.30 uur op nieuwjaarsnacht is brand uitgebroken in de bar Le Constellation, in het Zwitserse skioord Crans-Montana. Alles wijst erop dat de brand is ontstaan door zogenoemde vuurwerkfonteinen.
Op beelden is te zien hoe het vuurwerk, dat bevestigd was aan champagneflessen, dicht bij het plafond werd gehouden. Het plafond van het ondergrondse etablissement was bekleed met geluidsisolatie
In het begin was er sprake van een explosie gevolgd door een brand, maar het ging net andersom.
De autoriteiten gaan uit van een 'embrasement généralisé' of een 'flashover': een uitbarsting waarbij de hete rookgassen zich opstapelen tegen het plafond en plots ontvlammen.
Le Constellation is een café met een ondergrondse zaal. De toegang en uitgang is op het gelijkvloers. Een trap verschaft toegang tot het ondergrondse gedeelte. Het etablissement werd vooral door jongeren bezocht.
Op een persconferentie sprak de Zwitserse president Guy Parmelin van "een van de zwaarste tragedies die ons land ooit heeft gekend" en van "een drama zonder voorgaande".
"Tal van levens, vooral van jonge mensen, zijn bruusk afgebroken", zei hij. De president prees de solidariteit tussen de kantons en bedankte ook de buurlanden, waaronder Duitsland, Italië en Frankrijk, die hulp aanboden.
De Zwitserse president kondigde op nieuwjaarsdag aan dat de vlaggen, onder meer aan het Federaal Paleis, 5 dagen halfstok zullen hangen. Hij betuigde zijn medeleven aan de families en naasten van de slachtoffers.
Hoeveel slachtoffers zijn er gevallen?
Tijdens de eerste persconferentie werd al duidelijk dat de tol zwaar is. Er vielen "verschillende tientallen doden", zei Frédéric Gisler, commandant van de politie van het kanton Wallis.
Op een 2e persconferentie volgde deze update: "Er zijn een 40-tal doden en ongeveer 115 gewonden gevallen, van wie de meesten er heel erg aan toe zijn."
Tijdens een 3e persmoment, op 2 januari, werd het dodental van 40 bevestigd, terwijl het aantal gewonden is opgelopen tot 119. De slachtoffers hebben uiteenlopende nationaliteiten.
Onder de gewonden zijn daarnaast 71 Zwitsers, 14 Fransen, 11 Italianen, 4 Serviërs, 1 Bosniër, 1 Portugees, 1 Pool en 1 Luxemburger. Daarnaast zijn er nog een aantal mensen van wie de identiteit wel bekend is, maar de nationaliteit niet.
Omdat vele gewonden zwaar verminkt zijn door de brandwonden, neemt de identificatie heel wat tijd in beslag. Pas op 3 januari konden de eerste vier dodelijke slachtoffers geïdentificeerd worden: het gaat om twee Zwitserse vrouwen van 16 en 21 jaar en twee Zwitserse mannen van 16 en 18 jaar.
Intussen konden er al 24 dodelijke slachtoffers geïdentificeerd worden. Ook de dodelijke slachtoffers van de brand hebben uiteenlopende nationaliteiten. Het jongste slachtoffer is amper 14 jaar.
Zijn er ook Belgen bij de slachtoffers?
Nadat er aanvankelijk onduidelijkheid over was, liet de FOD Buitenlandse Zaken weten dat er 3 Belgen bij de slachtoffers zijn: 2 meisjes en een jongen.
Een van die meisjes, een jonge vrouw uit Waals-Brabant, was een van de vermisten na de brand. De FOD Buitenlandse Zaken bevestigt dat ze inmiddels geïdentificeerd is als 1 van de overledenen.
De 2 andere Belgische slachtoffers raakten gewond bij de brand: eentje is lichtgewond en mocht het ziekenhuis al verlaten, de tweede (die zowel de Belgische als Zwitserse nationaliteit heeft) is er erger aan toe en wordt overgebracht naar een gespecialiseerd centrum in ons land.
Hoe hebben de hulpdiensten gereageerd?
De brandweer, 13 helikopters, 3 vrachtwagens en 42 ziekenwagens zijn ingezet. "35 mensen zijn met eigen middelen naar het ziekenhuis gegaan. Tachtig slachtoffers zijn met ziekenwagens naar het ziekenhuis gebracht", zei Mathias Reynard, de minister van Gezondheid van Wallis.
Mathias Reynard: "Frankrijk, Duitsland en Italië hebben hulp aangeboden"
Het lokale ziekenhuis van Sion kon de toestroom van gewonden niet aan. Daarom zijn er slachtoffers overgebracht naar ziekenhuizen in heel Zwitserland, waaronder die van Lausanne, Genève en Zürich.
Ongeveer de helft van de gewonden worden overgebracht naar gespecialiseerde brandwondencentra in Europese landen. Onder meer Frankrijk, Duitsland en Italië hebben medische hulp aangeboden. België zal 7 jonge patiënten opvangen voor verdere verzorging. Zij zullen worden verdeeld over de verschillende brandwondencentra in ons land.
De Zwitserse overheid heeft een infolijn opengesteld voor bezorgde familieleden, vrienden en kennissen. Daar krijgen ze ook psychologische ondersteuning als ze dat wensen.
Waar ligt Crans-Montana?
Crans-Montana ligt in het hart van de Zwitserse Alpen, op 40 kilometer ten noorden van de Matterhorn en 130 kilometer ten zuiden van Zürich.
De gemeente telt 10.000 inwoners en strekt zich uit van de Rhône-vallei tot aan de Plaine Morte-gletsjer.
Het is een populair, zonnig skigebied met best wat geschiedenis. Zo vond de eerste downhill-skirace er plaats, in 1911. En de streek huisvest elk jaar in augustus het prestigieuze European Masters-golftornooi.
Crans-Montana ligt op 5 kilometer van de stad Sierre, waar in 2012 een dodelijk ongeval gebeurde met een Belgische bus in een tunnel. Daarbij kwamen onder meer 22 Belgische kinderen en 6 volwassenen om het leven.
