Mysterieuze droneaanval op Poetins buitenverblijf: feit of door Rusland verzonnen?

Het is een opmerkelijk verhaal. Gisterennamiddag komt de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov met een mededeling: Oekraïne zou een buitenverblijf van Poetin hebben aangevallen met 91 drones. Die zouden door de luchtafweer allemaal onschadelijk zijn gemaakt. 

De doelen voor vergeldingsacties waren al vastgelegd, zei Lavrov. Rusland zou door deze aanval ook z'n onderhandelingspositie in de vredesgesprekken, die geleid worden door de VS, moeten herzien.

De Oekraïense president Zelensky was er als de kippen bij om te ontkennen dat zo'n droneaanval had plaatsgevonden. Het waren volgens Zelensky niks dan leugens, waarmee Rusland het vredesproces nog maar eens wou ondermijnen. De Russen zouden deze vermeende aanval ook als voorwendsel gebruiken voor een grootschalige aanval op Kiev.

Zelensky was net terug uit Florida, na een relatief succesvolle gespreksronde met de Amerikaanse president Trump. Volgens de Russen zou de aanval gebeurd zijn net op het moment dat Zelensky en Trump met elkaar spraken.

Poetin had Trump ook zelf op de hoogte gebracht van de aanval, in een telefoongesprek na de ontmoeting met Zelensky.

Rusland heeft tot nog toe geen bewijs geleverd van de aanval. Er zijn geen beelden verspreid of getuigenverslagen naar buiten gebracht. Russische kranten konden niemand vinden in de buurt van het buitenverblijf - dat overigens wel afgelegen is - die iets gemerkt had van tientallen drones die tot ontploffing werden gebracht door luchtafweergeschut.

De nood aan bewijs lachte Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov weg in een briefing voor journalisten. 

"Er blijven dus nog heel veel vragen", zegt Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp, vanuit Moskou. "Het nieuws over de aanval werd verspreid door Lavrov, de minister van Buitenlandse Zaken. Dat is vreemd, want normaal zou dit soort communicatie van het ministerie van Defensie komen."

Dat gaf zoals gewoonlijk 's morgens cijfers over de nachtelijke droneaanvallen van Oekraïne op Rusland. "Maar in die briefing werd niets gezegd over tientallen drones boven Valdai, de plaats in de provincie Novgorod waar het buitenverblijf in kwestie staat."

"Later op de dag was er ook een vergadering van Poetin met toplui van het leger. Ook daar werd niets gezegd over een grote droneaanval op het buitenverblijf."

Heeft Rusland dit verhaal dan echt verzonnen, zoals de Oekraïners zeggen?

"De timing is alleszins opmerkelijk", schat Groot Koerkamp in. "Zelensky was net bij Trump geweest. Oekraïne zou zichzelf in de voet schieten door zo'n gewaagde aanval te doen op een woning van Poetin, mocht die in het verkeerde keelgat schieten bij de Amerikaanse president."

Want dat is inderdaad wat er gebeurd lijkt te zijn. Trump zei vandaag aan journalisten dat hij "erg boos was over de aanval", waarover Poetin hem verteld had.

"Er werd wel gespeculeerd dat men in het Kremlin niet tevreden was over de redelijk positieve uitkomst van de gesprekken in Florida." De VS zou daar onder andere akkoord zijn gegaan met veiligheidsgaranties voor Oekraïne, die moeten beletten dat Rusland ooit weer zou aanvallen.

"Door dit nieuws naar buiten te brengen, zou Trump zijn houding ten opzichte van Oekraïne weer kunnen herzien." En dat zou dan in het voordeel van Rusland zijn.

Oekraïne heeft nog nooit eerder een buitenverblijf van Poetin aangevallen, maar wel al andere doelwitten diep in Rusland geraakt. Oekraïne valt geregeld olieraffinaderijen aan, en voerde in juni ook Operatie Spinnenweb uit. Daarmee viel het gevechtsvliegtuigen op 5 verschillende luchtmachtbassissen in Rusland aan, met verborgen drones die vertrokken vanuit Rusland.

Groot Koerkamp herinnert zich ook hoe Oekraïne er de eerste jaren van de oorlog in slaagde om een drone boven het Kremlin te laten vliegen. "Dat was vooral een symbolische actie, een Oekraïense drone vlak boven de werkvertrekken van Poetin. Daarmee konden ze tonen hoe ver ze konden komen." 

Het lijkt voor andere analisten ook onwaarschijnlijk dat Oekraïne op dit moment een gelijkaardige, en nog veel grotere actie zou uithalen bij een buitenverblijf van Poetin.

Het Kremlin heeft niet gezegd of Poetin op het moment van de aanval in het buitenverblijf aanwezig zou geweest zijn. Het is trouwens niet het enige verblijf waar hij geregeld vertoeft.

"Deze residentie in Valdai, te midden van bossen en meren, zou de favoriete residentie van de Russische president zijn, maar hij heeft er een hele reeks", zegt Groot Koerkamp. "Er is er nog een buiten Sint-Petersburg, buiten Moskou en ook een in Sotsji, aan de Zwarte Zee."

"In verschillende van die residenties zijn ook identieke kamers. Daarmee is het onmogelijk om te zien waar Poetin is, als hij bijvoorbeeld videoboodschappen de wereld in stuurt. Het Kremlin doet er alles aan om hem onvindbaar te maken."