Patiënten die niet meewerken aan fraudeonderzoek naar zorgverleners riskeren zelf sancties

Het RIZIV, het rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering, wil beter kunnen optreden tegen fraude bij zorgverleners. Ze hebben een actieplan uitgewerkt met 42 concrete maatregelen die hen daarbij zouden kunnen helpen. 

Een opvallende maatregel: patiënten die niet willen meewerken als hun zorgverlener gecontroleerd wordt op fraude, zouden daar een sanctie voor krijgen. Over welke sanctie het gaat, is nog niet duidelijk. Het zou kunnen gaan om "kleine financiële sancties". 

Het RIZIV heeft de patiënten nodig om die fraude te kunnen bewijzen, maar volgens hen weigeren patiënten soms mee te werken. Reden voor die weigering is vaak loyaliteit naar hun zorgverlener toe. Maar soms worden ze ook onder druk gezet of halen ze zelf ook financieel voordeel uit de fraude, omdat ze met hogere facturen recht hebben op een zorgpremie. 

Het is onduidelijk hoeveel patiënten weigeren aan zo'n onderzoek mee te werken, maar "we zouden de maatregelen niet willen invoeren als het onnodig was", klinkt het bij het RIZIV. 

Bevoegd minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) spreekt over een signaalmaatregel. "Fraudegevallen zijn uiterst zeldzaam, maar de gevallen die er zijn, zijn wel bijzonder schadelijk voor het vertrouwen in het systeem en de grote meerderheid zorgverleners die wel eerlijk zijn en het beste voorhebben met hun patiënten." 

Daarom vindt hij het belangrijk dat ook patiënten meewerken aan fraudeonderzoek: "We horen van het RIZIV dat patiënten niet altijd willen meewerken aan dat onderzoek. Als mensen dat echt weigeren, kan je ook geen onderzoek voeren. Burgers hebben de plicht om mee te werken." 

Volgens Vandenbroucke zal een patiënt voortaan kunnen checken welke zorgen er voor hem of haar in rekening gebracht zijn, ook al heeft de mutualiteit dat voor hen betaald. "Als ze zulke extra kosten opmerken, dan moeten en kunnen ze dat melden bij hun mutualiteit."

Het volledige actieplan is wel goedgekeurd door de regering, maar het zal nog even duren voordat alle punten ook omgezet zijn in concrete wetgeving, aldus Vandenbroucke. 

Het Vlaams patiëntenplatform vindt het goed dat fraude aangepakt wordt, maar betreurt dat er "vanuit wantrouwen" wordt geredeneerd. "Het is vreemd om te vertrekken vanuit de idee dat mensen niet zouden willen meewerken en daarvoor meteen met geldboetes gedreigd wordt", zegt directeur Else Tambuyzer. Ze vreest dat kwetsbare patiënten die al veel kosten hebben, het enkel nog moeilijker zullen krijgen.