In Myanmar, in Zuidoost-Azië, zijn vandaag de parlementsverkiezingen gestart. Het zijn de eerste verkiezingen in 5 jaar. Volgens het leger, dat het land leidt, is de stembusgang een terugkeer naar de democratie. Maar de verkiezingen worden vooral gezien als een schijnvertoning. De belangrijkste politieke partijen zijn ontbonden en veel van hun leiders zitten gevangen. Bovendien wordt Myanmar verscheurd door een burgeroorlog.
Myanmar houdt eerste verkiezingen in 5 jaar, maar die lijken vooral een schijnvertoning
Samenvatting:
In Myanmar zijn vandaag de parlementsverkiezingen gestart, daarmee willen de militaire machthebbers "stabiliteit" en "verzoening" brengen.
Waarnemers noemen de stembusgang een schijnvertoning. Tientallen partijen zijn ontbonden en politieke tegenstanders zitten in de cel.
Het land wordt ook al bijna 5 jaar verscheurd door een bloedige burgeroorlog.
De laatste parlementsverkiezingen in Myanmar dateren van november 2020. Die werden overtuigend gewonnen door de National League for Democracy (NLD), de partij van Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi. Het leger aanvaardde die uitslag echter niet. Op 1 februari 2021 pleegde het een staatsgreep. Generaal Min Aung Hlaing nam de leiding over. Sindsdien zijn duizenden politieke tegenstanders opgepakt en veroordeeld tot celstraffen, onder wie Aung San Suu Kyi.
De staatsgreep van het leger leidde tot een bloedige burgeroorlog in Myanmar, dat ongeveer 50 miljoen inwoners heeft. Duizenden mensen zijn omgekomen, miljoenen anderen zijn op de vlucht. De economie is erg verzwakt en er zijn grote humanitaire problemen. Maar voor internationale hulporganisaties is het moeilijk om toegang te krijgen tot Myanmar.
De burgeroorlog verscheurt ook vandaag nog altijd het land. Momenteel wordt zowat de helft van Myanmar gecontroleerd door de militaire junta, de andere helft door verzetsgroepen en etnische legers.
Legerleiding: "Stabiliteit en verzoening brengen"
De verkiezingen vinden plaats in 3 fasen. Vandaag wordt gestemd in onder meer de grootstad Yangon. In andere delen van Myanmar wordt gestemd op 11 januari en op 25 januari. Er wordt alleen gestemd in gebieden die door de junta gecontroleerd wordt, in de helft van het land dus. De rest wordt bestempeld als te instabiel.
In totaal doen 57 partijen mee, het merendeel kleinere partijen die enkel lokaal of regionaal deelnemen. Er zijn maar 6 partijen die op landelijk niveau vertegenwoordigd zijn. Een daarvan is de Union Solidarity and Development Party (USDP), die nauw verwant is met de legerleiding.
Officieel willen de militaire machthebbers met de verkiezingen "stabiliteit" en "verzoening" brengen. Maar waarnemers noemen de stembusgang een schijnvertoning, die enkel als doel heeft om de legerleiding een valse democratische legitimiteit te bezorgen.
Geweld en intimidatie
Sinds de staatsgreep zijn ongeveer 40 partijen verboden en ontbonden, waaronder de NLD, de partij van Aung San Suu Kyi. De NLD wilde niet instemmen met de voorwaarden die de militaire legerleiding oplegde. Ook andere oppositiepartijen zijn niet op het stembiljet terug te vinden.
Er is sinds deze zomer een nieuwe wet die zware straffen oplegt aan wie de verkiezingen verstoort. De voorbije weken zijn op basis daarvan meer dan 200 mensen aangeklaagd. Onder hen zijn mensen die protestacties organiseerden of die zich kritisch uitlieten op sociale media. Anderen hadden op openbare plaatsen stickers geplakt met een oproep om de verkiezingen te boycotten.
De junta gebruikt daarnaast geweld en intimidatie om mensen naar het stemlokaal te jagen. Tegelijkertijd wordt de bevolking ook geconfronteerd met dreigementen van rebellengroepen om de verkiezingen te boycotten.
"Burgers langs alle kanten onder druk gezet"
"Burgers worden langs alle kanten onder druk gezet", zei Volker Türk, de hoogste mensenrechtenfunctionaris van de Verenigde Naties, eerder deze week. "Er zijn geen voorwaarden voor de uitoefening van de rechten op vrijheid van meningsuiting, vereniging of vreedzame vergadering."
"Ik denk niet dat iemand gelooft dat deze verkiezingen zullen bijdragen aan het oplossen van de problemen in Myanmar", luidt de conclusie van VN-secretaris-generaal Antonio Guterres.
Nadat hij zijn stem had uitgebracht in een zwaar beveiligd stembureau in de hoofdstad Naypyidaw, vertelde juntaleider Min Aung Hlaing aan de Britse openbare omroep BBC dat de verkiezingen vrij en eerlijk zouden verlopen. "Ik ben de opperbevelhebber van de strijdkrachten, een ambtenaar. Ik kan niet zomaar zeggen dat ik president wil worden," zei hij.
