De Universiteit Antwerpen heeft in Oost-Congo elektrische snelkookpannen uitgedeeld aan 1.600 huishoudens om ontbossing tegen te gaan. In de buurt van het Nationaal Park Virunga koken veel gezinnen op houtskool die uit het park afkomstig is, met grootschalige ontbossing tot gevolg. De komende 3 jaar wil de UAntwerpen nog eens 50.000 pannen verdelen.
UAntwerpen deelt snelkookpannen uit in Oost-Congo om ontbossing tegen te gaan
Het Nationaal Park Virunga in Oost-Congo werd in 1925 het eerste nationale park van Afrika. Het herbergt vandaag de grootste biodiversiteit van het continent, waaronder zo’n 300 berggorilla’s.
Tegelijk worstelt de regio al jaren met economische en sociale problemen en aanhoudend geweld van gewapende groepen. In die context onderzoekt het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid (IOB) van de Universiteit Antwerpen hoe energiegebruik en gewapend conflict samen extra druk zetten op de ecosystemen in Oost-Congo.
Snelkookpannen tegen ontbossing
Vooral rond het Nationaal Park Virunga is die druk groot. De Congolese stad Goma, vlak bij het park, telt naar schatting 2 miljoen inwoners. De meeste gezinnen koken op houtskool, ook al hebben ze vaak toegang tot elektriciteit. Ongeveer twee derde van die houtskool wordt illegaal geproduceerd in het nationaal park.
Bovendien betaalt de lokale bevolking hoge prijzen, omdat gewapende groepen belastingen heffen op de handel. De grootschalige ontbossing vormt een ernstige bedreiging voor de biodiversiteit en tast in het bijzonder het leefgebied van de berggorilla aan, zo meldt het onderzoeksteam van UAntwerpen.
Om het koken op houtskool terug te dringen, verdeelde UAntwerpen elektrische snelkookpannen (EPC’s) onder 1.600 willekeurige huishoudens. Door de hoge druk van de stoom worden gerechten veel sneller gaar.
Als we dit project kunnen opschalen, zou dat tot minder ontbossing kunnen leiden
Marijke Verpoorten, professor UAntwerpen
"Als we dit project kunnen opschalen, zou dat tot minder ontbossing kunnen leiden", zegt professor Marijke Verpoorten die het onderzoek leidt.
“We gingen ervan uit dat het project tot gunstige milieueffecten zou leiden”, legt Verpoorten uit. “Uit onze analyses blijkt dat ongeveer 25 procent van de maaltijden werd bereid met de elektrische snelkookpannen. Zo daalde het gebruik van houtskool met 34 procent."
6 dollar per maand
De snelkookpannen zijn niet alleen ecologisch, ze maken voor Congolese gezinnen ook een verschil op financieel vlak. “Een huishouden in Goma bespaart bijna 6 dollar per maand, een aanzienlijk bedrag in de regio”, zegt Verpoorten.
“Als we dit project kunnen opschalen, zou dat tot minder ontbossing kunnen leiden, wat een positief effect op het leefgebied van de berggorilla’s kan hebben. Het zou ook minder inkomsten voor de gewapende groepen kunnen betekenen.”
Het project krijgt daarom een vervolg. De komende 3 jaar zullen nog eens 50.000 snelkookpannen verdeeld worden in de regio. Recent werd een extra waterkrachtcentrale gebouwd, zodat een breed gebruik van de EPC’s mogelijk wordt, meldt het onderzoeksteam.


