De gemeentes in Wallonië zijn te talrijk en vooral te klein om de bevoegdheden van de provincies over te nemen als die in 2030 verdwijnen, zoals het gewest dat plant. Dat zegt Bert Kruismans, auteur en Wallonië-kenner. "Bij de overstromingen in de zomer van 2021 was het heel duidelijk dat de gemeenten dat niet aan konden, ze zijn veel te klein."
Adieu provincies in Wallonië tegen 2030? "Gemeentes zijn veel te klein om bevoegdheden over te nemen"
Alexander Verstraete
Gepubliceerd:
Geen provincies meer in Wallonië: dat is het doel van de regionale regering tegen 2030. Minister van Lokale Besturen François Desquesnes (Les Engagés) heeft de provincies recent gevraagd voor 1 mei 2026 te laten weten welke van hun bevoegdheden ze willen behouden en welke een ander bestuursniveau kan overnemen.
"Walen liggen hier even wakker van als Vlamingen als het gaat over de afschaffing van provinciale instellingen, namelijk niet", zegt Bert Kruismans in De Wereld Vandaag op Radio 1. Hij is naast standupcomedian en auteur Walloniëkenner en hij woont ook in het gewest. "Ze zijn natuurlijk wel een beetje bang dat tussen hun lokale bestuur en het gewest geen andere bestuurslaag meer zal zitten."
15.000 inwoners
In tegenstelling tot in Vlaanderen, hebben in Wallonië de voorbije jaren nauwelijks gemeentefusies plaatsgevonden en net dat is volgens Kruismans een groot probleem. "Sinds 1 januari 2025 vormen Bastenaken en Bertogne een fusiegemeente, meteen de enige in het hele gewest. Vorig jaar zei de Union des Villes et Communes de Wallonie dat een gemeente minstens 15.000 inwoners moet tellen om werkbaar te zijn. 71 procent van de gemeentes in Wallonië zit daaronder."
"Het is onmogelijk voor die vele kleine gemeentes om bevoegdheden van de provincies over te nemen. Bij de overstromingen in de zomer van 2021 was het heel duidelijk dat ze de ramp niet aankonden, ze zijn veel te klein. Mijn eigen gemeente Rendeux telt 2.700 inwoners verspreid over liefst negen dorpen. Je moet eens zien hoe de jongens van de gemeente het afval komen ophalen."
"Na de overstromingen had een dorp in de buurt op een bepaald moment 7 leerlingen, voor een volledige lagere school. Die zaten uiteraard in 1 klas. Die gemeentes zo kleinschalig houden, kost handenvol geld."
"Luik is als Antwerpen"
De gehechtheid van Walen aan hun provincie, verschilt volgens Kruismans van streek tot streek. "Dat is een beetje zoals in Vlaanderen. Sommige provincies hebben een sterke identiteit, andere nauwelijks. Net als in Vlaanderen is die identiteit het grootste in de buitengebieden en dan vooral in de provincie Luxemburg. Die is in oppervlakte het grootste van allemaal, maar heeft het minste inwoners."
"Waals-Brabant kan je dan weer goed vergelijken met Vlaams-Brabant. Die hebben niet echt een sterke identiteit en dat komt vooral door Brussel, de olifant in de kamer. Institutioneel is Brussel afgescheiden, maar al eeuwenlang heeft het een centrumfunctie. Dat is zo voor Vlaams-Brabant en zeker voor Waals-Brabant."
"De stad Luik is als de stad Antwerpen. Ze vinden allebei dat België slechts 1 echte stad heeft. Ik heb een paar jaar samengewerkt met een man uit Luik ten tijde van het programma 'Tournée générale'. Telkens we in Brussel draaiden, wou hij naar Luik terug. Hij had het over 'notre principauté', 'ons prinsbisdom'. In zijn hoofd was het dat nog altijd."
"Namen kan je best met Kortrijk vergelijken, om maar iets te zeggen. Henegouwen is een aaneenschakeling van proletarische centra die elk hun eigen identiteit hebben. De minister van Media probeert het aantal regionale zenders te verminderen, in Henegouwen staat de teller nog altijd op 4. Voor 1 provincie! Doornik vindt dat het niks te maken heeft met Bergen of Charleroi, het zijn allemaal aparte eilandjes."
