Goed een maand na de verkiezingen hebben MR en Les Engagés hun regeerakkoord voor de Waalse en de Franse gemeenschapsregering voorgesteld. De partijen hopen op "echte veranderingen en een breuk met het verleden" na decennia van regeringen onder leiding van de PS. Ze willen de belastingen fors verlagen en tegelijk de begroting in evenwicht krijgen.
Waals regeerakkoord op Vlaamse feestdag: "grootste belastingverlaging ooit" en smartphoneverbod op lagere school
"De komende 5 jaar worden de belangrijkste uit de geschiedenis van Wallonië. We staan op een kantelpunt. Onze regio heeft alle troeven om weer een belangrijke speler te worden in Europa." MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez hoopt in coalitie met Les Engagés van Maxime Prévot Wallonië te transformeren.
De partijen wonnen op 9 juni overtuigend de verkiezingen. Meteen daarna gaven ze aan met 2 een regering te willen vormen. Precies een maand later stellen ze hun regeerakkoord voor. Zonder de Franstalige socialisten van de PS. Afgezien van 2 jaar na de val van de regering in 2017 was die partij al sinds de jaren 80 aan de macht in Wallonië.
Twee regeringen?
In Vlaanderen hebben we 1 Vlaamse regering. Wallonië wordt op een andere manier bestuurd.
Enerzijds is er de regering van het Waalse gewest. Die voert beleid over de gewestbevoegdheden en heeft impact op alle inwoners van Wallonië.
Anderzijds heb je de regering van de Franse gemeenschap. Die voert beleid over de gemeenschapsbevoegdheden en heeft impact op alle Franstaligen in België. Zowel in Wallonië als Brussel.
MR en Les Engagés vormen samen beide regeringen en stelden een akkoord voor dat over beiden gaat. Door de 2 beter op elkaar af te stemmen hopen ze efficiënter te besturen.
Begroting op orde
Zonder de socialisten wil de nieuwe regering "dingen doen waarover niet gepraat mocht worden. Waarvan werd gezegd dat het moest gebeuren, maar waarvan men dacht dat het te complex was", aldus Bouchez.
Dat wil in de eerste plaats zeggen de Waalse overheidsfinanciën op orde zetten. Experts noemen de situatie vandaag onhoudbaar. MR en Les Engagés streven daarom naar een begrotingsevenwicht over 10 jaar. Op het einde van deze legislatuur – in 2029 – moet het tekort al gehalveerd zijn. Ook de hoge schuldgraad moet aangepakt worden.
Walen krijgen "grootste belastingverlaging ooit" en minder ministers
Toch maken Bouchez en Prévot zich sterk dat de Waal dat niet in zijn portefeuille zal voelen, integendeel. Ze willen de belastingen fors verlagen, voor 1,5 miljard euro in totaal de komende 10 jaar. "De grootste verlaging ooit in Wallonië" volgens de partijvoorzitters.
De successierechten – de belasting die je betaalt op erfenissen – wordt op termijn gehalveerd en mensen die een eerste huis willen kopen zullen minder registratierechten moeten betalen. Een woning kopen wordt dus goedkoper voor de Walen.
Waar de partijen het geld dan wel halen? In de eerste plaats bij de overheid zelf. Door die efficiënter te maken hopen ze minder te moeten uitgeven. Het beleidsniveau van de provincies verdwijnt, er komen geen 13 maar 10 ministers en de kabinetten moeten kleiner.
De vraag is of die besparingen genoeg zullen opleveren om het tekort zo drastisch te verkleinen. Zeker omdat Bouchez en Prévot nog heel wat andere maatregelen nemen met een stevig prijskaartje. Ze willen een verdubbeling van het budget voor preventie in de gezondheidszorg. Daarnaast moet de Waalse industrie nieuw leven ingeblazen worden door bedrijven in strategische sectoren te ondersteunen.
Werkloosheid aanpakken en smartphoneverbod
Ook die andere grote uitdaging in Wallonië hoopt de nieuwe regering aan te pakken. Ze willen meer Walen aan het werk. Dat moet door Forem – de Waalse VDAB – te hervormen en op het federale niveau te pleiten voor een beperking van de werkloosheid in de tijd. Wie langer dan 2 jaar werkloos is, zou geen uitkering meer ontvangen.
Op de persconferentie kondigden de 2 ook een resem kleine maatregelen aan. Zo willen ze een wegenvignet invoeren, wordt het kiesstelsel hervormd en hopen ze de komende jaren 5.000 extra plaatsen te creëren in de kinderopvang - eveneens een dure maatregel.
De meest in het oog springende beslissing is misschien wel het verbod op smartphones op lagere scholen. Om het mentaal welzijn van jongeren te beschermen, zal de regering dat zo snel mogelijk van kracht laten gaan.
Minister-president volgende week bekend
Wie dat beleid zal uitvoeren, is nog niet bekend. De komende dagen buigen de 2 partijen zich over de verdeling van de ministerposten en de aanduiding van de minister-president. Dinsdag weten we meer.
Wat we wel al weten: in tegenstelling tot de vorige legislatuur zullen de leden van de Waalse regering dezelfde zijn als die van de regering van de Franse gemeenschap.
