Er bestaat geen specifiek eetstoornisgen, maar er zijn wel genetische factoren die je aanleg voor een eetstoornis bepalen. Dat zegt psychotherapeut Els Verheyen, die ook coördinator is bij de patiënten- en familieorganisatie anbn vzw. "Maar erfelijkheid is slechts een van de factoren die bepalen of je een eetstoornis ontwikkelt. Ook je persoonlijkheid, je omgeving of de dingen die je meemaakt, en hoe ernstig die zijn, spelen een rol."
Vrouw en dochter van premier De Wever worstelden met anorexia, maar "eetstoornisgen bestaat niet"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Samenvatting:
"Er bestaat geen specifiek eetstoornisgen, maar genetische factoren kunnen wel de aanleg voor een eetstoornis beïnvloeden", zegt psychotherapeut Els Verheyen (anbn vzw).
Ongeveer de helft van de eetstoornissen wordt genetisch bepaald, maar ook persoonlijkheid, omgeving en ervaringen spelen een grote rol.
Niet alle kinderen van ouders met een eetstoornis ontwikkelen er zelf een; open communicatie en het goede voorbeeld geven zijn belangrijk bij herstel en preventie.
Dit artikel bevat een getuigenis over een eetstoornis, psychisch lijden en seksueel misbruik. Voel je je hierdoor geraakt? Contacteer gratis en anoniem Tele-Onthaal via 106 of www.tele-onthaal.be .
Voor meer informatie over eetstoornissen kan je terecht bij het kenniscentrum eetexpert , of de patiëntenorganisatie anbn vzw .
Ook Liesbet, de dochter van Bart De Wever en Veerle Hegge, heeft geworsteld met een eetstoornis. Dat vertelde ze tijdens De Warmste Week. Ze is zelf genezen, maar Liesbet was de eerste die de signalen van een eetstoornis bij haar mama opmerkte. "Het was moeilijk om mama te zien met de stoornis waar ik zelf zo van afgezien had", geeft ze toe.
Een van vele factoren
Een moeder en dochter die beiden worstelen met een eetstoornis, dat is eerder uitzonderlijk. Het gebeurt wel, maar er is geen causaal verband tussen je genen en het ontwikkelen van een eetstoornis, weet An Vandeputte, coördinator en psychologe bij het kenniscentrum Eetexpert.
Rond de jaren 2000 stelden verschillende onderzoekers zich wel de vraag of een eetstoornis erfelijk kon zijn. Toen is er een grote internationale studie gedaan bij zo'n 10.000 anorexiapatiënten. "Daar zijn een aantal genen uitgekomen die iemand kwetsbaarder kunnen maken voor een eetstoornis, maar niet iedereen had die genen", zegt psychotherapeut Els Verheyen, die ook coördinator is bij de patiënten- en familieorganisatie anbn vzw.
Een eenduidig antwoord is er dus niet. Al zijn zowel Vandeputte, Verheyen als de wetenschap het eens: er bestaat niet zoiets als een eetstoornisgen.
Ongeveer de helft van de eetstoornissen wordt genetisch bepaald
Ann Vandeputte, coördinator en psychotherapeut bij het kenniscentrum Eetexpert
"Er wordt gezegd dat ongeveer de helft van de eetstoornissen genetisch bepaald wordt. Je genen kunnen dus een risico vormen, maar er zijn nog veel andere factoren die een rol spelen bij de ontwikkeling van een eetstoornis", zegt Vandeputte. Die factoren zijn onder meer je persoonlijkheid, je omgeving, de dingen die je meemaakt en hoe ernstig die zijn.
En erfelijkheid is dus ook een factor, vertelt Verheyen. "En dat is niet altijd een eetstoornis. We zien vaak ook patiënten die een familielid hebben met psychische problemen zoals een depressie, angsten of iets als borderline."
Gedrag kopiëren
Een belangrijke kanttekening: zelfs als je die erfelijke kwetsbaarheid bezit, hoeft die zich niet per se te uiten in een eetstoornis.
Waarom dat zo is, weten ook experten en onderzoekers niet. "Er zijn duizend en één redenen die plots aanleiding kunnen geven tot een eetstoornis. Iemand kan al sterk gefocust zijn op gezond eten en door een gebeurtenis kan dat plots escaleren tot een eetstoornis", vertelt Vandeputte.
En die sterke focus op eten en gezond gedrag kunnen ze wel degelijk leren van hun ouders, zegt Patty Annicq, arts en auteur van het boek 'Een eetstoornis hoeft niet voor altijd te zijn'.
"Het is evident dat je als ouder impact hebt op je kind", zegt Annicq. "Ik zie regelmatig dat de ouders van een patiënt een verstoorde relatie met eten hebben. Ze staan dagelijks op de weegschaal en hebben strenge regels rond eten en sporten. Hun kinderen zien dat en kunnen dat overnemen."
Ook hoe je reageert op bijvoorbeeld voorbijgangers op straat heeft een grote invloed op je kinderen, volgens Annicq. "Geef je als ouder constant commentaar op het uiterlijk van anderen, dan zal dat een verwachtingspatroon creëren bij je kind."
Wat doe je best als je je zorgen maakt om een familielid?
Wees eerlijk en bespreek je zorgen, zegt Vandeputte. "Zeg dat je je zorgen maakt zonder diagnoses te stellen. Geef aan dat je graag samen naar een oplossing wil zoeken."
En herleid hen niet tot hun eetstoornis. "Het is niet omdat die persoon een eetstoornis heeft, dat er niets meer gezond is aan die persoon. Meestal functioneren ze nog voor 80 procent gezond en ligt er 20 procent dwars."
"Houd daarom als goede bondgenoot, als supporter, contact met die persoon. Doe samen leuke dingen. Je helpt hen het meest door stil te staan bij wat hen kan versterken", besluit Vandeputte.
Een beter rolmodel
Het is dus belangrijk om weten dat die kwetsbaarheid er wel is. Hoe ga je daar dan mee om?
Verheyen raadt aan om met je kind te praten. "Kinderen zijn spiegels: ze gaan je confronteren, vragen stellen en je gedrag kopiëren. Zeg je kind dat je ziek bent en daarvoor naar de dokter gaat, maar dat eten moeilijk is."
En vooral: zoek hulp, want die is er. "Zorg ervoor dat je het goede voorbeeld kan geven aan je kind", besluit Verheyen.
Zeker niet alle kinderen van een ouder die met een eetstoornis worstelt of geworsteld heeft, zullen er ook een ontwikkelen
Ann Vandeputte, coördinator en psychotherapeut bij het kenniscentrum Eetexpert
"Als je een marathon wil gaan lopen en je bent geblesseerd, ga je ook extra goed zorgen voor die blessure. Dat is wat je ook doet tijdens je eetstoornisherstel. Je gaat ervoor zorgen dat je die overwint, en je dus een beter rolmodel kan zijn voor je kind", zegt Vandeputte.
Dat is het positieve: herstellen is mogelijk. Je kan eraan werken en daarbij is het goed om er zo eerlijk mogelijk over te zijn. "Door je geheim af te geven, ga je juist de deur open doen naar volledig herstel. En laat perfectie achterwege; niemand moet perfect zijn."
"Als je voor jezelf zorgt, zorg je ook voor je kinderen", besluit Vandeputte. "En weet: zeker niet alle kinderen van een ouder die met een eetstoornis worstelt of geworsteld heeft, zullen er ook een ontwikkelen."
