Het Nederlandse statiegeldsysteem op blikjes en plastic flesjes draait vooral op de vergeetachtigheid van de Nederlandse consument. In 2024 was het statiegeld van blikjes en flesjes die niet werden ingeleverd, goed voor 140 miljoen euro. De verpakkingsproducenten investeerden veel minder in het statiegeldsysteem: 33 miljoen euro. Dat blijkt uit cijfers van de producentenorganisatie Verpact.
Nederlands statiegeldsysteem vooral betaald door wie plastic flesjes en blikjes vergeet in te leveren
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Statiegeld heffen op blikjes en plastic flesjes: in Vlaanderen is het een processie van Echternach. Nochtans zou het een manier kunnen zijn om de hoeveelheid zwerfafval te verminderen. Vooral blikjes blijven in ons land een probleem. De vorige Vlaamse regering was er wel voor gewonnen en liet ook studies en testen uitvoeren. Maar de huidige Vlaamse regering schrapte het uit de plannen.
Onze noorderburen zijn wel al zover. Daar geldt sinds 2021 statiegeld op plastic flesjes en sinds 2023 op blikjes. Nederlanders die hun verpakkingen inleveren bij de supermarkt of aan een tankstation, krijgen er 15 cent voor hun kleine flesjes en blikjes en 25 voor grote flessen.
Maar nogal wat Nederlanders vergeten dat, meldt de Nederlandse openbare omroep NOS. De producentenorganisatie Verpact becijferde dat er daardoor in 2024 bijna 140 miljoen euro niet geïnd werd. Dat geld, eigenlijk de meerprijs die de consument bij aankoop betaalt en nadien niet terugkrijgt, wordt gebruikt om het systeem van statiegeld te doen draaien.
Dat is veel meer dan de 33 miljoen euro die de producentenorganisatie Verpact investeert in het systeem. Verpakkingsproducenten moeten 0,2 eurocent per verkocht blikje bijdragen; volgend jaar wordt dat 1 cent.
In 2024 betaalde Nederlandse consument dus 4 keer meer voor het statiegeldsysteem dan de verpakkingsindustrie.
Scheve verhouding
Dat klopt niet, vindt de actiegroep Fair Resource Foundation. Volgens de organisatie is Verpact te laat begonnen met investeren in nieuwe inzamelmachines.
Verpact zelf betwist dat, en zegt dat het door de wet verplicht is om al het niet geïnde geld terug in het systeem te stoppen. In 2023 en 2024 zou het in totaal 155 miljoen euro hebben geïnvesteerd in nieuwe statiegeldmachines. Volgens Verpact zal het inzamelpercentage de volgende jaren stijgen, nu de inzameling verbetert. Dan zou de consument dus meer geld overhouden.
Tegen 2029 moet Nederland, net zoals alle EU-lidstaten, 90 procent van alle drankverpakkingen inzamelen. Nederland haalt dat percentage nu nog niet, en België evenmin. Momenteel wordt in ons land 80 procent van de petflessen ingezameld, en 64 procent van de blikjes. De rest wordt in de praktijk vaak zwerfvuil.
