Isaac werkte 7 jaar met de identiteit van iemand anders: "Ik vierde zelfs mijn verjaardag wanneer hij jarig was"

Wanneer inspectiediensten in juni 2023 binnenvallen bij een logistiek bedrijf in Gent zien ze meteen dat er iets niet klopt. Een van de medewerkers lijkt niet op de foto op zijn identiteitskaart. Het begin van een onderzoek naar valse identiteiten en een verloren vinger, dat speurders tot in Nederland zal brengen.

Voor de man die er werkt - we noemen hem Isaac - is het bezoek van de inspecteurs het einde van de jarenlange fraude waaraan hij meewerkte. Isaac vertelt voor het eerst zijn verhaal aan VRT NWS.

Het verhaal van Isaac begint in West-Afrika. "Een klasgenoot van me had een schoonbroer in België. Die bracht muziekinstallaties mee, die we na school gebruikten. Toen heb ik beslist: op een dag ga ik daar ook naartoe." 

Zijn 3 kinderen laat hij achter. Hij maakt een tocht via Niger, door de Libische woestijn en dan met een bootje naar Italië. "In 2015 was dat, vanuit Tripoli. Al die tijd was België de bestemming die ik voor ogen had", zegt Isaac. In Italië steekt hij de grens met Frankrijk te voet over. Zulke migratieroutes door de bergen zijn niet zo ongebruikelijk. Met de trein komt hij uiteindelijk hier aan. 

Een plan heeft Isaac niet. Papieren al evenmin. "Nee, ik heb geen asiel aangevraagd. Ik zou niet weten hoe ik dat moet doen", zegt hij.

"In het begin sliep ik in een kerk", vertelt hij. Hij krijgt eten van de kerkgemeenschap waar veel andere mensen met dezelfde roots komen. Tot hij een aanbod krijgt. 

Via via komt hij in contact met Emmanuel*, een man die wél papieren heeft. "In Gent-Dampoort spraken we af en maakten we een deal." Isaac zal de identiteit van Emmanuel gebruiken. In ruil moet hij een deel van z’n loon afstaan aan Emmanuel. "Als een baas en een slaafje", zegt Isaac nu. "En ik was er nog blij mee ook."

Via uitzendkantoren komt hij uit bij verschillende werkgevers in het Gentse, zoals in het labo van een voedingsbedrijf. Eerst betaalt Emmanuel hem zo'n 800 euro, later 1.000 euro per maand, cash. Om extra geld te verdienen, neemt Isaac er nog een job bij, bij een krantenverdeler.

Zo begint hij rond 2.30 uur met de ene job, waarna hij om 8 uur naar zijn 2e job vertrekt. "Daar moest ik dan mijn huur, mijn eten en mijn bustickets van betalen. Het weinige dat dan overbleef, stuurde ik naar mijn kinderen", zegt Isaac.

"Toen er even geen werk was in het labo, kreeg ik de vraag om een aantal buizen schoon te maken", vertelt Isaac over zijn werkperiode bij het voedingsbedrijf. "Daarvoor moest ik op een ladder gaan staan. Toen ben ik uitgegleden en gevallen", zegt hij. Dat was in februari 2018. 

"Ik zag toen dat ik een deel van mijn vinger niet meer had." In het ziekenhuis krijgt hij van de dokter te horen dat het stuk van zijn vinger ook niet meer aangezet kan worden. Isaac is er gelaten over. "Op wie moest ik kwaad zijn? Ik kon er triest over zijn, maar het was gebeurd."

Uiteindelijk zal Isaac 7 jaar werken met de identiteit van Emmanuel. Dat levert absurde situaties op. "Ik moest bijvoorbeeld mijn verjaardag vieren op zijn verjaardag. Soms zeiden mensen dan 'Gelukkige verjaardag' en was ik zelfs vergeten dat het mijn verjaardag had moeten zijn", vertelt Isaac. 

De fraude gaat door tot de inspecteurs onverwacht binnenvallen bij een logistiek bedrijf waar hij werkt, in juni 2023. Isaac wordt meegenomen voor een verhoor en ook dat levert absurde gesprekken op.

"Het duurde uren", zegt Isaac. Maar als er gevraagd wordt naar het huwelijk van Emmanuel, valt Isaac door de mand.  Hij weet de exacte datum niet en kan zich niet herinneren met wie hij gehuwd zou moeten zijn.

De speurders gaan verder en proberen Emmanuel te vinden. Uiteindelijk lukt het om ook hem te verhoren. Hij blijkt in Nederland te wonen en er te werken bij 2 werkgevers. Eerst ontkent hij nog dat hij z’n identiteit verhuurd heeft. Maar de inspecteurs doorprikken zijn verhaal.

Emmanuel heeft namelijk nog al zijn vingers.

De inspecteurs brengen in kaart waar Isaac werkte en gaan langs bij alle werkgevers. Alles opgeteld hield Emmanuel tienduizenden euro’s over aan het werk van Isaac. Anderzijds loog Isaac ook over z’n identiteit en ook dat is verboden.

De rechter besliste in september dat Isaac het geld van Emmanuel moet terugkrijgen. Het gaat om 47.500 euro aan achtergehouden loon. Daarbovenop komt het geld dat Isaac had moeten krijgen na het arbeidsongeval waarbij hij z’n vinger verloor: bijna 8.600 euro. "Maar ik heb nog niets gezien", vertelt Isaac. 

We kunnen ook spreken met een van de werkgevers van Isaac, een voedingsbedrijf in het Gentse. "Wij wisten voor alle duidelijkheid niets af van zijn valse identiteit. Toen de inspectie hier langskwam, was mijn reactie dan ook eerder vol ongeloof", zegt een van de zaakvoerders. 

"Hij werkte hier zo goed als voltijds als uitzendkracht en leverde waardevol werk", zegt de werkgever. "Als je dan hoort dat hij daar super weinig aan verdiende, vind ik dat heel erg. Hij was altijd eerder stil, misschien speelde het mee dat hij zijn echte identiteit moest verbergen."

"Wij hebben hem altijd behandeld als een gelijkwaardige werknemer en collega. We hebben hem uitgenodigd op bedrijfsfeestjes en hem, net zoals alle andere collega's, een verjaardagscadeau gegeven", zegt de zaakvoerder. "Ook na het arbeidsongeval hebben we hem zo goed mogelijk geholpen. Dat hij daarvoor uiteindelijk niet correct werd vergoed, vind ik bijzonder jammer."

Het geheim waarmee hij 7 jaar werkte, is nu doorprikt. Isaac zegt dat hij nu bij een vriend woont. "Hij koopt eten voor mij. Soms geeft hij me zelfs wat geld om naar mijn kinderen te sturen." Al 2 jaar werkt Isaac niet meer. "Mijn kerkgemeenschap helpt me wel. En soms doe ik kleine klusjes voor wat cash."

In zijn omgeving hoort hij vaker dat er identiteiten worden gehuurd. "Ik hoor wel dat het nog gebeurt, dat mensen andere identiteiten gebruiken. Maar ik ben een zwijgzaam persoon. Enkel mijn beste vrienden weten wat er gebeurd is." Intussen leeft Isaac verder in het verborgene. Een bevel om het grondgebied te verlaten, kreeg hij naar eigen zeggen niet na het onderzoek. 

Zelf kijkt hij niet naar Emmanuel als "een slecht mens". "Ik werkte met zijn documenten, dus op zijn voorwaarden", besluit Isaac. Isaac erkent ook dat hij gelogen heeft en heeft ingestemd met de identiteitsfraude. "Maar zou het beter zijn als ik geld zou stelen uit andermans zakken?"

"Sommige mensen zeggen ook: laat die man teruggaan naar zijn land. Maar als je het mij vraagt, wil ik werken. En als ik werk, levert dat ook belastingen op. Maar mensen mogen daarover hun eigen mening vormen", zegt Isaac.