Een groep van privacy-activisten trekt naar het Grondwettelijk Hof om een wet tegen te houden die het mogelijk maakt om bankgegevens te kruisen met andere data, zoals loon en vastgoed. De wet moet fiscale fraude helpen opsporen, maar gaat volgens tegenstanders veel te ver. Opvallend: ook Kamerlid Mathieu Michel (MR) van de meerderheid steunt het initiatief.
Privacy-activisten trekken naar Grondwettelijk Hof tegen wet waarbij fiscus automatisch financiële gegevens scant
Joris Truyts
Gepubliceerd:
Matthias Dobbelaere-Welvaert, directeur van Ministry of Privacy, kondigde het nieuws vanmiddag aan op een persconferentie in de Kamer. Hij werd daarbij geflankeerd door de Kamerleden Mathieu Michel (MR) en Vincent Van Quickenborne (Open VLD).
De Kamer stemt vandaag over de Wet 'Diverse Bepalingen'. De antifraudemaatregel waartegen Ministry of Privacy zich verzet, maakt deel uit van die wet.
"Met de stemming vandaag in het parlement eindigt dan wel de politieke strijd, maar het juridisch gevecht begint pas. Arizona gaat de rekeningen van 11 miljoen Belgen 24/7 controleren en schrapt het vermoeden van onschuld. Dat is totaal onaanvaardbaar en in strijd met de grondrechten van iedere burger", aldus Dobbelaere-Welvaert.
Waarover gaat het?
De federale regering werkt aan een nieuw controlesysteem waarbij de fiscus automatisch bankgegevens zou kunnen scannen om fiscale fraude sneller op te sporen. Via datamining zouden de halfjaarlijkse saldi van elke Belg – samen met info over leningen en andere fiscale gegevens – automatisch worden gekruist met bestaande databanken.
Zo moeten algoritmes opmerkelijke verschillen opsporen, bijvoorbeeld iemand met een laag inkomen die plots grote aankopen doet. Pas daarna zou een ambtenaar het dossier bekijken.
De plannen gaan veel verder dan de huidige situatie, waarin de fiscus pas in iemands bankrekeningen mag kijken als er al vermoedens van fraude bestaan. Die verschuiving stuit op kritiek. De Gegevensbeschermingsautoriteit en de Raad van State waarschuwen voor een te grote inbreuk op de privacy en voor het risico op fouten.
Tegenstanders noemen het systeem ‘Money Control’ en zien gelijkenissen met het omstreden Europese ‘Chat Control’, waarbij berichten automatisch zouden kunnen worden gescand. Hoewel de inhoud verschilt, gaat het volgens hen in beide gevallen om massasurveillance “voor het geval dat”.
Steun van MR-Kamerlid
Vincent Van Quickenborne verzet zich al langer tegen de plannen van de regering. In de Kamercommissie Financiën nam hij meer dan 40 uur lang het woord, om zo met zijn 'gefilibuster' het goedkeuringsproces te vertragen.
Kamerlid Mathieu Michel steunt vanuit de meerderheid het initiatief om naar het Grondwettelijk Hof te stappen. "Dit gaat verder dan meerderheid tegen oppositie. 'Money Control' is een aantasting van de grondrechten van 11 miljoen Belgen. Dat daar nu ook juridisch verzet tegen komt, is niet meer dan logisch."
Michel was in de vorige regering staatssecretaris voor Digitalisering, Administratieve Vereenvoudiging en Privacy. In november keurde hij het wetsvoorstel nog mee goed in de Commissie Financiën, al benadrukte hij toen meermaals dat dat met lange tanden was. Tijdens de regeringsonderhandelingen voerde vooral meerderheidspartij Vooruit de forcing voor de maatregel.
Ministry of Privacy heeft ook een website gelanceerd met uitleg over de redenen voor hun verzet en een oproep om geld in te zamelen voor de juridische strijd.
Vooruit: "VLD staat voor Valsspelers Laten Doen"
Bij Vooruit verdedigen ze de wet. "Iedereen die fraude pleegt moet aangepakt worden. Zeker drugscriminelen en rijke fraudeurs. Dat willen we doen met deze nieuwe wet", zegt Kamerlid Niels Tas. "VLD maakt duidelijk waar ze voor staan: Valsspelers Laten Doen."
"Door betere dossierselectie zullen gewone mensen net minder gecontroleerd worden. En fraudeurs die hun eerlijke bijdrage proberen te ontlopen, zullen wél een grotere kans op controle hebben. De maskers vallen af: het is duidelijk wie de liberalen en extreemrechts beschermen. Vooruit zal altijd alles op alles zetten om rijke fraudeurs en drugscriminelen die geld versluizen, op te sporen en op te pakken."
