De Bulgaarse regering is afgetreden te midden van massale protesten in het land. Dat maakte premier Rosen Zhelyazkov bekend aan verslaggevers in het parlement. Maar waarom trokken de voorbije weken zoveel mensen de straat op? En wat is er precies aan de hand in Bulgarije?
Bulgaarse regering treedt af na massale jongerenprotesten: waarom rommelt het in Bulgarije?
Mats Switsers
Gepubliceerd:
Het aftreden kwam amper enkele minuten voordat het Bulgaarse parlement zou stemmen over een motie van wantrouwen, ingediend door de oppositie. Die beschuldigde de regering van economisch wanbeheer en van het in stand houden van een diepgewortelde cultuur van corruptie.
Al weken eerder had de bevolking massaal haar onvrede laten blijken. De protesten worden gezien als de grootste sinds de jaren '90. De directe aanleiding was het omstreden begrotingsplan van de regering, die hogere belastingen voorzag om extra uitgaven voor ministeries, justitie en de politie te financieren.
Hoewel de regering het begrotingsvoorstel al op 3 december na enkele protesten introk, gingen de demonstraties door. Voor de betogers stond het voorstel symbool voor een bredere frustratie: de overtuiging dat de regering de macht centraliseert, de rechtsstaat ondermijnt en te weinig investeert in essentiële diensten zoals gezondheidszorg en onderwijs.
Naast de regering zelf richten de demonstranten hun woede op het invloedrijke duo Borisov en Peevski. Beiden zitten niet in de regering, maar volgens critici bepalen zij op de achtergrond een groot deel van het beleid.
Delyan Peevski, leider van de partij MRF, wordt door velen gezien als het gezicht van de oligarchische invloed in Bulgarije. Hij staat op sanctielijsten in zowel de Verenigde Staten als het Verenigd Koninkrijk en wordt ervan beschuldigd het regeringsbeleid te sturen in functie van zijn eigen belangen.
Ook Bojko Borisov, de populistische leider van regeringspartij GERB, wordt beschuldigd van corruptie. Hij werd in 2022 opgepakt op verdenking van misbruik van EU-gelden.
Wie zijn de betogers?
De demonstranten zijn vooral jongeren geboren na het jaar 2000, de zogenoemde Gen Z’ers, die zich organiseren via sociale media zoals TikTok en Instagram. Die platformen zijn hun belangrijkste nieuwsbron en vormen tegelijk de achilleshiel van de regering. Terwijl de overheid de traditionele media strikt controleert, heeft ze nauwelijks grip op nieuwe socialemediakanalen.
De protesten werden formeel georganiseerd door de progressieve oppositiepartij PP, maar de menigte bestond lang niet alleen uit hun aanhangers. Universiteitsstudenten en andere jongeren stroomden spontaan toe en sloten zich aan bij de acties.
Gisteren vulde het plein voor het parlement in Sofia zich opnieuw met duizenden betogers. De organisatie spreekt van een grotere opkomst dan bij eerdere protesten, waar meer dan 50.000 mensen aanwezig waren. Media schatten het aantal demonstranten gisteren, op basis van dronebeelden, op minstens 100.000.
Ook in verschillende kleinere steden vonden betogingen plaats. De protesten verliepen volledig vreedzaam. Er werden geen incidenten gemeld.
