Na Indonesië, Nepal en nu ook in de Filipijnen, bij protesten in Azië wappert steeds vaker een opmerkelijke vlag: een lachende doodskop met een strohoed, bekend van mangafenomeen 'One Piece'. Hoe werd een vlag uit een manga-serie het symbool van verzet bij Gen Z?
Een doodskop met strooien hoedje: hoe piratenvlag uit 'One Piece' steeds meer symbool van verzet wordt voor Gen Z
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
De piratenvlag komt uit 'One Piece', een immens populaire Japanse manga-serie van Eiichiro Oda. Het verhaal draait om Luffy, een jonge, optimistische piraat met een strohoed die met zijn bemanning strijdt tegen de corruptie en onderdrukking door een almachtige wereldregering.
Sinds de eerste publicatie in 1997 groeide 'One Piece' uit tot de best verkochte manga ter wereld, met meer dan een half miljard verkochte exemplaren. Dankzij de animecultuur en een Netflix-verfilming raakte Luffy ook bekend bij Gen Z, die de vlag van Luffy en zijn piraten zijn gaan zien als een symbool voor vrijheid, doorzettingsvermogen en rebellie tegen onrecht. Gen Z of 'Generatie Z' is de generatie jongeren die geboren zijn tussen 1997 en 2012.
Bekijk, de trailer van de Netflix-verfilming:
Indonesië
De vlag duikt de laatste jaren steeds vaker op tijdens protesten, zeker in Azië. Deze zomer was de vlag massaal te zien in aanloop naar Onafhankelijkheidsdag in Indonesië. De Indonesische president Prabowo Subianto had opgeroepen om overal de rood-witte nationale vlag te hijsen, maar heel wat burgers hingen de piratenvlag uit, als stille aanklacht tegen de corruptie in het land.
De Indonesische regering sprak van "verraad" en beschuldigde protesteerders ervan het land te verdelen. De politie verwijderde heel wat van de vlaggen en muurschilderingen. Vanuit internationale mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International kwam er veel kritiek op die beslissing.
"Dat Indonesiërs geviseerd worden omdat ze een piratenvlag gebruiken als kritiek op de regering, is een flagrante schending van het recht op vrije meningsuiting. Met die vlag zwaaien is geen daad van "verraad" of een "manier om het land te verdelen" zoals de regering beweert", klonk het bij Amnesty.
Nepal
Ook bij de hevige protesten in Nepal begin deze maand dook de vlag op. Daar kwam Gen Z massaal de straat op, nadat de regering een verbod op sociale media had afgekondigd. Voor veel Nepalese jongeren was dat de aanleiding om de straat op te gaan tegen de jarenlange zware corruptie en het nepotisme in het land.
Dat heel wat parlementsleden zich dan ook nog eens hogere woonbonussen wilden uitkeren terwijl de regering net besparingen aankondigde, deed de gemoederen nog meer oplaaien. Bij de protesten vielen tientallen doden en het Nepalese parlement, de Singha Durbar, ging in vlammen op. Voor de poort van het gebouw hing toen ook de piratenvlag.
In Oost-Timor gebeurde rond dezelfde tijd hetzelfde: een aantal parlementsleden deed zichzelf een luxeauto cadeau, wat bij heel wat Timorezen in het verkeerde keelgat schoot. Ook daar vonden massaal protesten plaats, waarbij de piratenvlag te zien was.
Filipijnen
In de Filipijnen wordt intussen ook al dagen geprotesteerd na hevige moessonregens die zware overstromingen veroorzaakten. Dat leidde tot heel wat onrust, zeker toen ook daar massale corruptie aan het licht kwam. Geld dat bedoeld was om de slachtoffers van de overstromingen te helpen, bleek gebruikt te zijn om grote bouwbedrijven te betalen voor projecten die niet bestonden.
Via sociale media werd de woede versterkt, wat leidde tot massale straatprotesten waarbij de piratenvlag op sociale media ook te zien is.
Ook in Europa is de piratenvlag al opgedoken tijdens verschillende protesten, maar dan vooral tijdens pro-Palestijnse protesten. Vorige week waren ook enkele piratenvlaggen te zien bij het 'Bloquons-tout'-protest tegen de Franse regering.
Niet eerste symbool uit popcultuur
De piratenvlag is niet het eerste symbool uit de popcultuur dat gebruikt wordt bij demonstraties. In Hongkong werd 'Pepe The Frog' in 2019 een symbool van protest tegen politiegeweld in het land.
Eerder was Pepe ook al opgepikt door een aantal radicaal-rechtse groeperingen in de VS tijdens de eerste presidentscampagne van Donald Trump, waarna de bedenker van Pepe juridische stappen ondernam.
In 2021 werd bij hevige prodemocratische protesten in Thailand en Myanmar het bekende gebaar met 3 opgestoken vingers uit de 'Hunger Games'-films het symbool van verzet.
