Terwijl wereldwijd een kwart miljard mensen hulp nodig heeft, kreeg de Verenigde Naties dit jaar slechts 12 miljard dollar (10,3 miljard euro) van de gevraagde 45 miljard (38,6 miljard euro) voor noodhulp. VN-hulpcoördinator Tom Fletcher reageert wanhopig en benadrukt dat er dit jaar 23 miljard (19,7 miljard euro) nodig is om de zwaarste crisissen te bestrijden. "Wil ik de wereld hiermee zo beschaamd maken dat ze reageert? Absoluut", klinkt het.
VN krijgt slechts kwart van gevraagde noodhulp: "Wil ik de wereld beschaamd maken? Absoluut"
Mats Switsers
Gepubliceerd:
Oorspronkelijk had de VN 45 miljard dollar gevraagd voor 2025, maar door forse bezuinigingen op buitenlandse hulp door westerse regeringen, waaronder de Amerikaanse, moest dat bedrag worden herzien. Tegen november was slechts 12 miljard dollar binnen, het laagste niveau in een decennium.
Voor 2026 zegt de organisatie nu minstens 23 miljard dollar (ongeveer 20 miljard euro) nodig te hebben om 87 miljoen mensen te ondersteunen in onder meer Oekraïne, Gaza, Soedan, Haïti en Myanmar. De VN waarschuwt dat de grote bezuinigingen het steeds moeilijker maken om dat doel te halen.
Zelfs als het gevraagde bedrag wordt opgehaald, erkent de organisatie dat het nog steeds verre van voldoende zal zijn om iedereen te helpen. Tientallen miljoenen mensen zullen dan noodgedwongen uit de boot vallen.
Wereldwijde onverschilligheid
Tom Fletcher hekelde de houding van regeringen die, volgens hem, steeds achtelozer omgaan met humanitaire noden. Tijdens zijn persconferentie in New York zei hij dat politici zelfs opscheppen over hoeveel hulpgeld ze hebben geschrapt. Als gevolg daarvan konden de VN en partnerorganisaties dit jaar 25 miljoen mensen minder bereiken dan in 2024, vertelt de VN-hulpcoördinator.
"In 2025 nam de honger scherp toe. Voedselbudgetten werden fors verlaagd, zelfs op momenten dat hongersnoden delen van Soedan en Gaza troffen", aldus Fletcher. "Gezondheidssystemen stortten in, ziekte-uitbraken namen sterk toe en miljoenen mensen zaten zonder basisvoorzieningen zoals voedsel, gezondheidszorg en bescherming. Programma’s voor vrouwen en meisjes werden drastisch ingeperkt en honderden hulporganisaties moesten sluiten."
Wij rijden namens jullie richting het vuur om te helpen, maar we worden geacht dat vuur ook te kunnen blussen – zonder water in de tank en terwijl we worden beschoten
Tom Fletcher, noodhulpcoördinator van de VN
Hij omschreef deze periode als "een tijdperk van wreedheid, straffeloosheid en onverschilligheid", en wees daarbij vooral op de "wreedheid en intensiteit van de moorden", de "totale minachting voor het internationaal recht" en de "angstaanjagende niveaus van seksueel geweld" in conflictgebieden.
"Wij rijden namens jullie richting het vuur om te helpen, maar we worden geacht dat vuur ook te kunnen blussen – zonder water in de tank en terwijl we worden beschoten", vatte Fletcher ontredderd samen.
Hoe wil de VN dat bedrag inzetten?
Hoewel de VN minstens 23 miljard dollar nodig zegt te hebben, streeft ze idealiter naar 33 miljard. Met dat bedrag zou de organisatie in 2026 ongeveer 135 miljoen mensen kunnen helpen.
Het grootste deel, zo’n 4,1 miljard dollar, is bestemd voor de Palestijnse gebieden. Daarna volgt Soedan, momenteel de grootste humanitaire crisis wereldwijd, waar 2,9 miljard voor nodig is. Voor Syrië staat 2,8 miljard geraamd. Ook Oekraïne, Jemen, Congo, Myanmar en Haïti staan op de lijst van regio’s die dringend humanitaire hulp nodig hebben.
Fletcher waarschuwde dat bij nieuwe financieringstekorten de VN haar campagne zal moeten uitbreiden en extra hulp zullen moeten vragen van maatschappelijke organisaties, bedrijven en het grote publiek.
De humanitaire VN-organisaties zijn bijna volledig afhankelijk van vrijwillige bijdragen, vooral van westerse donoren. De Verenigde Staten blijven in 2025 de grootste fondsverstrekker, ondanks de besparingen onder president Trump. Het Amerikaanse aandeel daalde wel van ruim een derde naar 15,6 procent.
In perspectief: "1 procent van de defensie-uitgaven"
Ondanks de enorme besparingen blijft Fletcher hoopvol. "Ik weet dat budgetten krap zijn en dat gezinnen overal in de wereld onder druk staan", zei hij. "Maar vorig jaar gaf de wereld 2,7 biljoen dollar uit aan defensie en wapens. Wat ik vraag, is iets meer dan 1% daarvan."
Hij wees erop dat het bedrag zelfs volledig zou kunnen worden opgehaald "als de rijkste 10 procent van de wereld, iedereen die meer dan 100.000 dollar verdient, maar 20 cent per dag geeft".
Wil ik de wereld hiermee zo beschaamd maken dat ze reageert? Absoluut
Tom Fletcher, coördinator van de VN-noodhulp
Fletcher pleit ook voor een radicale herziening van het hulpsysteem, met meer efficiëntie en meer macht voor lokale organisaties. Volgens hem verlopen gesprekken met de Amerikaanse regering daarover "praktisch en constructief".
"Wil ik de wereld hiermee zo beschaamd maken dat ze reageert? Absoluut," besloot Fletcher. "Maar ik wil ook onze vastberadenheid en woede als humanitaire hulpverleners kanaliseren, zodat we blijven doen wat we moeten doen, met de middelen die we hebben."
