De Verenigde Naties bespaart 15 procent op zijn werking en schrapt bijna een vijfde van hun personeel wegens ernstige geldproblemen. Dat maakte secretaris-generaal Antonio Guterres bekend bij de voorstelling van de begroting voor volgend jaar. Door oplopende achterstallige bijdragen, vooral uit de Verenigde Staten, kampt de organisatie al geruime tijd met tekorten.
VN schrapt 2.681 personeelsleden door tekort van 1,6 miljard dollar: "Grote gevolgen voor vredesmissies"
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
"We sloten 2024 af met een achterstand van 760 miljoen dollar. We hebben ook 877 miljoen dollar aan contributies voor 2025 nog niet ontvangen, waardoor de achterstand nu op 1.586 miljoen dollar staat", zei VN-secretaris-generaal Antonio Guterres tegen de begrotingscommissie van de 193 leden tellende Algemene Vergadering van de VN.
De Verenigde Naties hebben te kampen met een groot cashprobleem. Verschillende landen - met name de Verenigde Staten, Rusland, China en Mexico - lopen achter met hun ledenbijdragen. Het gevolg is een structureel cashprobleem.
Er moet dus bespaard worden. Guterres stelde voor de kernbegroting een werkingsbedrag van 3,238 miljard dollar voor 2026 voor, wat een vermindering van 15 procent is ten opzichte van dit jaar. De VN zal het gapende tekort vooral compenseren door te besparen op personeel: 2.681 banen bij verschillende VN-agentschappen zullen worden geschrapt. Een speciale werkgroep onderzoekt sinds maart welke structurele hervormingen en fusies mogelijk zijn in een grote efficiëntieoefening.
Te weinig cash voor personeel
Door de achterstallige betalingen heeft de VN een groot cashprobleem. Door die liquiditeitscrisis heeft de organisatie moeite om personeel uit te betalen. Sterker nog: ongeveer 18 procent van de in te vullen jobs bij de VN staat momenteel al vacant.
Bijdragen aan de meeste VN-agentschappen, fondsen en programma's – zoals het Wereldvoedselprogramma en de kinderorganisatie UNICEF – zijn vrijwillig. Maar alle leden zijn wel verplicht om een vaste bijdrage te leveren voor de werking van de VN. Daar is een verdeelsleutel voor die de te betalen bijdrage per land rangschikt op de grootte van de landen.
De Verenigde Staten leveren het grootste deel van de kernbegroting van de VN, ze betalen het maximum van 22 procent. Amerikaanse president Donald Trump wil de Amerikaanse financiering echter drastisch verminderen. Ook andere landen zijn steeds minder happig om hun deel van de koek te voorzien.
Minder vredesmissies
De besparingsoperatie heeft onvermijdelijk gevolgen op de daadkracht van de organisatie. Het budget voor 'speciale politieke missies' zal in 2026 worden teruggebracht tot 543,6 miljoen dollar: een daling van 149,5 miljoen dollar of maar 21,6 procent ten opzichte van een jaar eerder.
Onder die noemer vallen zaken als conflictbemiddeling of veiligheidsoperaties. De bezuinigingen zullen worden doorgevoerd door sommige missies te beëindigen en de activiteiten van andere lopende missies te beperken.
Van alle buitenlandse missies zijn de vredeshandhavende missies (Peacekeeping Operations of PKO) de meest bekende en zichtbare missies van de Verenigde Naties. Voor die missies heeft de VN een apart budget. Waarschijnlijk zal maar liefst een kwart van het handhavingspersoneel in negen vredesoperaties over de hele wereld worden geschrapt. Momenteel zijn er 11 zulke missies lopende .
Het budget voor het VN-agentschap voor Palestijnse vluchtelingen – UNRWA – zal wel intact blijven volgens Guterres. Dat zou immers "dramatische gevolgen zou hebben voor de ruggengraat van de hele humanitaire hulpverlening in Gaza", volgens hem. Het budget voor de ontwikkelingssamenwerking in Afrika zal ook op hetzelfde niveau blijven.
